John Saxon

John Saxon
	; John Saxon (2014)
Imię i nazwisko	Carmine Orrico
Data i miejsce urodzenia	5 sierpnia 1936 ; Nowy Jork
Data i miejsce śmierci	25 lipca 2020 ; Murfreesboro
Zawód	aktor
Współmałżonek	Mary Ann Saxon; (1967–1979; rozwód); Elizabeth Saxon; (1987–1992; rozwód); Gloria Martel; (2008–2020; jego śmierć)
Lata aktywności	1954–2020
	Strona internetowa

John Saxon, właśc. Carmine Orrico (ur. 5 sierpnia 1936 w Nowym Jorku, zm. 25 lipca 2020 w Murfreesboro) – amerykański aktor, który na przestrzeni 60 lat pracował nad ponad 200 projektami filmowymi i telewizyjnymi. Występował w westernach i horrorach, często grając policjantów i detektywów.

Zdobywca nagrody Złotego Globu w nieistniejącej już kategorii „najlepsza wschodząca gwiazda – aktor” (1958). Odtwórca roli Ropera w filmie Roberta Clouse’a Wejście smoka (1973) i porucznika Dona Thompsona w horrorach z serii Koszmar z ulicy Wiązów.

Życiorys

Wczesne lata

Pochodził z rodziny włosko-amerykańskiej. Urodził się w Nowym Jorku jako syn Anny (z domu Protettore) i Antonia Orrico, robotnika portowego. W 1953 ukończył szkołę średnią New Utrecht High School w nowojorskiej dzielnicy Brooklyn. Równocześnie uczęszczał do Actors Studio na zajęcia aktorskie Stelli Adler. Jednocześnie imał się różnych zajęć, aby podreperować swój budżet, m.in. był modelem. Jego zdjęcia zwróciły uwagę „łowcy talentów” Henry Wilsona, który zaproponował go wytwórni Universal.

Kariera

W wieku 16 lat przybył do Hollywood i zmienił nazwisko na John Saxon. W 1954 po raz pierwszy trafił na duży ekran w dwóch filmach George’a Cukora: komedii romantycznej To może się zdarzyć każdemu (It Should Happen to You) z Judy Holliday i dramacie muzycznym Narodziny gwiazdy (A Star Is Born) z Judy Garland. W kryminalnym filmie filmie noir Na swobodzie (Running Wild, 1955) pojawił się jako Vince Pomeroy. Rok później (1956) rola gracza baseballowego w filmie Moment nieuwagi (The Unguarded Moment) przyniosła mu sławę i uznanie. Za rolę Billa Tremaine w komedii Blake’a Edwardsa This Happy Feeling (1958) został uhonorowany nagrodą Złotego Globu w kategorii „najbardziej obiecujący nowy aktor”.

Przez kolejne kilka lat występował w całej serii lekkich filmów przeznaczonych dla młodego widza, w których partnerowały mu popularne ówcześnie gwiazdki: Sandra Dee, Luana Patten czy Debbie Reynolds. Jeden z nich trafił także na polskie ekrany – komedia Mr. Hobbs na urlopie (Mr. Hobbs Takes a Vacation, 1962) z Jamesem Stewartem. Swoją pierwszą dramatyczną rolę szeregowego Raymonda Endore’a zagrał w dramacie wojennym Wojenne polowanie (War Hunt, 1962) u boku Roberta Redforda. Jako Chuy Medina w westernie Sidneya J. Furie Appaloosa (1966) u boku Marlona Brando zdobył nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego.

Pod koniec lat 60., skuszony przez włoską Cinecittà zaczął grywać w intratnych aczkolwiek mało ambitnych filmach klasy „B”. Były to głównie horrory i spaghetti westerny. Doprowadziły one do marginalizacji aktora na głównym rynku amerykańskim. Można go było oglądać w tak znanych serialach jak Doktor Kildare (1966) czy Kung-fu (1972). Zmieniło się to po wejściu na ekrany kultowego Wejścia smoka (1973), gdzie wystąpił jako mistrz sztuk walki, uzależniony od hazardu zaproszony na wyspę Hana u boku Bruce’a Lee, u którego przedtem brał lekcje sztuk walki. W telewizyjnej serii NBC Najwięksi bohaterowie Biblii (Greatest Heroes of the Bible) — pt. Sąd Salomona (The Judgement of Solomon, 1978) zagrał postać Adoniasza. Dużą popularność zyskał jako porucznik Donald Thompson w kasowym hicie Wesa Cravena Koszmar z ulicy Wiązów (1984). Nie zaniedbywał również szklanego ekranu. W operze mydlanej Dynastia (1982–1984) zagrał postać Rashida Ahmeda, potężnego potentata z Bliskiego Wschodu, brata Farouka (Kabir Bedi), romansującego z Alexis (Joan Collins), dopóki nie rozpoczął kontaktów biznesowych z Blakiem Carringtonem (John Forsythe). W miniserialu NBC Liz: Historia Elizabeth Taylor (Liz: The Elizabeth Taylor Story, 1995) z Sherilyn Fenn w roli tytułowej zagrał Richarda Brooksa, reżysera Kotki na gorącym blaszanym dachu. W jednym z odcinków serialu CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas (2005) wystąpił w roli Waltera Gordona.

