John P. Zubek (ur. 1925, zm. 1974) – kanadyjski psycholog urodzony w Czechosłowacji, profesor University of Manitoba. Prowadzone przez niego badania dotyczyły między innymi skutków deprywacji sensorycznej.

Badania na szczurach

Zubek wspólnie z R. M. Cooperem prowadził badania na szczurach. W ramach tych badań uzyskane w ramach selektywnej hodowli dwie linie szczurów (tzw. szczury „mądre” i szczury „tępe”, analogicznie jak w badaniu Roberta Tryona) były hodowane w trzech odmiennych środowiskach: wzbogaconym (duże klatki wyposażone w różnego rodzaju zabawki dla gryzoni), ubogim (małe i puste klatki) oraz normalnym (warunki typowe dla hodowli zwierząt w laboratorium). Celem badania było ustalenie w jaki sposób środowisko życia szczurów wpływa na ich zdolność uczenia się odnajdywania drogi w labiryncie. Ustalono, że u szczurów tzw. „tępych” hodowanych we wzbogaconym środowisku nastąpił spadek liczby popełnianych błędów w labiryncie (wchodzenie w ślepe uliczki), natomiast nie zanotowano zmiany u szczurów tzw. „mądrych” hodowanych w tym samym środowisku. W przypadku szczurów hodowanych w środowisku ubogim wystąpiła prawidłowość odwrotna: zanotowano zwiększenie liczby błędów u szczurów tzw. „mądrych”, ale nie zanotowano zmiany u szczurów tzw. „tępych”.

Eksperyment ten uwidocznił zmieniającą się rolę środowiska oraz dziedziczności w determinowaniu różnic indywidualnych. Wykazano interakcję genotypu oraz środowiska.

Ważniejsze dzieła

  • R. M. Cooper, J. P. Zubek, J. P., Effects of enriched and restricted early environments on the learning ability of bright and dull rats, Canadian Journal of Psychology, 12(3), 1958, s. 159–164.

Przypisy

  1. ↑ John Zubek:: Archives & Special Collections: Libraries: University of Manitoba [online], www.umanitoba.ca [dostęp 2019-12-27] (ang.).
  2. ↑ M. Raz, Alone again: John Zubek and the troubled history of sensory deprivation research, Journal of the History of the Behavioral Sciences, 49(4), 2013, s. 379–395.
  3. 1 2 J. Strelau, Różnice indywidualne: opis, determinanty i aspekt społeczny. [W:] J. Strelau (red. nauk.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2. Psychologia ogólna, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000, s. 664.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.