Jorge de Meneses
Jorge de Menezes
Data i miejsce urodzenia

1498
Portugalia

Data i miejsce śmierci

1537/1538
Brazylia

Zawód, zajęcie

odkrywca, żeglarz

Don Jorge de Meneses, także Jorge de Menezes (ur. ok. 1498, zm. 1537/1538 w Brazylii) – odkrywca i żeglarz portugalski.

Życiorys

Płynąc na wyspę Ternate (Moluki) przez Brunei w 1526 wylądował na wyspie Biak lub Waigeo (u północnych wybrzeży Nowej Gwinei), położonej w Zatoce Cenderawasih, gdzie został zmuszony do przeczekania warunków pogodowych (1526–1527). Kontynuując swój rejs w 1527 przepłynął w pobliżu półwyspu Vogelkop (Ptasia Głowa), nazywając grupę wysp Ilhas dos Papuas (pol. Wyspy Papuasów, ang. Land of the Fuzzy/Frizzy Haired People – pol. Kraina Kędzierzawych Ludzi).

Nazwa „Papua” była używana przez Portugalczyków już w 1513 roku, jako nazwa wyspy Halmahera i/lub grupy wysp na wschód od niej. Z racji tego, że pierwsi Portugalczycy mogli tylko cytować lub kopiować jawajskie i malajskie informacje oraz mapy, ta nazwa była używana dla tego obszaru już w XV wieku (lub nawet wcześniej).

Według niektórych źródeł wyraz Papua ma pochodzić od malajskiego słowa puapua lub papuwah, co znaczy kręconą fryzurę.

Przypisuje mu się europejskie odkrycie Nowej Gwinei. Nazwa „Nowa Gwinea” została nadana dopiero w 1545-1946 roku przez Inigo Ortiza de Retes.

Jorge de Menezes był portugalskim gubernatorem Moluków od 1527 do 1530 roku. W maju 1527 zamieszkał na Ternate. Podczas sprawowania władzy splądrował hiszpański fort na Tidore, otruł sułtana Ternate (kazał dodać truciznę do jego wina) i popełnił okrucieństwa przeciwko miejscowej ludności. Następnie został aresztowany i wysłany do portugalskich kolonii w Indiach. Po powrocie do Portugalii został wygnany do kolonii Brazylii, gdzie zmarł w 1537 lub 1538 roku w walce z Indianami.

Przypisy

  1. 1 2 Szabrański 1848 ↓, s. 496.
  2. 1 2 3 4 Chronologie: Jorge de Menezes Biographie [online], www.kronobase.org [dostęp 2021-08-19].
  3. 1 2 Meneses, Jorge de -1537 [WorldCat Identities] [online], WorldCat [dostęp 2021-08-19] (ang.).
  4. ↑ Meneses Jorge, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2023-02-25].
  5. ↑ Clive Moore, New Guinea: Crossing Boundaries and History [ebook], University of Hawaii Press, 31 lipca 2003, s. 76, ISBN 978-0-8248-4413-4 [dostęp 2023-01-31] (ang.).
  6. 1 2 3 Encyclopaedia of Papua and New Guinea, [Melbourne] : Melbourne University Press in association with the University of Papua and New Guinea, 1972, s. 246-247, ISBN 978-0-522-84025-4 [dostęp 2023-02-20].
  7. 1 2 Kratoska 2001 ↓, s. 52-53, 56.
  8. 1 2 3 J.H.F. SOLLEWIJN GELPKE, ON THE ORIGIN OF THE NAME PAPUA, „Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde”, 149 (2), 1993, s. 322–326, 329, ISSN 0006-2294, JSTOR: 27864458 [dostęp 2023-02-09] (ang.).
  9. ↑ Gascoigne 2009 ↓, s. 23.
  10. 1 2 I. In Quest of the Spice Islands - Portuguese Fleet [przypis *], V. The First Map of New Guinea, [w:] George Collingridge De Tourcey, The First Discovery of Australia and New Guinea [www], Project Gutenberg Australia, 1906 [dostęp 2023-02-08] (ang.), Gilolo = Halmahera.
  11. 1 2 [Illustrations] Plate III, IX, X, XIX, [w:] Luis Filipe F.R. Thomaz, The image of the Archipelago in Portuguese cartography of the 16th and early 17th centuries, „Archipel”, 49 (1), 1995, s. 101, 107-108, DOI: 10.3406/arch.1995.3038 [dostęp 2023-02-10].
  12. ↑ Władysław Kowalak, Kulty cargo na Nowej Gwinei, Akademia Teologii Katolickiej, 1982, s. 82 [dostęp 2023-02-09] (pol.).
  13. 1 2 3 Papua New Guinea History | Papua New Guinea Vacations [online], Goway [dostęp 2021-08-19] (ang.).
  14. 1 2 3 Kratoska 2001 ↓, s. 52, 56.
  15. ↑ Embassy of Papua New Guinea to the Americas, Washington, DC [online], Www.pngembassy.org [dostęp 2020-05-06].
  16. ↑ Papua New Guinea profile, „BBC News”, 14 lutego 2018 [dostęp 2020-05-06] (ang.).
  17. 1 2 Burney 1803 ↓, s. 146.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.