Kanialec ogorzały

Kanialec ogorzały
	Hamirostra melanosternon
	(Gould, 1841)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	orłosępy
Plemię	Pernini
Rodzaj	Hamirostra; T. Brown, 1846
Gatunek	kanialec ogorzały
Synonimy
	Rodzaju: Gypoictinia Kaup, 1847; Gypsictinia Kaup, 1847; Gatunku: Buteo melanosternon Gould, 1841; Hamirostra montana T. Brown, 1846; Gypoictinia melanosternon — Kaup, 1847; Gypsictinia melanosternon — Kaup, 1847;
	Rodzaju: Gypoictinia Kaup, 1847; Gypsictinia Kaup, 1847; Gatunku: Buteo melanosternon Gould, 1841; Hamirostra montana T. Brown, 1846; Gypoictinia melanosternon — Kaup, 1847; Gypsictinia melanosternon — Kaup, 1847;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Kanialec ogorzały (Hamirostra melanosternon) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Występuje w Australii i jest endemitem. Preferuje obszary trawiaste lub niezbyt gęste lasy. Żywi się głównie królikami, jaszczurkami oraz innymi ptakami. Jada również padlinę.

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1841 roku angielski przyrodnik John Gould, nadając mu nazwę Buteo melanosternon. Holotyp pochodził ze środkowej części Nowej Południowej Walii. Obecnie (2020) kanialec ogorzały umieszczany jest w rodzaju Hamirostra, którego jest jedynym przedstawicielem. Nie wyróżnia się podgatunków.

Etymologia

Hamirostra: łac. hamus „hak”; rostrum „dziób”.
Gypoictinia (Gypsictinia): zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Gyps de Savigny, 1809 (sęp) i Ictinia Vieillot, 1816 (kanialuk).
melanosternon: gr. μελας melas, μελανος melanos „czarny”; στερνον sternon „pierś” (por. μελανστερνος melansternos „czarnopierśny”).
montana: łac. montanus „z gór, górski, góral”, od mons, montis „góra”.

Zasięg występowania

Zamieszkuje Australię, nie występuje bądź jest bardzo rzadki jedynie w jej wschodniej i południowej części. Prawdopodobnie w większości jest to ptak osiadły, lokalnie migruje.

Morfologia

Długość ciała 51–61 cm; masa ciała 1150–1450 g; rozpiętość skrzydeł 141–156 cm.

Rozród

Pary gniazdują samotnie, choć zdarza się, że w pobliżu gniazd innych gatunków ptaków szponiastych. Gniazdo to duża platforma zbudowana z patyków, wyłożona zielonymi liśćmi i umieszczona 6–22 m nad ziemią w rozwidleniu żywego lub martwego drzewa. W lęgu zwykle dwa jaja, czasami jedno lub trzy. Okres inkubacji prawdopodobnie wynosi około 40 dni, a od wyklucia do opierzenia upływa około 60 dni. Opierzenia dożywa zwykle tylko jedno młode i jest ono uzależnione od rodziców przez kolejne 2–5 miesięcy.

Pożywienie

Żywi się ssakami (szczególnie młodymi królikami), ptakami (zwłaszcza pisklętami i jajami), gadami, padliną, sporadycznie dużymi owadami. Wyjada zawartość dużych jaj, które rozbija kamieniem wyrzuconym z dzioba.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kanialca ogorzałego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków, zawiera się w przedziale 670–6700 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest utrata i degradacja siedlisk, lokalnie także zatruwanie padliny i podbieranie jaj.

Przypisy

↑ Hamirostra melanosternon, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 T. Brown: Illustrations of the genera of birds, Embracing their generic characters, with sketches of their habits. Cz. 8. London: Smith, Elder, & Company, 1846, s. 12. (ang.).
1 2 Kaup 1847 ↓, s. 114.
1 2 Kaup 1847 ↓, s. 120.
1 2 3 J. Gould. Descriptions of two new Species of Australian Birds. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 8, s. 162, 1840. (ang.).
1 2 BirdLife International, Hamirostra melanosternon, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2018-1 [dostęp 2018-07-28] (ang.).
1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Pernini Blyth, 1851 (Wersja: 2019-03-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-09-14].
↑ S. Marchant: Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Melbourne: Oxford University Press. ISBN 0-19-553069-1.
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-09-14]. (ang.).
1 2 3 4 5 S. Debus, P. Boesman & J.S. Marks: Black-breasted Buzzard (Hamirostra melanosternon). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-24]. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Hamirostra [dostęp 2018-07-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Gypoictinia [dostęp 2018-07-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Melanosterna [dostęp 2018-07-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Montana [dostęp 2018-07-25] .
1 2 3 4 Species account: Black-breasted Buzzard Hamirostra melanosternon. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2020. [dostęp 2020-09-14]. (ang.).
1 2 Species factsheet: Hamirostra melanosternon. BirdLife International, 2020. [dostęp 2020-09-14]. (ang.).

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
J.J. Kaup. Zwente Monographie. Die Genera der Milvinae. „Isis von Oken”. 40, s. 83–121, 1847. (niem.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[itis-1] Hamirostra melanosternon, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Brown-2] 1 2 T. Brown: Illustrations of the genera of birds, Embracing their generic characters, with sketches of their habits. Cz. 8. London: Smith, Elder, & Company, 1846, s. 12. (ang.).

[CITEREFKaup1847[https://www.biodiversitylibrary.org/item/47565#page/69/mode/1up_114]-3] 1 2 Kaup 1847 ↓, s. 114.

[CITEREFKaup1847[https://www.biodiversitylibrary.org/item/47565#page/72/mode/1up_120]-4] 1 2 Kaup 1847 ↓, s. 120.

[Gould-5] 1 2 3 J. Gould. Descriptions of two new Species of Australian Birds. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 8, s. 162, 1840. (ang.).

[iucn-6] 1 2 BirdLife International, Hamirostra melanosternon, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2018-1 [dostęp 2018-07-28] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-7] 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Pernini Blyth, 1851 (Wersja: 2019-03-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-09-14].

[8] S. Marchant: Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Melbourne: Oxford University Press. ISBN 0-19-553069-1.

[ioc-9] 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-09-14]. (ang.).

[hbwalive-10] 1 2 3 4 5 S. Debus, P. Boesman & J.S. Marks: Black-breasted Buzzard (Hamirostra melanosternon). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-24]. (ang.).

[11] The Key to Scientific Names ↓, Hamirostra [dostęp 2018-07-25] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, Gypoictinia [dostęp 2018-07-25] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Melanosterna [dostęp 2018-07-25] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Montana [dostęp 2018-07-25] .

[gr-15] 1 2 3 4 Species account: Black-breasted Buzzard Hamirostra melanosternon. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2020. [dostęp 2020-09-14]. (ang.).

[birdlife-16] 1 2 Species factsheet: Hamirostra melanosternon. BirdLife International, 2020. [dostęp 2020-09-14]. (ang.).