Kalcyt z Brazylii | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
CaCO |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3 |
| Przełam |
kostkowy |
| Łupliwość |
doskonała |
| Pokrój kryształu |
słupkowy, izometryczny, soczerwkowaty, wrzecionowaty, tabliczkowy lub igiełkowy |
| Układ krystalograficzny |
trygonalny |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość minerału |
2,6–2,8 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
czysty jest bezbarwny, może przyjmować różne barwy |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty |
| Współczynnik załamania |
1,486-1,658 |
| Inne |
|
Kalcyt – minerał z gromady węglanów, węglan wapnia. Powszechny jako budulec m.in. wapieni czy marmurów.
Właściwości
Kryształy kalcytowe zwykle wykształcają się w kształcie skalenoedru, romboedru, słupa, dwuścianu itd. Minerał ten odznacza się bogactwem postaci krystalograficznych, pod którymi może występować – jest ich ponad 2000. Częste są zbliźniaczenia, skupienia promieniste, rozetkowe, kuliste, groniaste, stalaktytowe, zbite i ziarniste.
Chemicznie czysty kalcyt (szpat islandzki) charakteryzuje silna dwójłomność – po położeniu odłamka tego minerału np. na kartce w kratkę lub napisanym tekście, wszystkie linie są widoczne podwójnie. Kryształy przez swoje właściwości były wykorzystywane m.in. do wyrobu mikroskopów polaryzacyjnych.
Występowanie
Kalcyt jest minerałem dość pospolitym. Tworzy wiele skał – wapienie, marmury, karbonatyty, erlany i margle. Wykształca się w żyłach, w niewysokich temperaturach. W jaskiniach może tworzyć formy naciekowe, np. stalaktyty, stalagmity, stalagnaty.
Współwystępuje z dolomitem, kwarcem, galeną, chalkopirytem, arsenopirytem, sfalerytem, fluorytem i wieloma innymi minerałami.
Miejsca wystąpień kalcytu: Harz, Saksonia, Ulm i Hesja w Niemczech, Północne i Południowe Alpy Wapienne, Szampania we Francji, Czechy, Cumberland w Wielkiej Brytanii, Irlandia, Ontario w Kanadzie, Missouri, Dakota Południowa i Kolorado w Stanach Zjednoczonych, Półwysep Krymski, Meksyk i środkowa Syberia w Rosji.
W Polsce kalcyt można spotkać w Górach Świętokrzyskich, Tatrach, Karpatach i na Dolnym Śląsku.
Galeria
- Kalcyt z wrostkami pirytu, Kostomłoty, Góry Świętokrzyskie.
- Nietoperz zalany kalcytem w Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie
- Mikrożyła kalcytu i hematytu (miejscowość Wiry)
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały: kamienie szlachetne, skały, Warszawa: Multico, 2022, s. 202, ISBN 978-83-7763-613-8.
- ↑ Calcite, [w:] Mindat.org, Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2024-01-11] (ang.).
- ↑ Calcite, [w:] WebMineral.com [dostęp 2024-01-11] (ang.).
- ↑ Kalcyt, [w:] Elżbieta Liber-Makowska, Barbara Teisseyre, Mineralogia i petrografia, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2000, s. 61–62, ISBN 978-83-7085-462-1.
- 1 2 Walter Schumann, Kamienie szlachetne i ozdobne, Warszawa: Alma-Press, s. 224, ISBN 978-83-7020-645-1.
- 1 2 Walter Schumann, Minerały świata, Warszawa: Alma-Press, s. 64, ISBN 978-83-7020-813-4.