Życie prywatne

14 stycznia 1967 zawarł związek małżeński z Mary Ann, z którą miał syna Antonia (ur. 31 stycznia 1971). 27 grudnia 1979 doszło do rozwodu. 14 czerwca 1987 ożenił się z Elizabeth, z którą rozwiódł się 12 września 1992. 29 sierpnia 2008 poślubił Glorię Martel.

Zmarł 25 lipca 2020 w Murfreesboro w Tennessee na zapalenie płuc w wieku 83 lat.

Filmografia

Filmy

1954: Narodziny gwiazdy niewymieniony
1955: Running Wild jako Vince Pomeroy
1956: The Unguarded Moment jako Leonard Bennett
1959: The Big Fisherman jako książę Voldi
1960: Nie do przebaczenia jako Johnny Portugal
1962: War Hunt jako szeregowy Raymond Endore
1963: Kardynał jako Benny Rampell
1966: Appaloosa jako Chuy Medina
1967: Winchester ’73 (TV) jako Dakin McAdam
1968: One Dollar Too Many jako Clay Watson
1969: Śmierć rewolwerowca jako Lou Trinidad
1972: Joe Kidd jako Luis Chama
1973: Wejście smoka jako Roper
1974: Planet Earth jako Dylan Hunt
1974: Czarne święta jako porucznik Ken Fuller
1975: Strange New World (TV) jako kapitan Anthony Vico
1976: Violent Naples jako Francesco Capuano
1977: Atak na Entebbe (TV) jako generał Elad Peled
1978: Shalimar jako pułkownik Columbus
1979: Elektryczny jeździec jako Hunt Sears
1980: Bitwa wśród gwiazd (Battle Beyond the Stars) jako Sador
1980 Cannibal Apocalypse jako Norman Hopper
1982: Rooster (TV) jako Jerome Brademan
1982: Ciemności (Tenebre) jako Peter Bullmer
1983: Prisoners of the Lost Universe jako Kleel
1984: Koszmar z ulicy Wiązów jako porucznik Donald Thompson
1986: Paco – maszyna śmierci jako Francis Turner
1987: Koszmar z ulicy Wiązów III: Wojownicy snów jako Donald Thompson
1992: Maximum Force jako kapitan Fuller
1994: Nowy koszmar Wesa Cravena jako Donald Thompson
1994: Gliniarz z Beverly Hills III jako Orrin Sanderson
1996: Od zmierzchu do świtu jako agent FBI Stanley Chase
2009: Stare wygi (Old Dogs) jako Paul
2009: War Wolves (TV) jako Tony Ford
2009: The Mercy Man jako ks. McMurray

Seriale

1963: Prawo Burke’a jako Bud Charney
1964: Prawo Burke’a jako Gil Lynch
1965: Strzały w Dodge City jako Dingo / Cal Strom Jr.
1966: Doktor Kildare jako Richard Ross
1966: The Time Tunnel jako Marco Polo
1966: Strzały w Dodge City jako Virgil Stanley
1967: Bonanza jako Steven Friday / Blas
1967: Ironside jako Carter
1967: Strzały w Dodge City jako Pedro Manez
1969: Bonanza jako szef Jocova
1970: Ironside jako Eric Saginor
1972: Kung Fu jako Raven
1973: Ulice San Francisco jako Vince Hagopian Jr.
1974: The Six Million Dollar Man jako major Frederick Sloan
1974: Banaczek jako Harry Harland
1975: Strzały w Dodge City jako Gristy Calhoun
1976: Wonder Woman jako kapitan Horst Radl
1976: Starsky i Hutch jako Rene Nadasy
1976: The Six Million Dollar Man jako Nedlick
1979: Hawaii Five-O jako Harry Clive
1982–1988: Falcon Crest jako Tony Cumson
1982–1984: Dynastia jako Rashid Ahmed
1983: Drużyna A jako Martin James
1983: Hardcastle i McCormick jako Martin Cody
1984: Napisała: Morderstwo jako Jerry Lydecker
1984: Magnum jako Ed Russler
1984: Masquerade jako Joey Savane
1985: Drużyna A jako Kalem
1985–1986: Inny świat jako Edward Gerard
1987: Nowa seria Alfred Hitchcock przedstawia jako Garth December
1988: Napisała: Morderstwo jako Marco Gambini
1991: Matlock jako John Franklin
1992: Lucky Luke jako mężczyzna w czerni
1994: Napisała: Morderstwo jako Bernardo Bonelli
1994–1995: Melrose Place jako Henry Waxman
1996: Legendy Kung Fu jako Straker
2005: CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas jako Walter Gordon
2006: Mistrzowie horroru jako Jeb „Pa” Jameson

