Kalandra szara
Melanocorypha calandra
(Linnaeus, 1766)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

skowronki

Rodzaj

Melanocorypha

Gatunek

kalandra szara

Synonimy
  • Alauda calandra Linnaeus, 1766
  • Melanocorypha calandra raddei Loudon & Zarudny, 1904
  • Melanocorypha calandra schummeri Charlemagne, 1927
  • Melanocorypha calandra olgae Gavrilenko, 1928
  • Melanocorypha calandra dathei Kumerloeve, 1970
Podgatunki
  • M. c. calandra (Linnaeus, 1766)
  • M. c. psammochroa Hartert, 1904
  • M. c. gaza R. Meinertzhagen, 1919
  • M. c. hebraica R. Meinertzhagen, 1920
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

     występuje przez cały rok

     zimowiska

Kalandra szara, skowronek kalandra (Melanocorypha calandra) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).

Zasięg występowania

Występuje w południowej i południowo-wschodniej Europie, w północnej Afryce i w zachodniej Azji. Zalatuje do Europy zachodniej, środkowej, a nawet północnej.

Do Polski zalatywał wyjątkowo w XIX wieku (dwa pewne stwierdzenia – w 1811 i 1878 roku w okolicach Jeleniej Góry). Ponowne stwierdzenie miało miejsce w marcu 2021 roku w okolicach Beska.

Wyróżnia się cztery podgatunki M. calandra:

  • Melanocorypha calandra calandra – południowa Europa i północno-zachodnia Afryka aż po Turcję, Kaukaz Południowy i północno-zachodni Iran
  • Melanocorypha calandra psammochroa – północny Irak i północny Iran po Turkmenistan i Kazachstan; część populacji migruje na niewielkie odległości na zimowiska położone po południowy Iran
  • Melanocorypha calandra gaza – wschodnia Syria i południowo-wschodnia Turcja po południowo-zachodni Iran
  • Melanocorypha calandra hebraica – południowo-środkowa Turcja i północno-zachodnia Syria po Izrael i zachodnią Jordanię

Morfologia

Długość ciała 18–20 cm; masa ciała: samce około 54–73 g, samice 44–66 g. Szeroki biały pasek na tylnym brzegu skrzydła i dwie duże czarne łatki po bokach szyi. Masywny dziób.

Biologia i ekologia

Biotop

Żyje na otwartych stepach lub terenach uprawnych.

Głos

Odzywa się suchym, skwierczącym lub trelującym kcirryk, śpiewa podobnie jak skowronek w wysokim locie, lecz nieco wolniej.

Rozmnażanie

Wyprowadza dwa lęgi w sezonie. Gniazdo ulepione z trawy, schowane wśród roślin na ziemi. Samica składa 4 do 7 jaj.

Pożywienie

Penetruje podłoże w poszukiwaniu nasion, pędów i owadów.

Status i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kalandrę szarą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, obliczona w oparciu o szacunki organizacji BirdLife International dla Europy z 2015 roku, mieści się w przedziale 45–100 milionów dorosłych osobników. Ogólny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Melanocorypha calandra, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 de Juana, E. & Suárez, F.: Calandra Lark (Melanocorypha calandra). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-08)].
  3. 1 2 3 4 D. Lepage: Calandra Lark Melanocorypha calandra. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-13]. (ang.).
  4. 1 2 Melanocorypha calandra, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Alaudidae Vigors, 1825 - skowronki - Larks (wersja: 2020-01-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-08].
  6. 1 2 Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 38. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2021. „Ornis Polonica”. 63, s. 130–159, 2022.
  7. 1 2 Niecodzienny ptasi gość. [w:] swiatoze.pl [on-line]. [dostęp 2021-03-31].
  8. ↑ Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 529. ISBN 83-919626-1-X.
  9. 1 2 Kalandra szara wróciła do Polski. Po 143 latach!. [w:] wyborcza.pl [on-line]. [dostęp 2021-03-31].
  10. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Nicators, reedling, larks. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-05-08]. (ang.).
  11. ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.