Karl Heinrich Klingert
Data i miejsce urodzenia

16 stycznia 1760
Pracze Odrzańskie

Data i miejsce śmierci

7 marca 1828
Wrocław

Karl Heinrich Klingert (ur. 16 stycznia 1760 w Praczach, zm. 7 marca 1828 we Wrocławiu) — niemiecki mechanik i wynalazca, twórca pierwszego funkcjonalnego aparatu nurkowego.

Życiorys

Kształcił się w gimnazjum św. Marii Magdaleny, z którym pozostał związany przez całe życie. Był uczniem mechanika i matematyka Johanna Friedricha Täscha, który wykładał w gimnazjum i przyjął obiecującego ucznia do swego warsztatu. Po śmierci mistrza przejął warsztat i lekcje w gimnazjum. Podobnie jak on nosił tytuł królewskiego mechanika.

Interesował się termodynamiką, mechaniką płynów, zastosowaniem fizyki w chemii, produkcją energii galwanicznej i zastosowaniami hydrauliki. Skonstruował m.in. termometr i kompas dla osób niewidomych, zapalniczkę na sprężone powietrze, maszynę elektrostatyczną, łódź podwodną, lampę do prac pod wodą, protezę ramienia.

Skonstruował ze skóry i miedzi pierwszy funkcjonalny skafander nurkowy kilkadziesiąt lat przed aparatem Augusta Siebe oraz Augusta Denayrouze i Benoît Rouquayrola. 24 czerwca 1797 roku przeprowadził udaną próbę zanurzenia w skafandrze swej konstrukcji w Opatowicach. W trakcie prób nurek na głębokości ponad trzech metrów przepiłował pod wodą pień drzewa. W czasie pracy mógł komunikować się ze zgromadzonymi na brzegu, wynurzyć po odrzuceniu balastu i ponownie zanurzyć po doczepieniu nowego. Najdłuższy pobyt pod wodą trwał 13 minut. Relację z wydarzenia wydrukował „Schlesische Provinzialblätter”. Rok później jego wynalazki – skafander i lampa podwodna – zostały przedstawione komisji królewskiej, która uznała skafander za zbyt skomplikowany.

W 1803 roku został uznany honorowym akademikiem Akademii Leopoldyńskiej, dla której obserwatorium – założonego przez jego przyjaciela Longina Antona Jungnitza. – konstruował i budował wiele instrumentów. Był jednym z pierwszych członków Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczyźnianej (niem. Schlesische Gesellschaft für vaterländische Kultur).

Jego warsztat i dom od 1798 roku mieściły się na ulicy Oławskiej 42.

Wyróżnienia

  • 1798: członek honorowy „Leipziger Ökonomischen Sozietät”
  • 1803: honorowy akademik Akademii Leopoldyńskiej w uznaniu zasług w wyposażaniu obserwatorium astronomicznego uczelni

Upamiętnienie

Na 220 rocznicę publicznych prób skafandra Klingerta w Opatowicach warszawskie „Muzeum Nurkowania” przeprowadziło pokaz zanurzenia w Odrze jego funkcjonalnej repliki zbudowanej wg opisu z epoki. Repliki jego skafandra nurkowego można oglądać we wrocławskim Hydropolis oraz w oceanarium w porcie Nagoya w Japonii.

Publikacje

  • K.H. Klingert: Beschreibung einer in allen Flüssen brauchbaren Tauchermaschine. Wrocław: 1797.
  • K.H. Klingert: Nachtrag zur Geschichte und Beschreibung einer Tauchermaschine nebst der Erklärung einer Laterne oder Lampe, die in jeder verdorbenen Luft und im Wasser brennt. Wrocław: 1822.
  • K.H. Klingert: Kurzer Nachtrag zu der Geschichte und Beschreibung einer Tauchermaschine nebst der Erklärung einer Laterne oder Lampe, die in jeder verdorbenen Luft und im Wasser brennt. Wrocław: 1822.
  • K.H. Klingert: Anzeige eines neu erfundenen Werkzeuges zum Einstreichen der Zähne in Zahnstangen und Cylinder-Röhren zum Gebrauch für mathematische Instrumente. Wrocław: 1826.

Uwagi

  1. ↑ Skądinąd wiemy, że Siebe, Niemiec z pochodzenia był zaznajomiony z konstrukcją Klingerta.

Przypisy

  1. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 8.
  2. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 115.
  3. 1 2 Splintered Remainders. 2007-04-17. [dostęp 2021-12-04].
  4. 1 2 3 4 Encyklopedia Wrocławia. Jan Harasimowicz (red.). Wyd. III. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 376. ISBN 83-7384-561-5.
  5. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 8,14.
  6. 1 2 Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 84.
  7. 1 2 3 4 5 6 Beata Maciejewska: Wystawa w Arsenale. Ojciec nurków pochodził z Pracz. wyborcza.pl, 2010-11-17. [dostęp 2021-12-04]. (pol.).
  8. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 8,14,84.
  9. 1 2 Karina Kowalska, Justyna Wasiak. Karl Heinrich Klingert - neue Recherchen. „TauchHistorie”. 4/2015, 2015. (niem.).
  10. 1 2 Beata Maciejewska: Genialny wynalazek Klingerta w Hydropolis. Dzięki niemu można było po raz pierwszy przespacerować się po dnie Odry. wyborcza.pl, 2021-12-04. [dostęp 2021-12-04]. (pol.).
  11. 1 2 3 Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 19–20.
  12. ↑ Gutachten von Franz Carl Achard und Johann (III.) Bernoulli zu einer „... in allen Flüssen brauchbaren Taucher-Maschine" vom 26. April 1798 — Franz Carl Achard. [dostęp 2021-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-01-29)]. (niem.).
  13. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 15,115.
  14. 1 2 Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 11–13,41.
  15. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 21.
  16. ↑ Kowalska i Wasiak 2016 ↓, s. 39.
  17. ↑ 16 06 25 Wrocławiu Nurkowania w Replice Skafandrze Klingerta. 2020-08-30. [dostęp 2021-12-19].
  18. ↑ Oliwia Stasiak: 200-letni skafander we wrocławskim Hydropolis - Echo24.tv. Echo24.tv, 2021-12-06. [dostęp 2021-12-19]. (pol.).

Bibliografia

  • Karina Kowalska, Justyna Wasiak: Karl Heinrich Klingert. Obywatel Wrocławia. Muzeum Nurkowania, 2016. ISBN 978-83-942616-0-3.
  • Karina Kowalska, Justyna Wasiak: Karl Heinrich Klingert. Ein Burger von Breslau. Muzeum Nurkowania, 2016. ISBN 978-83-942616-2-7.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.