Jodyna, nalewka jodowa (łac. Iodi solutio spirituosa, Tinctura Jodi) – rozcieńczony roztwór jodu w etanolu o stężeniu ok. 90° (90 % obj.) z dodatkiem jodku potasu jako środka stabilizującego. Jest to ciemnobrunatna, klarowna ciecz. Służy do dezynfekcji skóry. Może być też używana do uzdatniania wody.
Skład jodyny
Według Farmakopei Polskiej jodyna zawiera 3% jodu i 1% jodku potasowego. W zależności od receptury może zawierać 2–10% jodu. Jod rozpuszczony w etanolu ma ograniczoną trwałość. Reaguje z wodą obecną w roztworze (ok. 10%), dając jodowodór i kwas podjodawy, który z kolei utlenia etanol do aldehydu i kwasu octowego. Jodowodór działa drażniąco, dlatego też w celu zwiększenia trwałości preparatu stosuje się dodatek rozpuszczalnego jodku. W wyniku reakcji jodu cząsteczkowego z anionem jodkowym powstaje stosunkowo trwały anion trijodkowy:
- I
2 + I−
→ I−
3
Zapobiega to tworzeniu się większych ilości jodowodoru.
Preparatyka
1 część jodku potasu rozpuszcza się w 6 częściach wody i do otrzymanego roztworu dodaje się 3 części jodu. Następnie uzupełnia się etanolem 95° do 100 części (jeśli rozpuszczono 3 g jodu, uzupełnia się etanolem do masy 100 g).
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Stanisław Janicki i inni red., Farmacja stosowana: Podręcznik dla studentów farmacji, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 402, ISBN 83-200-2847-7.
- ↑ Anna Grzywa, Leki stosowane w chorobach tarczycy [online], Aptekarz Polski, 7 lipca 2021, s. 4 [dostęp 2024-05-09].
- 1 2 Farmakopea Polska IX supl. 2012, s. 4418.
- ↑ jodyna, [w:] Jerzy Chodkowski (red.), Mały słownik chemiczny, wyd. V, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976, s. 239.
- ↑ Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 5, t. 2, Warszawa: PWN, 2002, s. 563, ISBN 83-01-13654-5.
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.