Kamieniołom w Piekarach

Fragment kamieniołomu ze sztolnią
stanowisko dokumentacyjne
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

Piekary

Mezoregion

Obniżenie Cholerzyńskie

Data utworzenia

1998

Akt prawny

Rozporządzenie Nr 32 Wojewody Krakowskiego z dnia 16 listopada 1998 r.

Powierzchnia

2,09 ha

Położenie na mapie gminy Liszki
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
50°00′57″N 19°47′39″E/50,015833 19,794167

Kamieniołom w Piekarach – nieczynny kamieniołom na lewym brzegu Wisły w miejscowości Piekary pod Krakowem. Znajduje się w mezoregionie geograficznym zwanym Obniżeniem Cholerzyńskim i jest jedną z trzech Skałek Piekarskich (pozostałe to Okrążek i Kozierówka). Skałki te znajdują się na wzgórzu Stróżnica (247 m) i od strony Wisły podcięte są stromymi zboczami i pionowymi ścianami. Wraz ze znajdującym się na prawym brzegu Wzgórzem Klasztornym tworzą przełom Wisły zwany Bramą Tyniecką. Kamieniołom leży w granicach Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego.

Od strony Wisły kamieniołom posiada ścianę o wysokości 15 m i długości około 200 m. Znajduje się w niej pochodząca z końca XIX w sztolnia o długości około 50 m. Jest ona łatwo dostępna do zwiedzania. Wykonana została na zlecenie właścicieli Pałacu w Piekarach, którzy używali jej do przechowywania żywności. W wykazach jaskiń Bramy Krakowskiej sztolnia ta ma nazwę Kawerna w Piekarach.

Kamieniołom ma dużą wartość naukową. Wraz z pobliskim wzgórzem Wielkanoc są to jedyne w Polsce miejsca, w których wapień skalisty stopniowo przechodzi w wapień uławicowany. Z tego też powodu od 16 listopada 1998 r. został objęty ochroną prawną jako stanowisko dokumentacyjne.

W północnej części kamieniołomu znajdują się wapienie uławicone przeplecione równoległymi horyzontami krzemieni. Miąższość ławic wapieni dochodzi do 2,5 m. W południowej części występują ławice skaliste bez krzemieni i nieuławicone, przy czym przejście między tymi rodzajami wapieni odbywa się stopniowo na przestrzeni około 10 m. Obydwa typy wapieni powstały w okresie późnej jury w płytkim morzu ze szkieletów prymitywnych organizmów sinicowo-bakteryjnych i gąbek krzemionkowych.

Kamieniołom w Piekarach jest jednym z 50 obiektów geologicznych na utworzonym w 2006 r. Małopolskim Szlaku Geoturystycznym.

Kamieniołom w Piekarach

Przypisy

  1. 1 2 Stanowisko dokumentacyjne Kamieniołom. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-10-24].
  2. 1 2 3 4 5 Kamieniołom w Piekarach. [dostęp 2017-04-04].
  3. ↑ Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  4. 1 2 Wzgórze Stróżnica w Piekarach. [dostęp 2017-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-15)].
  5. ↑ Ochrona przyrody. [w:] Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy [on-line]. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego. [dostęp 2018-10-24].
  6. ↑ Praca zbiorowa: Jaskinie Pomostu Krakowskiego. Warszawa: Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, 2011.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.