John Wayne Gacy Jr (ur. 17 marca 1942 w Chicago, zm. 10 maja 1994 w Crest Hill) – amerykański seryjny morderca i gwałciciel działający w Chicago w latach 1972–1978. Jego ofiarami stało się w sumie 33 młodych mężczyzn i chłopców. Słynął z tego, że występował charytatywnie jako klaun. Aresztowano go w 1978, skazano na śmierć w 1980, a wyrok wykonano 10 maja 1994.

Życiorys

Mieszkał na przedmieściach Chicago wraz z rodzicami i dwójką sióstr. Jego dziadkowie pochodzili z Polski pod zaborami (oryginalne nazwisko Gatza lub Gaca). Dzieciństwo Gacy’ego nie przebiegało spokojnie – jego ojciec nadużywał alkoholu i często bił swoje dzieci; chłopiec padł także ofiarą molestowania seksualnego. John w wieku 11 lat został uderzony huśtawką prosto w głowę, co spowodowało u niego krwiaka mózgu, wykrytego dopiero pięć lat później.

Gacy był przenoszony ze szkoły do szkoły, gdyż miał problemy z nauką. W pewnym momencie rzucił szkołę i przeniósł się do Las Vegas. Tam zatrudnił się w zakładzie pogrzebowym. Parę miesięcy później niezadowolony ze swojej pracy wrócił do Chicago, gdzie ukończył studia menedżerskie. Wkrótce znalazł pracę w jednej z dobrze prosperujących firm odzieżowych.

W 1964 ożenił się ze współpracownicą Marilyn Myer. W niedługim czasie para przeprowadziła się do Waterloo w stanie Iowa, gdzie John dostał pracę w restauracji teścia (należącej do sieci KFC), którą zresztą później otrzymał na własność. Tym sposobem John stał się jednym z najbardziej szanowanych obywateli miasta.

Sielskie życie nie trwało długo. Już w 1968 miał problemy z tytułu molestowania seksualnego dzieci. Było to dużym zaskoczeniem dla jego żony, z którą miał już dwójkę potomstwa. Został uznany winnym zachowań homoseksualnych (ang. sodomy) i skazany na pobyt w więzieniu na 10 lat, ale w nagrodę za dobre sprawowanie zwolniono go po 18 miesiącach.

W 1975 John założył własne przedsiębiorstwo budowlane i ponownie się ożenił, tym razem jego wybranką była koleżanka z czasów szkolnych. Para przeprowadziła się do Des Plaines na przedmieściach Chicago. Gacy miał talent do interesów – doskonale prowadził firmę, oszczędzał mnóstwo pieniędzy, zatrudniając młodych chłopców (pięciu z nich padło później jego ofiarą). W wolnych chwilach przebierał się za klauna i dawał przedstawienia dla dzieci w okolicznych szpitalach; udzielał się również charytatywnie i należał do Partii Demokratów. Organizował ponadto polonijną paradę w Chicago.

W marcu 1976 druga żona wystąpiła o rozwód – mąż odmawiał bowiem współżycia z nią, realizując się seksualnie z męskimi prostytutkami.

Zbrodnie

12 grudnia 1978 zaginął Robert Piest, którego ostatni raz widziano w towarzystwie Johna. Policja dowiedziała się, że Gacy już kilka razy był aresztowany za napaść na młodych chłopców, dlatego też szybko dostała pozwolenie na rewizję jego domu. Na terenie posesji znaleziono 29 rozkładających się ciał; policjanci odkryli również sygnet należący do zaginionego wcześniej Johny'ego Szyca. Wobec coraz większej liczby dowodów John zaczął zeznawać oraz postanowił pokazać, gdzie leży reszta ciał.

Śmierć z jego rąk poniosły prawdopodobnie 33 osoby. Większość ciał zakopał na terenie swojej posesji, a część wrzucił do pobliskiej rzeki. Sześć z nich było w tak zaawansowanym stopniu rozkładu, że nie zidentyfikowano ich. Ofiarami Gacy’ego były głównie męskie prostytutki, ale zwabił też kilkoro dzieci z przystanków autobusowych.

Większości ofiar zakładał kajdanki pod pretekstem pokazania sztuczek magicznych, potem je ogłuszał, gwałcił i brutalnie mordował. Gacy utrzymywał, że ma trzy oblicza: John Klaun, John Biznesmen oraz John Morderca, zwany Jackiem Harleyem. Utrzymywał również, że jest chory psychicznie, jednak lekarze uznali, że podczas popełniania zbrodni był w pełni świadomy swych czynów.

Proces i egzekucja

Proces rozpoczął się 6 lutego 1980. Powołano 100 świadków. Obrońca Johna zgłaszał niepoczytalność klienta, jednak ława przysięgłych odrzuciła tę wersję. W ciągu dwóch godzin udowodniono mu winę. Morderca nie wyraził skruchy; stwierdził, że nie przywróciłby życia żadnej ze swoich ofiar. Przed wykonaniem wyroku (zastrzyk trucizny) powiedział strażnikowi, że „może go pocałować w dupę”.

W dniu egzekucji Gacy’ego miały miejsce w USA demonstracje, podczas których ludzie cieszyli się, że morderca został stracony. Po stwierdzeniu zgonu z czaszki zabójcy usunięto mózg i przekazano go pracownikom naukowym. Chcieli oni sprawdzić, czy mózg seryjnego mordercy różni się w jakiś sposób od zwyczajnego. Faktu takiego jednak nie stwierdzono.

Ofiary Gacy’ego

Za jedną z ofiar Gacy’ego uznawany był przez lata Harold Wayne Lovell, który zaginął w maju 1977, jednak odnalazł się w roku 2011.

Nawiązania w kulturze

Postaci mordercy poświęcone były filmy:

• amerykański film biograficzny Złapać mordercę (To Catch a Killer) z 1992, w reżyserii Erica Tilla.
• amerykański film biograficzny Gacy (2003), w reżyserii Clive'a Saundersa.
• "Szanowny panie Gacy" (2010)
• "Potwór w rodzinie" Sezon 1 odc.2 (2015)

Biografię Gacy’ego przedstawił Sufjan Stevens w utworze John Wayne Gacy Jr z płyty Illinois (2005), wyprowadzając jego zbrodnicze skłonności od okresu dzieciństwa. Postać mordercy jako klauna w czerwono-białym kostiumie znajduje się też w ilustracjach do płyty.

Postać Gacy’ego była też inspiracją dla kilku bohaterów w serialu American Horror Story: Freak Show (klaun Twisty) oraz Hotel (postać samego Gacy’ego). W obie postaci wcielił się John Carroll Lynch.

Egzekucja oraz jedno z morderstw Gacy'ego były ukazane w 10 odcinku miniserialu Netflixa: Dahmer – Potwór: Historia Jeffreya Dahmera opowiadającym o seryjnym mordercy Jeffrey'u Dahmerze

Jeden z pierwszych muzyków zespołu Marilyn Manson (zespół muzyczny) Stephen Gregory Bier Jr. przybrał pseudonim artystyczny "Madonna Wayne Gacy". Powstał on z połączenia imienia gwiazdy muzyki pop oraz nazwiska seryjnego mordercy, co jest charakterystyczne dla członków tego zespołu.

Przypisy