| nr rej. 168/4 z 1965-07-01 | |
Kanał Piaseczyński, widok z ul. Myśliwieckiej w kierunku Zamku Ujazdowskiego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Lata budowy |
1717–1726 |
| Długość |
820 m |
| Początek | |
| Miejsce | |
| współrzędne | |
| Koniec | |
| Miejsce | |
| współrzędne | |
Położenie na mapie Warszawy | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |
Kanał Piaseczyński, także Kanał Królewski – kanał (założenie wodne) położony w Warszawie, w pobliżu parku Agrykola, będący częścią Osi Stanisławowskiej.
Położenie i charakterystyka
Kanał biegnie w Warszawie, na terenie dzielnicy Śródmieście, od Zamku Ujazdowskiego w Łazienkach Królewskich do ulicy Czerniakowskiej nad Wisłą, prostopadle do skarpy warszawskiej. Znajduje się w pobliżu stadionu Agrykola, a także kortów i stadionu Legii Warszawa. Nad kanałem przebiega most w ciągu ul. Myśliwieckiej.
Jego długość wynosi 820 m, szerokość 25 m, a głębokość około 2 m. Kanał posiada połączenie ze stawami w Łazienkach, a kończy się przepustem i kanałem prowadzącym wody do Portu Czerniakowskiego. Jego długość łącznie z odcinkami zarurowanymi wynosi 925 m. Położony jest na obszarze zlewni Kanału Głównego „A”. Stanowi końcowy odcinek ciągu wodnego wiodącego ze Stawów pod Królikarnią, poprzez staw Arkadia, Rów Piaseczyński i stawy w Łazienkach do basenu Portu Czerniakowskiego i dalej do Wisły.
Historia
Kanał Piaseczyński został wykopany w latach 1717–1726 na polecenie Augusta II Mocnego, który w tym okresie dzierżawił od Lubomirskich teren Ujazdowa jako swoją podmiejską rezydencję. Był wzorowany na kanale w Wersalu. Pracami przy budowie kanału kierowali inżynierowie wojskowi gen. Burkhard Christoph Münnich i płk. Krzysztof d'Isebrandt.
W okresie panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kanał Piaseczyński pełnił funkcję reprezentacyjną, jednak utracił ją, gdy Zamek Ujazdowski przestał być rezydencją królewską. W 1781 drewniany mostek nad kanałem zbudowany na drodze łączącej Łazienki Stanisława Augusta z rezydencją jego starszego brata Kazimierza Poniatowskiego na Solcu, biegnącej dzisiejszymi ulicami: Myśliwiecką i Rozbrat, zastąpiono mostkiem kamiennym zaprojektowanym przez Dominika Merliniego.
W XIX w. kanał został obudowany drewnianymi pawilonami koszarowymi, sam zbiornik wykorzystywano jako basen ćwiczebny, w którym rosyjscy kawalerzyści uczyli się pływać i pokonywać przeszkody wodne.
W 1963 na kanale uruchomiono ośrodek sportów wodnych dla młodzieży. W 1965 kanał wraz z parkiem Agrykola został wpisany do rejestru zabytków.
Na początku lat 70. XX wieku kanał został skrócony od wschodu ze względu na wybudowanie Wisłostrady. Jako duży zbiornik wodny przyciąga ptaki. Gniazdują tam m.in. nurogęsi, kaczki krzyżówki i łyski.
W 2011 ciągom pieszym biegnącym wzdłuż Kanału Piaseczyńskiego od ul. Myśliwieckiej do Zamku Ujazdowskiego nadano nazwy: aleja Radiowej Trójki (po stronie północnej) i aleja George'a Harrisona (po stronie południowej).
Przypisy
- 1 2 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 99237
- 1 2 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 317. ISBN 83-01-08836-2.
- 1 2 Zdzisław Biernacki: IV. Geomorfologia i wody powierzchniowe. W: Wisła w Warszawie. Warszawa: Biuro Zarządu m.st. Warszawy, Wydział Planowania Przestrzennego i Architektury, Opracowanie graficzne, druk i oprawa: Dom Wydawniczy ELIPSA, 2000, s. 57–58. ISBN 83-907333-7-4. [dostęp 2022-01-01].
- 1 2 Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2022-01-01].
- 1 2 3 4 Łukasz Szkudlarek, Analiza powierzchniowa zlewni. Charakterystyka i ocena funkcjonowania układu hydrograficznego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów melioracyjnych na obszarze m.st. Warszawy wraz z zaleceniami do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy i planów miejscowych [online], 2015, s. 18–20, 26–29 [dostęp 2022-01-01] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-22].
- ↑ Wykaz Kanałów zlokalizowanych na terenie m.st. Warszawy. Miasto stołeczne Warszawa. [dostęp 2022-01-01].
- ↑ Mariusz Karpowicz (red.): Sztuka Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 143. ISBN 83-01-04060-2.
- ↑ Marek Kwiatkowski: Wielka księga Łazienek. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000, s. 51. ISBN 83-7255-684-9.
- ↑ Tadeusz Kur. Kalendarz wydarzeń 1963. „Warszawski Kalendarz Ilustrowany 1965”, s. 166, 1964.
- ↑ Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 marca 2019 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl, 31 marca 2019. s. 22. [dostęp 2019-06-05].
- ↑ Jakub Chełmiński. Na ratunek kaczkom. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 13 kwietnia 2017.
- ↑ Uchwała nr XV/290/2011 Rady Miasta Warszawa z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie nadania nazwy ciągowi pieszemu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego (2011.82.2626) [on-line]. 20 maja 2011. [dostęp 2017-07-31].
- ↑ Uchwała nr XVI/318/2011 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie nadania nazwy ciągowi pieszemu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego (2011.82.2626) [on-line]. 4 czerwca 2011. [dostęp 2017-07-31].
Bibliografia
- Ewa Gorządek: Zamek Ujazdowski - Historia. u-jazdowski.pl. [dostęp 2024-02-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (pol.).