| Data i miejsce urodzenia |
2 listopada 1993 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
dziennikarka |
Kaciaryna Andrejewa (biał. Кацярына Андрэева), właściwie Kaciaryna Andrejeuna Bachwaława (biał. Кацярына Андрэеўна Бахвалава; ur. 2 listopada 1993 w Mińsku) – białoruska dziennikarka, więzień polityczny.
Życiorys
Pradziadek Dawid Pinchasik (1914–1996) był znanym dziennikarzem, a prababka Maryja Wahanawa (1908 – ?) pierwszą redaktorką naczelną Paleskiej praudy. Pracowała również w gazecie Sowietskaja Biełorussija. Natomiast dziadek Siarhiej Wahanau był redaktorem naczelnym gazety Trud w Biełarusi. Rodzice są filologami. Nazwisko Andrejewa jest pseudonimem literackim utworzonym od imienia ojca. Naprawdę dziennikarka nazywa się Bachwaława.
W gimnazjum Kaciaryna uczęszczała na kursy języka polskiego organizowane przez Instytut Polski w Mińsku. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczęła studia na Mińskim Państwowym Uniwersytecie Lingwistycznym, ale na trzecim roku zrezygnowała i wyjechała do Hiszpanii, gdzie spędziła dwa lata. Po powrocie postanowiła zostać dziennikarką i rozpoczęła współpracę z czasopismem Nasza Niwa.
Od 2017 roku współpracowała z Belsat TV. Jej działania wielokrotnie spotykały się z negatywną oceną władz. Razem z mężem Iharem Iljaszem badała korupcję wśród urzędników, biznesmenów i poruszała temat udziału Białorusinów w wojnie w Donbasie. W 2020 roku wspólnie wydali książkę Biełorusskij Donbass, ale już w 2021 roku praca spotkała się z negatywną oceną władz Białorusi. Była ona podsumowaniem prowadzonego przez wiele lat śledztwa dziennikarskiego z którego wynikało, że w wojnie po stronie separatystów są zaangażowane białoruskie służby i przedsiębiorstwa państwowe.
Areszt
Po raz pierwszy Kaciaryna została aresztowana w 2017 roku w Orszy. 12 września 2020 roku aresztowano ją kolejny raz za przeprowadzenie na żywo transmisji z Marszu Kobiet w Mińsku. Trafiła wtedy na 3 dni do aresztu.
Razem z Darją Czulcową została aresztowana przez milicję 15 listopada 2020 roku, gdy prowadziły na żywo transmisję z okna mieszkania na 13 piętrze wieżowca, pokazując brutalne rozpędzanie przez siły bezpieczeństwa uczestników demonstracji na Placu Przemian w Mińsku. Demonstracja ta została zwołana, aby upamiętnić zamordowanego Ramana Bandarenkę. Kaciarynie i Darji wytoczono proces karny, oskarżając je o organizowanie działań rażąco naruszających porządek publiczny. W lutym 2021 roku sąd (sędzia – Natallia Buhuk, prokurator – Alina Kasianchyk, śledczy – Ihar Kurylovich) za koordynowanie zamieszek politycznych skazał je na 2 lata kolonii karnej.
24 listopada 2020 roku dziesięć organizacji, w tym: Centrum Obrony Praw Człowieka Wiosna, Białoruskie Stowarzyszenie Dziennikarzy, Białoruski Komitet Helsiński uznały ją za więźnia politycznego. 10 grudnia 2020 roku za działalność na rzecz praw człowieka otrzymała tytuł Dziennikarza Roku. 10 marca 2021 roku Kaciaryna razem z Darją Czulcową zostały laureatkami specjalnej w ramach Nagrody im. Dariusza Fikusa.
9 kwietnia 2021 roku Kaciaryna razem z Darją Czulcową i Kaciaryna Barysiewicz zostały laureatkami nagrody im. Alaksandra Lipaja „Honor dziennikarstwa”.
Apelacja od wyroku skazującego na 2 lata kolonii karnej, która została rozpatrywana przez Sąd Miejski w Mińsku 23 kwietnia 2021 roku, była odrzucona.
