Kłokoczka

Kłokoczka
	; Kwitnąca kłokoczka południowa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	Crossosomatales
Rodzina	kłokoczkowate
Rodzaj	kłokoczka
	Nazwa systematyczna
	Staphylea L.; Sp. Pl. 270. 1753
	Typ nomenklatoryczny
	Staphylea pinnata L.
Synonimy
	Hebokia Raf.; Bumalda Thunb.; Euscaphis Siebold & Zucc.; Staphylis St.-Lag.; Staphylodendron Tourn. ex Mill.; Staphylodendrum Moench;
	Hebokia Raf.; Bumalda Thunb.; Euscaphis Siebold & Zucc.; Staphylis St.-Lag.; Staphylodendron Tourn. ex Mill.; Staphylodendrum Moench;

Kłokoczka (Staphylea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kłokoczkowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia od 13 do 24 gatunków. Są to krzewy i małe drzewa występujące w strefie umiarkowanej Eurazji i Ameryki Północnej, sięgające strefy tropikalnej na Półwyspie Indochińskim i w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. W Polsce rośnie dziko jeden gatunek – kłokoczka południowa S. pinnata. Kokoczki rosną w różnych formacjach leśnych, często na obszarach górskich. Kwiaty zapylane są przez pszczoły.

Niektóre gatunki wykorzystywane są jako źródło drewna, niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne. Ich walorem ozdobnym są białe lub różowe (u odmian S. holocarpa) kwiaty i oryginalne, pęcherzykowato rozdęte owoce. Najczęściej uprawiana jest kłokoczka południowa S. pinnata oraz Staphylea colchica.

Morfologia

Pokrój: Krzewy, rzadziej małe drzewa osiągające do 10 m wysokości.
Liście: Naprzeciwległe, wsparte odpadającymi przylistkami, nieparzysto–pierzaste złożone z 3–7 listków. Szczytowy listek z reguły na długim ogonku, podczas gdy boczne są siedzące lub krótkoogonkowe. Listki zwykle są eliptyczne, nagie lub miękko i krótko owłosione, piłkowane, zwykle drobno.
Kwiaty: Obupłciowe, zebrane w wiechy i grona szczytowe, z reguły zwisające. Działek kielicha i płatków korony jest po 5 i są one podobnej wielkości lub płatki są nieco dłuższe. Mają one barwę białą, rzadziej żółtawą lub różową. Płatki są wolne, ale stulone w rurkę. Pręcików jest 5, osadzonych u nasady płatków, ich nitki są nagie lub słabo owłosione. Dysk miodnikowy jest słabo rozwinięty. Zalążnia jest górna, dwu- lub trójkomorowa, z dwiema lub trzema szyjkami słupka, rozdzielonymi lub złączonymi, zakończonymi główkowatym znamieniem.
Owoce: Rozdęte, o pergaminowych ściankach torebki z lśniącymi żółtymi lub brązowymi nasionami.

Systematyka

Pozycja systematyczna

W szerokim ujęciu jeden z dwóch (obok Dalrympelea) rodzajów tworzących rodzinę kłokoczkowate Staphyleaceae. W wąskim ujęciu bywają wyodrębniane osobne rodzaje Euscaphis i Turpinia.

Wykaz gatunków

Staphylea affinis (Merr. & L.M.Perry) Byng & Christenh.
Staphylea arguta (Seem.) Byng & Christenh.
Staphylea bolanderi A.Gray
Staphylea bumalda DC.
Staphylea campanulata J.Wen
Staphylea cochinchinensis (Lour.) Byng & Christenh.
Staphylea colchica Steven
Staphylea emodi Wall. ex Brandis
Staphylea formosana (Nakai) Byng & Christenh.
Staphylea forrestii Balf.f.
Staphylea holocarpa Hemsl.
Staphylea indochinensis (Merr.) Byng & Christenh.
Staphylea insignis (Tul.) Byng & Christenh.
Staphylea japonica (Thunb.) Mabb.
Staphylea macrosperma (C.C.Huang) Byng & Christenh.
Staphylea megaphylla (Tul.) Byng & Christenh.
Staphylea pinnata L. – kłokoczka południowa
Staphylea pringlei S.Watson
Staphylea shweliensis W.W.Sm.
Staphylea subsessilifolia (C.Y.Wu) Byng & Christenh.
Staphylea ternata (Nakai) Byng & Christenh.
Staphylea tricornuta (Lundell) Byng & Christenh.
Staphylea trifolia L. – kłokoczka trójlistna
Staphylea yuanjiangensis K.M.Feng & T.Z.Hsu

Zobacz też

moszenki Colutea i roztrzeplin Koelreuteria – przykłady innych rodzajów o dętych owocach

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-09].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Staphylea Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-01-30].
1 2 3 Staphylea L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-03-04].
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 172, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 3 4 5 6 7 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 347. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 3 4 5 6 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 879, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
↑ Staphylea Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-01-30].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[A-3] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-09].

[china-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Staphylea Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-01-30].

[powo-5] 1 2 3 Staphylea L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-03-04].

[checklist-6] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 172, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[philips-7] 1 2 3 4 5 6 7 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 347. ISBN 0-333-73003-8.

[mabb-8] 1 2 3 4 5 6 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 879, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[america-9] Staphylea Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-01-30].