| Imię i nazwisko urodzenia |
Jerzy Benedykt Zubrzycki |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
12 stycznia 1920 |
| Data i miejsce śmierci |
20 maja 2009 |
| Zawód, zajęcie |
socjolog |
| Narodowość | |
| Tytuł naukowy |
profesor |
| Edukacja | |
| Alma Mater | |
| Uczelnia | |
| Wydział |
Socjologii |
| Stanowisko | |
| Wyznanie | |
| Rodzice |
Józef Zubrzycki |
| Małżeństwo |
Aleksandra Zubrzycka |
| Odznaczenia | |
Jerzy Benedykt Zubrzycki (ur. 12 stycznia 1920 w Krakowie, zm. 20 maja 2009 w Canberze) – porucznik kawalerii Wojska Polskiego, socjolog, „ojciec” australijskiej polityki wielokulturowości.
Życiorys
Był synem Józefa i Zofii z Madeyskich. Ukończył II Liceum im. Sobieskiego w Krakowie.
W okresie od 30 września 1938 do 15 lipca 1939 był słuchaczem Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Po ukończeniu szkolenia, w stopniu plutonowego podchorążego skierowany został na praktykę w 8 pułku Ułanów księcia Józefa Poniatowskiego. W składzie pułku wziął udział w kampanii wrześniowej, podczas której dostał się do niewoli i zbiegł z transportu jeńców wojennych. Uczestniczył w organizowaniu Polski Podziemnej. Oficer Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, współpracującego z SOE. Odpowiadał za dostawy sprzętu, broni, amunicji na potrzeby szkolenia cichociemnych w ośrodku szkoleniowym STS 43 Audley End. Adiutant operacyjny mjr dypl. Jana Jaźwińskiego, dowódcy Głównej Bazy Przerzutowej, m.in. uczestniczył w 1944 w organizacji lotów SOE z Brindisi nad powstańczą Warszawę.
W latach 1949-1952 wykładał socjologię i historię gospodarczą w Polish University College w Londynie. W latach 1952-1955 był pracownikiem naukowo-badawczym w Dziale Studiów w British Foreign Office. Do Australii przybył w 1956. Wykładał demografię i socjologię na Australijskim Uniwersytecie Narodowym w Canberze. W 1970 założył i zorganizował wydział socjologii, którym kierował aż do przejścia na emeryturę w 1986. Przyczynił się do zorganizowania lektoratu języka polskiego na tej uczelni. Przewodniczył Australian Ethnic Council i miał miejsce w radzie Australian Institute of Multicultural Affairs. Był członkiem Papieskiej Akademii Nauk Społecznych oraz założycielem czasopisma "The Australian and New Zeland Journal of Sociology".
Członek Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie (od 1957). W 1998 został doktorem honoris causa poznańskiego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Życie prywatne
W 1943 ożenił się z Aleksandrą z domu Królikowską, z ktrórą miał 4 dzieci:
- Tomasz (Tom), ur. 1946, reżyser i producent filmów dokumentalnych, laureat nagrody Australijskiego Instytutu Filmowego
- Anna, ur. 1952, aktorka, jedna z założycielek Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”
- John, dziennikarz i dyplomata
- Joanna, dr nauk społecznych
Odznaczenia
- 1939 Krzyż Walecznych
- 1943 Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami
- 1945 Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego (wojskowego)
- 1978 Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (cywilnego)
- 1984 Order Australii
- 1991 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Przypisy
- ↑ Peter Thompson, Wisdom Interviews: Jerzy Zubrzycki [online], ABC Radio National, 25 maja 2003 [zarchiwizowane z adresu 2003-08-18] (ang.).
- ↑ Malcolm Fraser: Przedmowa. W: John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016. ISBN 978-83-7543-405-7.
- 1 2 3 4 5 Ad multos annos [online], Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, luty 2000 [zarchiwizowane z adresu 2012-12-21].
- 1 2 Jędrzej Tucholski, Cichociemni, wyd. III, Aneks nr 18, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 90, 497-500, ISBN 83-211-0752-4.
- ↑ Bogumiła Żongołłowicz, Zmarł najwybitniejszy Polak XX wieku w Australii [online], Melbourne.pl, 21 maja 2009 [zarchiwizowane z adresu 2012-08-04].
- 1 2 Maciej Stasiński, Dobry człowiek z Wilkowa [online], Wyborcza.pl, 15 czerwca 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-06-16].
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 75. ISBN 978-83-7543-405-7.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 91, 214–216. ISBN 978-83-7543-405-7.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 99, 216–217. ISBN 978-83-7543-405-7.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 217. ISBN 978-83-7543-405-7.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 218. ISBN 978-83-7543-405-7.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 38. ISBN 978-83-7543-405-7.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 61. ISBN 978-83-7543-405-7.
- 1 2 Mieczysław Sprengel: Emigracja polska w Australii w latach 1980-2000. Toruń: Adam Marszałek, 2004, s. 188. ISBN 83-7322-865-9.
- ↑ John Hartwell Williams, John Bond: Jerzy Zubrzycki. Wielki Polak i Australijczyk. Warszawa: Neriton, 2016, s. 173. ISBN 978-83-7543-405-7.
Bibliografia
- Stanisław Radomyski, Zarys historii Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu 1926-1939, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1992, ISBN 83-85621-06-7
- Peter Thompson, Wisdom Interviews: Jerzy Zubrzycki [online], ABC Radio National, 25 maja 2003 [zarchiwizowane z adresu 2003-08-18] (ang.).
- Guide to the Papers of Jerzy Zubrzycki [online], National Library of Australia (ang.).
- Georgius Zubrzycki Doctor Honoris Causa Universitatis Studiorum Mickiewiczianae Posnaniensis, Halina Oszmiańska (red.), Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1999, ISBN 83-232-0921-9, OCLC 169849587.