7 czerwca 2021 roku Kaciaryna razem z Darją Czulcową zostały laureatkami nagrody Axel-Springer-Preis (niemiecka nagroda dla młodych dziennikarzy). 10 czerwca 2021 roku Kaciaryna razem z Darją Czulcową zostały laureatkami nagrody Courage in Journalism Award (amerykańska nagroda dla kobiet piszących z niebezpiecznych obszarów). Wraz z Darją Czulcową 29 lipca 2021 roku została właścicielką Preis für die Freiheit und Zukunft der Medien (niemiecka nagroda w dziedzinie wolności prasy). 12 sierpnia 2021 roku razem z Darją Czulcową, Kaciaryna Barysiewicz i innymi otrzymała Nagrodę im. Gerda Buceriusa dla Wolnej Prasy na Europę Wschodnią znana jako Free Media Award. 15 października 2021 roku wraz z Darją Czulcową została właścicielką Prix Europa jako „Europejski Dziennikarz Roku”.
13 lipca 2022 roku Andriejewa została dodatkowo skazana na 8 lat więzienia pod zarzutem zdrady stanu.
Reakcja na prześladowania
Wsparcia dziennikarce udzieliła posłanka Parlamentu Europejskiego Delara Burkhardt. 8 lutego 2021 roku oświadczenie wzywające do uwolnienia Czulcowej i Andrejewej wydała Ambasada Stanów Zjednoczonych w Mińsku. Po ogłoszeniu wyroku 18 lutego 2021 roku również prezydent Andrzej Duda zaapelował o amnestię dla Czulcowej i Andrejewej.
Decyzją Rady Unii Europejskiej z 21 czerwca 2021 roku sędzia Natallia Buhuk została wpisana na „Czarną listę UE” m.in. za „wydawanie licznych umotywowanych politycznie wyroków w sprawie dziennikarzy i demonstrantów, w szczególności za skazanie Kaciaryny Bachwalawej (Andrejewej) i Darii Czulcowej” oraz naruszenia praw do obrony i do rzetelnego procesu sądowego. Na mocy tej samej decyzji na listę sankcyjną została wpisana zastępca prokuratora sądu dla rejonu Frunzenskiego w Mińsku Alina Kasianchyk, która została pociągnięta do odpowiedzialności m.in. za ściganie dziennikarzy „za nagrywanie pokojowych demonstracji, opierając się na bezpodstawnych oskarżeniach o «spisek» i «naruszanie porządku publicznego»”. Starszy śledczy sądu dla rejonu Frunzenskiego w Mińsku Ihar Kurylovich został wpisany na „Czarną listę UE” m.in. za przygotowanie umotywowanej politycznie sprawy karnej przeciwko dziennikarkom, które nagrywały pokojowe demonstracje.
Życie osobiste
W 2015 roku poznała swojego przyszłego męża, dziennikarza Ihara Iljasza, a rok później wyszła za niego za mąż.
Przypisy
- 1 2 3 4 Зміцер Панкавец: Хто такая журналістка Кацярына Андрэева? Расказваюць яе муж і дзядуля. Nasza Niwa, 2020-11-21. [dostęp 2021-03-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-03-25)]. (biał.).
- 1 2 3 4 Antoni Styrczula: Mąż aresztowanej reporterki Biełsatu: „To tak bolesne nie móc przytulić ukochanej osoby”. Biełsat TV, 2021-02-05. [dostęp 2021-03-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-05)]. (pol.).
- ↑ Названы лауреаты Национальной правозащитной премии [online], spring96.org [dostęp 2021-03-27] (ros.).
- ↑ В Минске судили книгу «Белорусский Донбасс». Признали экстремистской. Biełsat TV, 2021-03-26. [dostęp 2021-03-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-03-27)]. (ros.).
- 1 2 Mińsk: wznowiono proces dwóch dziennikarek Biełsatu. Grozi im do 3 lat więzienia [online], Forsal.pl, 16 lutego 2021 [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Barbara Bodalska, Białoruś: Prawie tysiąc osób zatrzymanych w czasie wczorajszych protestów [online], euractiv.pl, 16 listopada 2020 [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Dziennikarki Biełsatu skazane przez białoruski sąd [online], TVP Info, 18 lutego 2021 [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Правозащитники признали политзаключенными журналисток Борисевич, Андрееву и Чульцову [online], 24 listopada 2020 [dostęp 2021-03-27].
