Jerzy Lis
Data i miejsce urodzenia

28 lutego 1907
Zabrze

Data i miejsce śmierci

24 sierpnia 1944
Auschwitz-Birkenau

Stopień instruktorski

harcmistrz

Organizacja harcerska

Związek Harcerstwa Polskiego

Jerzy Lis (ur. 28 lutego 1907 w Zabrzu, zm. 24 sierpnia 1944 w Auschwitz-Birkenau) – polski harcmistrz, plutonowy Wojska Polskiego, działacz ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Życiorys

Jerzy Lis urodził się 28 lutego 1907 w Zabrzu. Tam też już w latach 1917–1921 był członkiem drużyn harcerskich. W okresie plebiscytu na Górnym Śląsku był kurierem plebiscytowym. Po podziale Górnego Śląska pomiędzy Polskę i Niemcy Jerzy Lis wraz z rodzicami i licznym rodzeństwem przeprowadził się do Załęża, gdzie w 1922 roku został członkiem I Drużyny Harcerskiej im. Bolesława Chrobrego w Załężu. Była to jedna z pierwszych drużyn harcerskich w polskiej części Górnego Śląska, powstała na początku 1920 roku przez Stanisława Sapę, po czym prowadził ją Andrzej Orszulik, a po nim Jerzy Lis.

W 1923 roku Jerzy Lis został drużynowym Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Jana III Sobieskiego, wydzielonej z I Drużyny Harcerskiej wspólnie ze Stanisławem Sapą. W 1926 roku został podharcmistrzem i zastępcą komendanta Katowickiego Hufca Harcerzy. Był także członkiem Honorowej Rady Starszyzny Oddziału Śląskiego Związku Harcerstwa Polskiego.

W pierwszym okresie działalności harcerskiej Jerzego Lisa interesowała w szczególności technika harcerska, a w obozownictwie załęska drużyna harcerska należała do najlepszych w województwie śląskim. Do programu zimowych kursów harcerskich wprowadził on saneczkarstwo, umiejętność jazdy na nartach oraz budowę domków igloo. Jerzy Lis był także organizatorem harcerskiej sceny teatralnej. Wystawiał on popularne wśród mieszkańców katowickiego Załęża sztuki Aleksandra Fredry, jak: Damy i huzary, Pan Geldhab, Pan Jowialski czy Śluby panieńskie.

W 1933 roku i w latach 1938–1939 Jerzy Lis przebywał we Francji, gdzie na zaproszenie Naczelnictwa Harcerstwa Polskiego uczył podstaw obozownictwa.

Po wybuchu II wojnie światowej, w czasie niemieckiej okupacji Jerzy Lis działał w ruchu oporu. Był on wówczas członkiem Polskiej Organizacji Powstańczej i Związku Walki Zbrojnej, organizując tajne struktury harcerstwa. W nocy z 17 na 18 grudnia 1940 roku na Górnym Śląsku aresztowano 456 członków katowickiej Siły Zbrojnej Polski, stanowiącej Śląski Okręg ZWZ. Gestapo chciało również aresztować Jerzego Lisa, ale nie zastano go wówczas w domu, dlatego też aresztowano jego brata. Poszukiwany Jerzy Lis stale zmieniał miejsce swojego pobytu. Ostatecznie został on aresztowany w Dąbrówce Małej i uwięziony w Mysłowicach.

Jerzy Lis został rozstrzelany w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau 24 sierpnia 1944 roku.

Upamiętnienie

Uwagi

  1. ↑ 28 maja 2019 roku prezydent Katowic Marcin Krupa uruchomił konsultacje społeczne dotyczące zmiany nazwy ulicy Lisa na ulicę harcmistrza Jerzego Lisa. Z inicjatywą zmiany nazwy wystąpiła Rada Jednostki Pomocniczej nr 7 Załęże. Wzięło w nich udział 53 osoby, a wszyscy biorący udział w konsultacjach wyrazili sprzeciw wobec zmiany nazwy ulicy.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Antoni Steuer: Leksykon załęski. L. www.mhk.katowice.pl, 2023-06-14. [dostęp 2023-11-27]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Urząd Miasta Katowice, Życiorys Jerzego Lisa [online], Załącznik do listu Bogumiła Sobuli dot. konsultacji społecznych nad zmianą nazwy ulicy Lisa, www.katowice.eu, 10 czerwca 2019, s. 2 [dostęp 2023-11-27] (pol.).
  3. ↑ Harcerstwo śląskie 1920-1930, Katowice: Zarząd Śląskiego Oddziału ZHP, 1931, s. 46 [dostęp 2023-11-27] (pol.).
  4. ↑ Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, W nocy z 17 na 18 grudnia 1940 r. aresztowano 456 członków ruchu oporu w Katowicach. Akcja katowickiego Gestapo sparaliżowała wówczas działalność podziemia na Górnym Śląsku [online], muzeum1939.pl [dostęp 2023-11-27] (pol.).
  5. ↑ Ulczok, Grolik z ramienia Gestapo penetrują i rozsadzają polskie podziemie, „Dziennik Zachodni”, pbc.gda.pl, Katowice, 28 maja 1947, s. 3 [dostęp 2023-11-27] (pol.).
  6. ↑ Urząd Miasta Katowice: Budynek przy ulicy Gliwickiej zdobi nowy mural. katowice.eu, 2023-09-18. [dostęp 2023-11-27]. (pol.).
  7. ↑ Urząd Miasta Katowice: zmiana nazwy ulicy Lisa. www.katowice.eu. [dostęp 2023-11-27]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.