Jerzy Broszkiewicz (ur. 6 czerwca 1922 we Lwowie, zm. 4 października 1993 w Krakowie) – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta oraz autor fantastyki naukowej.

Życiorys

W roku 1940, po ukończeniu szkoły średniej i szkoły muzycznej, wstąpił do Akademii Muzycznej we Lwowie. W czasie okupacji niemieckiej Lwowa (1941–1944) był karmicielem wszy w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami profesora Rudolfa Weigla. W 1944 roku przeniósł się do Krakowa. W roku 1945 rzucił studia muzyczne i zajął się wyłącznie pracą literacką.

W latach 1945–1947 współpracował z redakcją tygodnika „Odrodzenie” i czasopisma „Teatr”. W latach 1947–1948 współredagował czasopismo „Ruch Muzyczny”, później w latach 1948-51 był redaktorem miesięcznika „Muzyka”. Był długoletnim kierownikiem literackim Teatru Ludowego w Nowej Hucie. W 1953 wstąpił do PZPR, w tym samym roku został członkiem redakcji „Przeglądu Kulturalnego”.

Twórczość

Jego twórczość literacka była różnorodna. Debiutował w 1945 r. opowiadaniem Monika zamieszczonym w tygodniku „Odrodzenie”. Debiutem książkowym stała się powieść o getcie Oczekiwanie, za którą otrzymał Nagrodę Ziemi Krakowskiej.

Kolejną książką była powieść o Fryderyku Chopinie Kształt miłości, za którą otrzymał Nagrodę Państwową II stopnia, zaś w 1971 powieść Długo i szczęśliwie została laureatką nagrody CRZZ.

Autor powieści dla młodzieży pisanych w latach 60. i 70., z których wiele zalicza się do powieści fantastycznonaukowych.

Oprócz tego pisał również dramaty (spod jego pióra wyszło ponad 20 sztuk teatralnych, telewizyjnych i radiowych), zbiory felietonów, scenariusze telewizyjne i filmowe oraz publikacje o muzyce. Niektóre z jego sztuk realizowano w Europie, Meksyku, Nowej Zelandii i USA. Utwory Broszkiewicza przełożono na dziewiętnaście języków, a łączny nakład jego powieści przekroczył liczbę miliona egzemplarzy.

Zmarł w Krakowie, pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza Rakowickiego (kwatera LXIX pas B-2-2).

Życie prywatne

W Krakowie mieszkał w dzielnicy Krowodrza. Był mężem dr hab. Ewy (1920–2000), córki Antoniego Łomnickiego, która była lekarzem psychiatrą, ojcem – Ireny Iki (1954–2021), matematyka, która była związana z Piotrem Fersterem – dyrektorem Piwnicy pod Baranami.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1975)
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955)
• Warszawski Krzyż Powstańczy
• Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)
• Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)
• Order Uśmiechu

Nagrody

• 1948 – Nagroda Ziemi Krakowskiej – za powieść Oczekiwanie

• 1951 – Nagroda Państwowa II stopnia w dziale Literatury i Sztuki – za powieść Kształt miłości
• 1960 – Nagroda Artystyczna Nowej Huty – za działalność teatralno-dramatyczną
• 1961 – II Nagroda w Konkursie Dramaturgicznym miasta Krakowa – za sztukę Skandal w Hellbergu
• 1962 – II Nagroda w Konkursie Dramaturgicznym WRN w Bydgoszczy – za sztukę Niepokój przed podróżą
• 1964 – I Nagroda w Konkursie na widowisko telewizyjne o tematyce współczesnej – za sztukę Ta wieś, Mogiła
• 1965 – Złoty Ekran za rok 1964 – za sztukę Ta wieś Mogiła
• 1968 – Nagroda Città di Caorle – za książkę dla młodzieży Kluska, Kefir i Tutejszy
• 1971 – Nagroda Centralnej Rady Związków Zawodowych – za powieść Długo i szczęśliwie
• 1974 – Nagroda Prezesa Rady Ministrów – za twórczość dla dzieci i młodzieży
• 1979 – Nagroda Prezesa Rady Ministrów I stopnia w dziedzinie literatury z okazji 35-lecia PRL – za całokształt twórczości
• 1982 – Nagroda Państwowa I stopnia za całokształt twórczości literackiej
• 1984 – Nagroda miasta Krakowa

Przypisy

Bibliografia

• Kto jest kim w Polsce 1984, wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 92, ISBN 83-223-2073-6 .
• Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 131
• AndrzejA. Niewiadomski AndrzejA., AntoniA. Smuszkiewicz AntoniA., Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1990, ISBN 83-210-0892-5 .brak strony (książka)