| Data i miejsce urodzenia |
23 listopada 1914 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 marca 2009 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
architekt |
| Narodowość |
polska |
| Rodzice | |
| Krewni i powinowaci |
Witold Wincenty, Olgierd (bracia) |
| Odznaczenia | |
Jerzy Staniszkis (ur. 23 listopada 1914 w Kutnie, zm. 17 marca 2009 w Warszawie) – polski inżynier architekt, grafik.
Dzieciństwo i edukacja
Był synem Witolda Teofila Staniszkisa (1880–1941) i Wandy Korwin-Piotrowskich (1887–1977), bratem Witolda Wincentego (1908-2008) i Olgierda Justyna (1910-2006).
Ukończył Gimnazjum imienia Stefana Batorego w Warszawie (1933) i Politechnikę Warszawską (1945 – po przerwie wojennej), gdzie był uczniem Bohdana Pniewskiego.
Harcerz 23 WDHiZ „Pomarańczarnia”. Należał do Korporacji Akademickiej Sarmatia oraz Stowarzyszenia Filistrów Polskich Korporacji Akademickich.
II wojna światowa
W kampanii wrześniowej podporucznik 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich, brał udział w obronie Modlina i bitwie pod Kockiem. W październiku 1939 r. dostał się do niewoli i pozostałe lata wojny spędził w obozach jenieckich w Weilburgu, Ostenrode oraz Woldenbergu. Jeden z organizatorów i uczestnik „Olimpiady za drutami” zorganizowanej w 1944 r. w Woldenbergu.
Praca naukowa
W lutym 1945 powrócił do Warszawy i przez kilka lat pracował w Biurze Odbudowy Stolicy, Biurze Urbanistycznym Warszawy oraz Pracowniach Budownictwa Przemysłowego i w Miastoprojekcie Stolica. W tym okresie współtworzył scenografię wystawy „Warszawa oskarża”, a także plakat do niej oraz kolejne, m.in. dla Muzeum Narodowego. Asystent (1946–1950) na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W 1950 r. został profesorem Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Poznaniu. W okres socrealizmu zajmował się architekturą wystawienniczą, tworząc m.in. nowatorskie systemy do konstrukcji stelaży i mebli wystawowych. I jako ekspert w tej dziedzinie w 1960 roku wyjechał do Iraku, gdzie podjął pracę na Uniwersytecie Bagdadzkim, a w latach 1962–1987 był profesorem na Wydziale Architektury Uniwersytetu Detroit. Do Polski wrócił w roku 1993 i zamieszkał z żoną Marią Elżbietą na warszawskim Ursynowie w sąsiedztwie Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Mając 83 lata wygrał konkurs i zaprojektował Pomnik Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie.
Rodzina
Jego żoną była Maria Elżbieta z Szyllerów (1920–1999, córka Hanny, wnuczka Heleny Skłodowskiej-Szalay 1866–1961).
Zmarł w Warszawie 17 marca 2009 i został pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie (W-II-11).
Odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1951),
- Złotym Złoty Krzyż Zasługi (1954),
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 września 2009), odznaczony pośmiertnie za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za osiągnięcia w pracy zawodowej na rzecz przestrzennego kształtowania środowiska,
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie),
- Złoty Krzyż Węgierski.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Jerzy Staniszkis. sejm-wielki.pl. [dostęp 2018-06-24].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Muzeum Plakatu poleca: Jerzy Staniszkis. Architekt. postermuseum.pl. [dostęp 2018-06-24].
- 1 2 3 4 5 Jerzy Staniszkis. sarmatia.pl. [dostęp 2018-06-24].
- ↑ Jerzy Staniszkis. polski-cmentarz.pl. [dostęp 2018-06-24].
- ↑ M.P. z 1951 r. nr 33, poz. 402
- ↑ M.P. z 1954 r. nr 105, poz. 1376
- ↑ Odznaczenia w 70. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego. prezydent.pl, 2009-09-27. [dostęp 2018-06-24].
Linki zewnętrzne
- http://sport.wp.pl/kat,42452,pid,9499012,showPollResults,1,wid,8944511,wiadomosc.html
- http://szkola.batory.edu.pl/s/images/b/bd/G%C5%82os_Batorak%C3%B3w_-_grudzie%C5%84_2005.pdf
- http://www.sarp.org.pl/pliki/kom_1-05.pdf
- http://3szwol.tkkfhubert.pl/szwol/wspomnienia/staniszkis/wspomnienia_jerzy_staniszkis.pdf