Jerzy Kulczycki
Data urodzenia

2 grudnia 1898

Data i miejsce śmierci

25 listopada 1974
Zakopane

Miejsce spoczynku

cmentarz przy Cerkwi Świętej Trójcy w Międzybrodziu

Tytuł naukowy

doktor

Rodzice

Maria, Włodzimierz

Małżeństwo

Anna Piotrowicz

Jerzy Szumiło Kulczycki herbu Sas (ur. 2 grudnia 1898, zm. 25 listopada 1974 w Zakopanem) – polski archeolog, historyk sztuki.

Życiorys

Jerzy Kulczycki urodził się 2 grudnia 1898. Pochodził z przemyskiego rodu Kulczyckich narodowości rusińskiej, był wyznania greckokatolickiego. Był synem prof. weterynarii Włodzimierza Kulczyckiego (1862-1936) i Marii z domu Michałowskiej (1870-1935).

W 1917 podjął studia, kształcąc się w kierunkach archeologii, historii sztuki i historii starożytnej. W 1927 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii w zakresie archeologii i historii starożytnej za pracę pt. Systematyka i analiza form meblarstwa greckiego. Należał do uczniów profesorów Edmunda Bulandy i Konstantego Chylińskiego na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.. Od 1929 do 1935 był pracownikiem naukowym na stanowisku starszego asystenta w Katedrze Historii Starożytnej Wydziału Humanistycznego UJK. Ponadto był wykładowcą Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Lwowie. W latach 30. odbywał podróże naukowe do państw europejskich.

Po zakończeniu II wojny światowej, pomimo swojego pochodzenia i wyznania został wysiedlony ze Lwowa i repatriowany do Polski. W 1951 osiadł w Warszawie. Był profesorem archeologii w Katedrze Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Był także pracownikiem naukowym w Zakładzie Archeologii Śródziemnomorskiej Polskiej Akademii Nauk. W dziedzinie archeologii uchodził za przedstawiciela ortodoksyjnego marksizmu-leninizmu, wszczepiając w tym zakresie wzory naukowe pochodzące ze Związku Radzieckiego. Znany również jako historyk sztuki.

W 1964 zamieszkał na Podhalu. Zmarł 25 listopada 1974 w Zakopanem. Został pochowany w krypcie grobowej Kulczyckich (swoich rodziców) i Dobrzańskich o piramidalnym kształcie (wzorowany na piramidzie Cheopsa), położonym na cmentarzu przy cerkwi Świętej Trójcy w Międzybrodziu koło Sanoka.

Jego żoną była Anna zd. Piotrowicz (1919-2012), urodzona w rodzinie ormiańskiej we Lwowie, córka Grzegorza i Anieli z Hoszowskich, absolwentka lwowskiego gimnazjum Sacré-Cœur i polonistyki na Uniwersytecie Wileńskim, poetka, w czasie II wojny światowej łącznika Armii Krajowej, pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Po ojcu przejął pasję kolekcjonowania kobierców wschodnich. Część kobierców w stylu pałacowym i dworskim trafiła w 1964 na Zamek Królewski na Wawelu w wyniku sprzedaży, a pozostała część (po jego śmierci w 1977, za sprawą jego żony Anny Piotrowicz-Kulczyckiej) wykonana w stylu ludowym trafiła do Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, w którym została stworzona Galeria Sztuki im. Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich, utworzona w 1981 (znajduje się ona w drodze na Koziniec, obok Willi Pod Jedlami). 10 lipca 2006 otwarto na Wawelu wystawę całości kolekcji rodziny Kulczyckich, składającej się z części zbytej w 1964 na Wawel, części przekazanej w 1977 do Zakopanego oraz części pozostałej przy rodzinie.

Publikacje

  • Die Möbelformen des ägäischen Kulturkreises. Systematik und Analyse (1931)
  • Upadek jakości w produkcji kapitalistycznej. Zjawisko masowej tandety, jego przyczyny oraz skutki (1931)
  • Do metodologii historii kultury materialnej: Problemy pierwotnych form meblarskich (1952)
  • Rozwój meblarstwa w pierwotnej Europie na tle ogólnej periodyzacji kultury (1953)
  • Założenia teoretyczne historii kultury materialnej (1955)
  • Teoria matriarchatu w świetle prac radzieckich (1955)
  • Zagadnienie periodyzacji dziejów (1956)
  • Zagadnienie jakości we współczesnej kulturze materialnej (1958)
  • Kulczyckiana. Monografia rodu Kulczyckich, t. 1 (1976, Gdynia)

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jacek Krzemiński. Tajemnice międzybrodzkiej piramidy. „Tygodnik Sanocki”. Nr 39 (568), s. 7, 27 września 2002.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Jacek Lech. Z badań polsko-ukraińskich związków w dziedzinie archeologii do II wojny światowej. „Przegląd Archeologiczny”. Nr 54, s. 41, 42, 50-51, 54, 2006. ISSN 0079-7138.
  3. ↑ Włodzimierz Kulczycki h. Sas. sejm-wielki.pl. [dostęp 2018-10-24].
  4. ↑ Ludwika Michałowska. sejm-wielki.pl. [dostęp 2018-10-24].
  5. 1 2 3 4 5 Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 28, s. 92, Czerwiec 1975. Koło Lwowian w Londynie.
  6. 1 2 3 4 5 Wystawa kobierców wschodnich z kolekcji Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich. muzeumtatrzanskie.pl. [dostęp 2018-10-24].
  7. ↑ Joanna Pisulińska, Doktoraty historyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza 1918-1939 [w:] Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w., t. 1, red. Jerzy Maternicki, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2004, s. 233-249.
  8. 1 2 3 Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: 1991, s. 19.
  9. ↑ Anna Piotrowicz-Kulczycka (Piotrowicz). geni.com. [dostęp 2018-10-24].
  10. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Anna Kulczycka. rakowice.eu. [dostęp 2018-10-24].
  11. ↑ Zmarła Anna Kulczycka - ofiarodawczyni kolekcji kobierców wschodnich [online], dzieje.pl [dostęp 2023-10-20] (pol.).
  12. ↑ Kobierce i tkaniny wschodnie z kolekcji Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich. wawel.krakow.pl. [dostęp 2018-10-24].
  13. ↑ Anna Kulczycka nie żyje. wprost.pl, 2012-03-01. [dostęp 2018-10-24].
  14. ↑ Galeria Sztuki Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich. myzakopane.pl. [dostęp 2018-10-24].
  15. ↑ Galeria Sztuki na Kozińcu 8. Galeria Sztuki im. Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich Droga na Koziniec 8. muzeumtatrzanskie.com.pl. [dostęp 2018-10-24].
  16. ↑ Kolekcja Kulczyckich na Wawelu. dziennikpolski24.pl, 2006-07-11. [dostęp 2018-10-24].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.