Kazimierz Rumsza
pułkownik
Data i miejsce urodzenia

20 sierpnia 1886
Wiłkupompie

Data i miejsce śmierci

28 stycznia 1970
Londyn

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Dywizja Syberyjska

Stanowiska

dowódca dywizji

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
Wojna domowa w Rosji
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia

Kazimierz Rumsza (ur. 20 sierpnia 1886 w majątku Wiłkukompie koło Szwekszni, zm. 28 stycznia 1970 w Londynie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, w 1964 mianowany przez Władysława Andersa generałem brygady.

Życiorys

Urodził się 20 sierpnia 1886 w majątku Wiłkukompie, w ówczesnym powiecie rossieńskim guberni kowieńskiej, w rodzinie Jerzego i Barbary z Jakubowskich. Absolwent gimnazjum w Połądze (1906). Ukończył rosyjską szkołę oficerską w Wilnie, a następnie w 1918 Akademię Sztabu Generalnego w Sankt Petersburgu. Od sierpnia 1914 walczył na froncie, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej. Ponownie na froncie od sierpnia 1915. W grudniu 1917 wyznaczony został na stanowisko dowódcy III batalionu 3 pułku strzelców polskich 1 Dywizji Strzelców Polskich I Korpusu Polskiego w Rosji. Od 24 lipca 1918 był szefem sztabu wojsk okręgu uralskiego, a od 12 sierpnia szefem ośrodka mobilizacyjnego wojsk polskich w Rosji. Od 21 stycznia 1919 dowódca 5 Dywizji Strzelców Polskich na Syberii.

Od 20 lipca 1920 w Polsce. W czasie wojny z bolszewikami, od lipca do grudnia 1920, dowodził Brygadą Syberyjską.

„Odznaczył się 20 VIII 1920, gdy na czele swojej brygady zastąpił drogę okrążonym oddziałom 3 Korpusu Gaja, zmuszając je do przekroczenia granicy polsko-niemieckiej /Prusy Wschodnie/”. Za tę postawę otrzymał Order Virtuti Militari.

W grudniu 1920 powierzono mu pełnienie obowiązków dowódcy Dywizji Syberyjskiej. Zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty. W październiku 1922 na własną prośbę przeniesiony do rezerwy z przydziałem do 72 pułku piechoty w Radomiu. 18 października 1924 powołany został do służby czynnej i z dniem 23 października tego roku przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy 3 Brygady Ochrony Pogranicza w Wilejce. Używał wówczas tytułu – pułkownik rezerwy powołany do służby czynnej (płk rez. pow. do sł. czyn.). W maju 1926 przeniesiony został z KOP i przydzielony do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu nr III w Grodnie. Obowiązki dowódcy brygady przejął po nim płk piech. Jan Skorobohaty-Jakubowski. Z dniem 30 czerwca 1928 został zwolniony z czynnej służby wojskowej.

W 1928 został skierowany ponownie na przedwczesną emeryturę. Należał do grupy oficerów niebędących zwolennikami przewrotu majowego 1926.

W czasie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych. Od lutego do lipca 1941 dowodził 8 Brygadą Kadrową Strzelców. 7 sierpnia 1941 został wyznaczony na stanowisko zastępcy komendanta Stacji Zbornej Oficerów Rothesay nazywanej „Wyspą Wężów”. Obowiązki objął 9 października 1941, po powrocie z urlopu wypoczynkowego. Od 18 listopada 1941 pełnił obowiązki komendanta stacji, a 12 grudnia 1941 został mianowany komendantem Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Naczelny Wódz, generał broni Władysław Anders mianował go generałem brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1964 w korpusie generałów.

Zmarł 28 stycznia 1970 w Londynie. Pochowany na cmentarzu Highgate.

Kazimierz Rumsza w 1919 ożenił się z Haliną Ejsymont (Eyssymondtt), z którą miał córkę Annę (ur. 1924).

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. Według kalendarza juliańskiego urodził się 7 sierpnia 1886. Zobacz daty nowego i starego porządku.

Przypisy

  1. Kolekcja ↓, s. 5.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Korczyk 1992 ↓, s. 95–96.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Polak (red.) 1993 ↓, s. 182.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Stanisław Łoza (red.). Warszawa: 1939, s. 264. [dostęp 2021-08-11].
  5. 1 2 3 Danielewicz 1994 ↓, s. 35.
  6. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 75 z 21.07.1925 r.
  7. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 20 z 08.05.1926 r.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 21 marca 1928, s. 95.
  9. Komenda Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Rozkazy dzienne 1940–1941, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.8, s. 163.
  10. 1 2 Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 158.
  11. Korczyk 1992 ↓, s. 95–96, tu córka Danuta ur. w 1923 lub 1924.
  12. Dekret Wodza Naczelnego L. 2797 z 26 marca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 13, poz. 414.
  13. M.P. z 1931 r. nr 156, poz. 227 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  14. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 29.
  15. „W zamian za otrzymane wstążeczki biało-amarantowe b. armii gen. Hallera”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2097 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1666).
  16. Памяти героев ↓.

Bibliografia

  • Kazimierz Rumsza. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.517 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-19].
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
  • Jerzy Danielewicz: Wyższa kadra dowódcza KOP 1924–1939. W: Lech Grochowski (red.): Korpus Ochrony Pogranicza w 70 rocznicę powstania. Materiały z konferencji popularnonaukowej. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1994.
  • Henryk Korczyk: Rumsza Kazimierz (1886–1970). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXIII. Polska Akademia Nauk, 1992.
  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 292, 409.
  • Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.