Kalendarium historii Haiti

Czasy kolonialne

• XV. – wyspę Haiti zamieszkali Karaibowie oraz podbici przez nich rdzenni Arawakowie.
• 1492 – Krzysztof Kolumb odkrył Haiti (nazwaną przez niego Hispaniolą).
• XVI w. – rdzenna ludność prawie całkowicie wytrzebiona przez Hiszpanów.
• 1644 – francuscy piraci stworzyli miasto Port-de-Paix.
• 1697 – wyspa Haiti przeszła pod panowanie Francuzów.
• XVIII w. – rozwój gospodarczy wyspy.
• 1751-57 – wybuch rebelii wśród rdzennej ludności i niewolników, kierowanej przez François Mackandala.
• 1758 – wprowadzono przepisy ograniczające prawa Murzynów i Mulatów.
• 1758 – Mackandal został spalone na stosie przez Francuzów.
• 21 sierpnia 1791 – wybuch powstania niewolników.
• 1793 – zniesiono niewolnictwo.
• 1794 – F.-D. Toussaint L’Ouverture (jeden z liderów byłych niewolników) przeszedł na stronę Francji.
• 1796 – Toussaint L’Ouverture pokonał wojska hiszpańskie na Haiti.
• 1798 – Toussaint L’Ouverture pokonał wojska brytyjskie.
• 1801 – proklamowano konstytucję Saint-Domingue oraz utworzono państwo sprzymierzone z Francją. Toussaint Louverture ogłosił się dożywotnim gubernatorem.
• 1802 – wybuch kolejnego powstania (prowadzonego przez Murzynów i Mulatów), które przerodziło się w wojnę o niepodległość pod przywództwem Jean-Jacques’a Dessalinesa. Z powstańcami walczyły wojska francuskie i polskie (wielu polskie żołnierzy przeszło na stronę niewolników).
• 1 stycznia 1804 – ogłoszenie niepodległości, nowe państwo przyjęło nazwę Haiti, Dessalines ogłosił się cesarzem Jakubem I.

XIX i I poł. XX wieku

• 1806 – Jakub I został zamordowany, zaś samo państwo rozpadło się: na północy powstało murzyńskie Państwo Haiti, a na południu mulacka Republika Haiti.
• 1811 – Państwo Haiti zmieniło nazwę na Królestwo Haiti.
• 1820 – zjednoczenie państw przez Jean-Pierre’a Boyera.
• 1820-34 – rządu prezydenta Boyera.
• 1821 – Dominikana połączyła się z Haiti.
• 1825 – Haiti przyznało wysokie odszkodowania dla byłych właścicieli ziemskich.
• 1838 – Haiti przekazała odszkodowania dla byłych właścicieli ziemskich (w zamian za uznanie niepodległości przez Francję).
• 1844 – Dominikana oderwała się od Haiti.
• 1847 – prezydentem został gen. Faustin Soulouque.
• 1849 – gen. Souloque przyjął tytuł cesarza Faustyna I.
• 1859 – obalono Faustyna I oraz przywrócono ustrój republikański.
• 1915 – wojska amerykańskie dokonały interwencji zbrojnej pod pretekstem zabezpieczenia spłat zadłużenia.
• 1915-34 – okupacja amerykańska.

Rządy Duvalierów

• 1957 – wybory prezydenckie wygrał François Duvalier.
• 1957-71 – autorytarne rządy Duvaliera.
• 1971 – śmierć Duvaliera, władzę objął jego syn Jean-Claude Duvalier.
• 1986 – zmuszono Jean-Claude Duvaliera do opuszczenia Dominikany.

Najnowsza historia

• 1987 – wprowadzono konstytucję.
• 1990 – przeprowadzono pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie, które wygrał Jean-Bertrand Aristide.
• 1991 – Aristide utworzył ruch Lavalas dążący do reform politycznych i gospodarczych.
• 1991 – przeprowadzony wojskowy zamach stanu, który obalił Aristide’a.
• 1991-94 – masowa emigracja Haitańczyków do Dominikany i Stanów Zjednoczonych.
• październik 1994 – wojska USA (pod zgodą ONZ) przeprowadziła interwencje w Haiti.
• 1996 – ruch Lavalas rozpadł się.
• 1996-2001 – urząd prezydenta sprawował R. Préval z Organizacji Politycznej Lavalas.
• 2000 – partia zwolenników Aristide’a wygrała wybory parlamentarne i samorządowe, wynik wyborów zakwestionowała haitańska opozycja i międzynarodowi obserwatorzy.
• 2001 – Aristide wygrał wybory prezydenckie.
• 2001-04 – chaos w Haiti.
• luty 2004 – wielodniowe protesty przeciwko Aristide’owi.
• wrzesień 2004 – huragan Jeanne zabił ponad 1500 osób.
• styczeń 2010 – trzęsienie ziemi zniszczyło Port-au Prince.
• październik 2010 – wybuch epidemii cholery w wyniku której zmarło ponad 8900 osób.
• 28 listopada 2010 – przeprowadzono pierwszą turę wyborów prezydenckich.
• 8 grudnia 2010 – do II tury wyborów prezydenckich przeszli: Mirlande Manigart oraz Jude Celestin. Drugie miejsce Celestina wywołało falę spekulacji o fałszowaniu wyborów (na niekorzyść Michela Martelly'ego, które doprowadziły do zamieszek ponownego rozpatrzenia głosów.
• 20 marca 2011 – przeprowadzono II turę wyborów prezydenckich, które wygrał Michel Martelly (zdobywając 67,57% głosów).
• 9 sierpnia 2015 – wybory parlamentarne.

Przypisy