Jerzy Józef Kruppé ps. „Czajka” (ur. 9 listopada 1931 w Warszawie, zm. 9 lutego 2022 tamże) – powstaniec warszawski w szeregach Armii Krajowej, po wojnie archeolog i historyk. Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizujący się w archeologii i kulturze materialnej późnego średniowiecza i czasów nowożytnych oraz archeologii średniowiecznej Polski. Kanclerz pierwszej kadencji kapituły Orderu Krzyża Niepodległości.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Andrzeja i Wandy Kruppé z domu Piechowicz. Mając trzynaście lat wziął udział w walkach podczas powstania warszawskiego, był łącznikiem w ramach Zgrupowania AK Sienkiewicz (Grupa AK Północ), Batalionu Łukasińskiego oraz Zgrupowania AK Kuba-Sosna. Po upadku powstania opuścił miasto wraz z ludnością cywilną osadzaną przez Niemców w obozie przejściowym Dulag 121 w Pruszkowie, skąd udało mu się zbiec. Powrócił do stolicy w styczniu 1945. Ponownie zaangażował się w konspirację i musiał uciekać przed aresztowaniem przez sowieckie służby bezpieczeństwa.

Ukończył Liceum im. Adama Mickiewicza na warszawskiej Pradze (matura w 1951) oraz studia na Wydziale Historycznym UW (tytuł magistra w 1955 z archeologii późnośredniowiecznej), po czym rozpoczął pracę w Instytucie Historii i Kultury Materialnej PAN, który później został przekształcony w Instytut Archeologii i Etnologii. Stopień naukowy doktora uzyskał w 1965, a habilitował się w 1980. Od 1979 był również profesorem na macierzystym wydziale w Instytucie Archeologii, gdzie wykładał do śmierci.

W 1994 za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. 28 kwietnia 2000 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych, a 15 lutego 2013 Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości za wybitne zasługi poniesione w walce z bronią w ręku o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego w latach 1939–1956, po czym został mianowany kanclerzem pierwszej kapituły tego orderu. W 2015 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2019 Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości.

Został redaktorem naczelnym czasopisma naukowego Studia i Materiały z Historii Kultury Materialnej, od 26 marca 2012 był członkiem Rady Naczelnej Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 24C-2-5).

Przypisy