Bibliografia

Portret na życzenie: John Saxon. „Film”. nr 6/1987 (1962), s. 22, 1987-02-08. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
John Saxon. T. 15: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., listopad 2009, s. 9. ISBN 978-83-252-0755-7.
Joe Kidd [filmografia, omówienie filmu]. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 8/1975, s. 15-17, 1975. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISSN 0430-4519.

Przypisy

↑ John Saxon. Listal. (ang.).
↑ John Saxon Awards. AllMovie. (ang.).
↑ John Saxon - What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. (ang.).
↑ John Saxon Biography (1935-). Filmreference.com. (ang.).
↑ John Saxon (5 de Agosto de 1935). Filmow. (port.).
↑ John Saxon. Rotten Tomatoes. (ang.).
↑ Contracts of Two Young Film Players Approved: Mutual Congratulations Mark Meeting of Rena Clark and John Saxon in Court. „Los Angeles Times”, 1956-02-16. (ang.).
↑ Hal Erickson: John Saxon Biography. AllMovie. (ang.).
↑ John Saxon Biography. „TV Guide”. (ang.).
1 2 Mike Barnes: John Saxon, 'Enter the Dragon,' 'Nightmare on Elm Street' Actor, Dies at 83. „The Hollywood Reporter”, 2020-07-25. (ang.).
↑ Bob D’Angelo: John Saxon, ‘Nightmare on Elm Street,’ ‘Enter the Dragon’ actor, dead at 83. Cox Media Group National Content Desk, 2020-07-25. (ang.).
↑ John Saxon - Filmography, [w:] LeoL. Verswijver LeoL., "Movies Were Always Magical": Interviews with 19 Actors, Directors, and Producers from the Hollywood of the 1930s through the 1950s, McFarland, 13 marca 2003, s. 165-166, ISBN 978-0-7864-1129-0 [dostęp 2024-02-29] (ang.).

Linki zewnętrzne

John Saxon w bazie IMDb (ang.)
John Saxon w bazie Filmweb
John Saxon w bazie Notable Names Database (ang.)
John Saxon w bazie Discogs.com (ang.)

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] John Saxon. Listal. (ang.).

[2] John Saxon Awards. AllMovie. (ang.).

[3] John Saxon - What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. (ang.).

[filmreference-4] John Saxon Biography (1935-). Filmreference.com. (ang.).

[filmow-5] John Saxon (5 de Agosto de 1935). Filmow. (port.).

[6] John Saxon. Rotten Tomatoes. (ang.).

[7] Contracts of Two Young Film Players Approved: Mutual Congratulations Mark Meeting of Rena Clark and John Saxon in Court. „Los Angeles Times”, 1956-02-16. (ang.).

[8] Hal Erickson: John Saxon Biography. AllMovie. (ang.).

[9] John Saxon Biography. „TV Guide”. (ang.).

[reporter-10] 1 2 Mike Barnes: John Saxon, 'Enter the Dragon,' 'Nightmare on Elm Street' Actor, Dies at 83. „The Hollywood Reporter”, 2020-07-25. (ang.).

[kiro7-11] Bob D’Angelo: John Saxon, ‘Nightmare on Elm Street,’ ‘Enter the Dragon’ actor, dead at 83. Cox Media Group National Content Desk, 2020-07-25. (ang.).

[12] John Saxon - Filmography, [w:] LeoL. Verswijver LeoL., "Movies Were Always Magical": Interviews with 19 Actors, Directors, and Producers from the Hollywood of the 1930s through the 1950s, McFarland, 13 marca 2003, s. 165-166, ISBN 978-0-7864-1129-0 [dostęp 2024-02-29] (ang.).