Kallippos z Kyzikos (lub Kallipos z Cyzyku, gr. Κάλλιππος, ur. ok. 370 p.n.e. w Kyzikos, zm. ok. 310–300 p.n.e.) – grecki astronom.

Życiorys

Urodził się w Kyzikos w Azji Mniejszej (obecnie Turcja). Daty jego urodzenia i śmierci nie są dokładnie znane. Był uczniem szkoły Eudoksosa z Knidos. Początkowo prowadził obserwacje astronomiczne na wybrzeżu Hellespontu. Około 334 p.n.e. przeprowadził się do Aten, gdzie pracował z Arystotelesem.

Wykonał dokładne pomiary długości pór roku i ustalił, że trwają 94 (wiosna), 92 (lato), 89 (jesień) i 90 dni (zima). Rozwinął system sfer współśrodkowych Eudoksosa z Knidos tłumaczący ruchy ciał niebieskich, dodając do niego sześć sfer. Łącznie w zaproponowanej przez niego teorii były 34 sfery – po 5 dla Słońca, Księżyca, Merkurego, Wenus i Marsa, po 4 sfery miały Jowisz i Saturn, zaś jedną gwiazdy. Zwiększyło to dokładność modelu teoretycznego względem danych obserwacyjnych.

Kallippos był także twórcą 76-letniego cyklu kalendarzowego księżycowo-słonecznego, zwanego cyklem Kallipa. Składał się on z 940 miesięcy księżycowych i był udoskonaleniem czterokrotnie krótszego cyklu Metona. Za początek cyklu Kallippos przyjął rok 330 p.n.e. Cykl ten był powszechnie wykorzystywany przez późniejszych astronomów.

Na cześć astronoma nazwano krater Calippus na Księżycu.

Przypisy

  1. ↑ David Sacks: Encyklopedia świata starożytnych Greków. Warszawa: Książka i Wiedza, 2001, s. 67. ISBN 83-05-13169-6.
  2. 1 2 Kallipos z Cyzyku, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-01-17].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Kallippos z Kyzikos w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
  4. 1 2 3 4 red. Thomas Hockey: Biographical Encyclopedia of Astronomers 2nd Edition. Springer New York, 2014, s. 356-357. ISBN 978-1-4419-9917-7.
  5. 1 2 Ludwik Zajdler. Saros oraz inne cykle i okresy (2). „Urania”. 7, 1977.
  6. ↑ Calippus on Moon. [w:] Gazetteer of Planetary Nomenclature [on-line]. IAU, USGS Astrogeology Science Center, NASA. [dostęp 2017-01-17]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.