- ↑ «Журналистами года» правозащитники назвали трех арестованных по уголовным делам журналисток, в том числе и Катерину Борисевич. TUT.BY, 2020-12-10. [dostęp 2020-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-10)]. (ros.).
- ↑ Wyłoniono laureata Nagrody Fikusa 2021 [online], Press Club Polska [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова сталі лаўрэаткамі прэміі імя Дар’юша Фікуса [online], 10 marca 2021 [dostęp 2021-03-27] [zarchiwizowane z adresu 2021-03-10].
- ↑ Катерина Борисевич, Катерина Андреева и Дарья Чульцова удостоены премии «Гонар журналістыкі». Брестская газета, 2021-04-09. [dostęp 2021-04-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-09)]. (ros.).
- ↑ Суд пакінуў без зменаў вырак Кацярыне Андрэевай і Дар’і Чульцовай. Каці і Дашы ў зале не было. Biełsat TV, 2021-04-23. [dostęp 2021-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-23)]. (biał.).
- ↑ Axel-Springer-Preis an Nachwuchsjournalisten verliehen [online], Die Welt, 7 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-08] [zarchiwizowane z adresu 2021-06-08] (niem.).
- ↑ Журналистки Андреева и Чульцова стали лауреатами журналистской премии за мужество. Karta'97, 2021-06-10. [dostęp 2021-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-06-10)]. (ros.).
- ↑ Leipziger Medienpreis geht an belarussische Journalistinnen [online], Deutschlandfunk Kultur, 29 lipca 2021 [dostęp 2021-07-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-07-29] (niem.).
- ↑ „Zeichen der Ermutigung” nach Belarus / “A signal of encouragement” to Belarus [online], Medienstiftung der Sparkasse Leipzig, 29 lipca 2021 [dostęp 2021-07-29] (niem. • ang.).
- ↑ Ольга Кепински, Все награды Free Media Awards присуждены белорусским журналистам [online], euronews, 12 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-12] [zarchiwizowane z adresu 2021-08-12] (ros.).
- ↑ Adom Ik, Kaciaryna Andrejewa i Daria Czulcowa europejskim dziennikarzem roku [online], TVP Info, 16 października 2021 [dostęp 2021-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-17] (pol.).
- ↑ PRIX EUROPA 2021 European Journalist of the Year 2021 [online], Prix Europa, 15 października 2021 [dostęp 2021-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-17] (ang.).
- ↑ Палітзняволеная Кацярына Андрэева падала апеляцыйную скаргу на вынесены нядаўна прысуд
- ↑ Members of Parliament from Switzerland, Germany and Ireland take over godparenthood for Yuliya Slutskaya, Katsiaryna Andreyeva and Vitold Ashurak [online], Libereco – Partnership for Human Rights, 4 lutego 2021 [dostęp 2021-03-28] (ang.).
- ↑ ЗША заклікалі вызваліць журналістак Кацярыну Андрэеву і Дар’ю Чульцову перад судом [online], Radio Wolna Europa, 8 lutego 2021 [dostęp 2021-03-16] [zarchiwizowane z adresu 2021-03-16] (biał.).
- ↑ Duda: Sprzeciw po wyroku sądu w Mińsku skazującym dziennikarki Biełsatu [online], Gazeta Prawna, 18 lutego 2021 [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Польскі прэзыдэнт заклікаў улады Беларусі амніставаць асуджаных журналістак «Белсату». Radio Wolna Europa, 2021-02-18. [dostęp 2021-03-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-03-15)]. (biał.).
- ↑ s, Syn i synowa Łukaszenki na nowej liście unijnych sankcji przeciwko Białorusi, [w:] Polska Agencja Prasowa [online], Polsat News, 21 czerwca 2021 [dostęp 2021-09-23] (pol.).
- 1 2 3 Consolidated text: Decyzja Rady 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotycząca środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi [online], EUR-Lex [dostęp 2021-10-17] (pol.).