Jurij Ozierow
Ю́рий Никола́евич О́зеров

Ozierow (z lewej), 1987
Prawdziwe imię i nazwisko

Jurij Nikołajewicz Ozierow

Data i miejsce urodzenia

26 stycznia 1921
Moskwa

Data i miejsce śmierci

16 października 2001
Moskwa

Zawód

reżyser
scenarzysta

Współmałżonek

Diliara Ozierowa

Lata aktywności

1949–1995

Odznaczenia

Jurij Nikołajewicz Ozierow (ros. Ю́рий Никола́евич О́зеров; ur. 26 stycznia 1921 w Moskwie, zm. 16 października 2001 w Moskwie) – radziecki reżyser i scenarzysta, Ludowy Artysta ZSRR.

Życiorys

Był synem znanego śpiewaka operowego, solisty Teatru Wielkiego w Moskwie, Nikołaja Ozierowa i Nadieżdy Iwanownej, która była gospodynią domową.

Służba wojskowa

Po agresji ZSRR na Polskę został powołany do wojska. Przeszedł cały szlak bojowy wielkiej wojny ojczyźnianej. Uczestniczył w bitwie o Moskwę i szturmował Królewiec. Służąc w sztabach różnych armii był w ramach działań frontów 1. i 4. Ukraińskiego oraz 2. i 3. Białoruskiego świadkiem wielu operacji wojskowych na froncie wschodnim na terytorium ZSRR, Polski i Prus Wsch. W 1941 roku był szeregowcem łączności, w 1944 ukończył skrócony kurs oficerski Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego i w stopniu majora został przydzielony jako oficer łączności do Sztabu Głównego.

Podobno przed generalnym szturmem na Królewiec postanowił, że jeśli przeżyje, to za pomocą kina opowie co widział podczas wojny, o wielkiej epoce podczas której przyszło mu żyć.

Działalność artystyczna

Edukację rozpoczął w szkole plastycznej. W 1939 wstąpił na wydział dramatu GITIS. Kilka miesięcy później został powołany do Armii Czerwonej. Po zakończeniu wojny, jesienią 1945, powrócił na GITIS, a następnie ukończył studia na wydziale reżyserskim na WGIK (1951). W 1979 roku został wykładowcą tego wydziału.

W 1949 związał się ze Studiem Filmowym „Mosfilm”, gdzie debiutował jako współreżyser filmu Trzecie uderzenie. Pierwszy swój samodzielny film (dokumentalny Aleksandr Puszkin) zrealizował w 1950 roku. Pierwszy film fabularny pt. Syn zrealizował w 1955 roku. Obraz ten otrzymał wyróżnienie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Największym sukcesem w karierze Ozierowa była 5-częściowa megaprodukcja Wyzwolenie, za którą w 1972 otrzymał Nagrodę Leninowską. Był to najdroższy film w dziejach radzieckiej kinematografii (40 mln $), który w samym ZSRR obejrzało 120 mln ludzi i który pokazano w 115 krajach.

Ozierow, z wyjątkiem kilku filmów dokumentalnych, kręcił głównie epickie filmy historyczne poświęcone II wojnie światowej, przedstawiające w sposób wyidealizowany Armię Czerwoną i jej wkład w rozgromienie III Rzeszy (np. Wyzwolenie, Bitwa o Moskwę, Stalingrad i in.). Były to robione z rozmachem, kosztowne megaprodukcje, nasycone scenami batalistycznymi z udziałem tysięcy statystów, produkowane przy współudziale studiów filmowych państw bloku sowieckiego. Tematyce tej Ozierow poświęcił 30 lat swojej artystycznej działalności i 18 z 30 zrealizowanych przez siebie filmów.

Jako szef specjalnie utworzonego na potrzeby propagowania olimpiady w Moskwie studia filmowego „Olimpiada-80" stworzył kilka dokumentów o tematyce olimpijsko-sportowej (Ballada o sporcie, Pożegnanie z Olimpiadą, Olimpijskie święto, Sporcie, jesteś – pokojem!). Za ten ostatni 1981 roku otrzymał Nagrodę Państwową.

Zasiadał w jury konkursu głównego na 30. MFF w Cannes (1977).

Wraz z upadkiem ZSRR tracił na znaczeniu jako twórca filmowy i w końcu uległ zapomnieniu. U schyłku życia montował filmy z obrazów nakręconych wiele lat wcześniej (Tragedia stulecia, Anioły śmierci, Wielki dowódca Gieorgij Żukow).

Pochowany we wspólnej mogile wraz z bratem Nikołajem na Cmentarzu Wwiedeńskim w Moskwie.

Życie osobiste

Był żonaty z Diliarą Kerimowną, która była kostiumologiem w „Mosfilmie”. Odpowiadała za kostiumy w większości jego filmów. Mieli synów: Władimira – profesora matematyki, specjalisty w dziedzinie nauk technicznych i Nikołaja – tłumacza języka hindi.

Jego brat Nikołaj (1922–1997) był komentatorem sportowym.

Wybrana filmografia

  • 1950: Aleksander Puszkin
  • 1952: Ogród botaniczny
  • 1953: Arena śmiałych
  • 1954: W świąteczny wieczór
  • 1955: Syn
  • 1957: Sokół stepowy
  • 1959: Burza
  • 1961: Dzień młodego człowieka
  • 1962: Hašek i jego Szwejk
  • 1968-1972: Wyzwolenie
  • 1977: Żołnierze wolności
  • 1979: Ballada o sporcie
  • 1980: Pożegnanie z Olimpiadą
  • 1980: Olimpijskie święto
  • 1981: Sporcie, jesteś – pokojem!
  • 1985: Bitwa o Moskwę
  • 1989: Stalingrad
  • 1993: Tragedia stulecia
  • 1993: Anioły śmierci
  • 1995: Wielki dowódca Gieorgij Żukow

Odznaczenia i nagrody

Przypisy

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.