Jerzy Tęsiorowski, ps. „Zawada” (ur. 12 lipca 1915 w Kaliszu albo w Bukowcu, zm. 27 lutego 1991 w Warszawie) – oficer Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, członek Kedywu Armii Krajowej, odznaczony orderem Virtuti Militari.

Życiorys

Syn prawnika Władysława Tęsiorowskiego i Marii zd. Stasinieckiej. W 1934 ukończył Gimnazjum im. A. Asnyka w Kaliszu. Po maturze wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, następnie podjął służbę w 74 Górnośląskim Pułku Piechoty w Lublińcu.

W macierzystym pułku zastał go wybuch II wojny światowej, podczas kampanii wrześniowej w stopniu podporucznika dowodził plutonem, został ranny, po zakończeniu walk uciekł z niemieckiego szpitala i przystąpił do konspiracji. Początkowo był członkiem Związku Odwetu Okręgu Warszawskiego ZWZ, pod koniec 1942 został dowódcą oddziału dywersji bojowej o kryptonimie „DB-22”, działającego w ramach Kedywu Obwodu VI Praga AK. W tym czasie posiadał stopień porucznika.

Wiosną 1943 oddział dowodzony przez por. „Zawadę” był w sile kompanii i składał się z 3 samodzielnych plutonów po około 30-40 ludzi, ponadto „Zawadzie” podlegała też kilkunastoosobowa drużyna.

Jedną z bardziej znanych akcji bojowych warszawskiego Kedywu było zlikwidowanie radcy Kurta Hoffmanna, kierownika warszawskiego Arbeitsamtu (urzędu pracy), odpowiedzialnego za masowe wywózki polskiej ludności na roboty przymusowe do Niemiec i krajów okupowanych. Pierwszy nieudany zamach miał miejsce w dniu 3 marca 1943. Kolejnego, zakończonego sukcesem, tj. zabiciem Hoffmanna dokonał 9 kwietnia 1943 oddział Kedywu pod dowództwem por. "Zawady". Za swoje zasługi otrzymał Krzyż Walecznych i order Virtuti Militari.

W zrealizowanym w czasach PRL popularnym serialu ”Polskie drogi” zabicie Kurta Hoffmanna zostało przypisane członkom prokomunistycznej Armii Ludowej.

W maju 1944 Tęsiorowski został aresztowany przez Niemców i osadzony na Pawiaku. Po ciężkim śledztwie, mimo którego nie dał się złamać i nie został rozpoznany, 30 lipca 1944 trafił do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, skąd po trzech dniach przewieziono go do obozu pracy w Pępicach koło Brzegu (Arbeitslager Brieg), będącego filią Gross-Rosen. Stamtąd, 5 stycznia 1945 Tęsiorowski z kilkunastoma innymi współwięźniami, po uprzednim obezwładnieniu wartowników, dokonał brawurowej ucieczki samochodem, przy czym jemu jako jednemu z nielicznych udało się przeżyć. Po kilku dniach dotarł do znanego mu Lublińca, gdzie odnalazł przedwojennych znajomych. Tam doczekał wejścia wojsk radzieckich (18 stycznia 1945).

Po wojnie przebywał na Śląsku. Po ujawnieniu podjął służbę w Wojsku Polskim w stopniu majora. W lipcu 1945 został aresztowany przez komunistyczny Urząd Bezpieczeństwa i osadzony na kilka miesięcy w więzieniu. Potem pracował w Karpaczu i Warszawie, gdzie poznał swoją żonę Annę. Był przewodniczącym zarządu Koła Kedywiaków przy Światowym Związku Żołnierzy AK, a także aktywnym członkiem Stowarzyszenia Asnykowców (wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Adama Asnyka w Kaliszu).

Zmarł 27 lutego 1991 w Warszawie, został pochowany na Powązkach Wojskowych.

Zobacz też

  • Krystyna Tustanowska, nauczycielka I LO im. A. Asnyka w Kaliszu, rzekoma uczestniczka akcji zamachu na Kutscherę i odbicia "Rudego"

Uwagi

  1. ↑ Dostępne źródła nie precyzują, o który Bukowiec chodzi.
  2. ↑ Przed II wojną Władysław Tęsiorowski wykonywał zawód komornika sądowego, po wojnie był adwokatem w Ostrowie Wielkopolskim, zmarł 11 kwietnia 1958 podczas rozprawy sądowej.

Przypisy

  1. ↑ Instytut Pamięci Narodowej: Inwentarz archiwalny IPN. [dostęp 2021-05-31]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Bladowski 1992 ↓.
  3. ↑ Kobielec 2004 ↓, s. 48.
  4. ↑ Kalendarz. Informator sądowy na 1936 rok. Warszawa: Bibljoteka Prawnicza, 1936, s. 159.
  5. ↑ Z karty żałobnej. „Palestra”. II (7-8(9)), s. 97, 1958. (pol.).
  6. ↑ Walczak 1998 ↓, s. 213.
  7. 1 2 Witkowski 1984 ↓, s. 61.
  8. ↑ Witkowski 1984 ↓, s. 70.
  9. ↑ Witkowski 1984 ↓, s. 135.
  10. ↑ Witkowski 1984 ↓, s. 249-250.
  11. ↑ Chlebowski 1990 ↓, s. 364.
  12. 1 2 3 Kobielec 2004 ↓.
  13. ↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie. [dostęp 2022-01-05].

Bibliografia

  • Bogdan Bladowski. Mjr Jerzy Tęsiorowski (1915-1991). „Kaliszanin w Warszawie”. 1, 1992. (pol.). 
  • Aleksandra Kobielec: Arbeitslager Brieg – filia KL Gross-Rosen we wspomnieniach byłych więźniów. Wałbrzych: Muzeum Gross-Rosen, 2004.
  • Krzysztof Jan Walczak: Szkoła kaliska. I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka w Kaliszu : nauczyciele i wychowankowie. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 1998. ISBN 83-85638-29-6.
  • Henryk Witkowski: "Kedyw" Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej w latach 1943-1944. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1984. ISBN 83-202-0217-5.
  • Cezary Chlebowski: Wachlarz. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990. ISBN 83-211-0678-1.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.