Jens Bratlie

Bratlie jako premier (1912)
Pełne imię i nazwisko

Jens Kristian Meinich Bratlie

Data i miejsce urodzenia

17 stycznia 1856
Nordre Land

Data i miejsce śmierci

15 września 1939
Oslo

Premier Norwegii
Okres

od 20 lutego 1912
do 31 stycznia 1913

Przynależność polityczna

Høyre

Poprzednik

Wollert Konow

Następca

Gunnar Knudsen

Odznaczenia
Order Wazów

Bratlie w mundurze generalskim (1914)
generał dywizji
Data i miejsce urodzenia

17 stycznia 1856
Nordre Land

Data śmierci

15 września 1939

Przebieg służby
Lata służby

1873–1929

Siły zbrojne

Norweskie Siły Zbrojne

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Jens Kristian Meinich Bratlie (ur. 17 stycznia 1856 w Nordre Land, zm. 15 września 1939 w Oslo) – norweski prawnik, wojskowy oraz polityk, premier Norwegii w latach 1912–1913.

Życiorys

Edukacja

Urodził się w 1856 roku jako syn prawnika i komornika Erika Bratliego (1814–1890) i Boletty Sofii Meinich (1821–1870). Po śmierci matki został adoptowany przez rodzinę przemysłowca Jørgena Meinicha. W 1880 roku ukończył akademię wojskową w stopniu oficera. Następnie studiował na Uniwersytecie w Oslo, gdzie w 1886 roku uzyskał stopień naukowy z dziedziny prawa pozwalający mu pracować jako wysoki urzędnik państwowy.

Początki w polityce

W latach 1889–1893 pełnił funkcję sekretarza w Departamencie Obrony. Awansował, zostając najpierw komisarzem generalnym ds. poboru do wojska (1898), a następnie w 1906 roku sędzią-rzecznikiem armii Norwegii, ostatecznie awansując na stopień generała dywizji w 1911 roku.

Kryzys rekrutacyjny partii konserwatywnej otworzył drogę do polityki młodszym urzędnikom, w tym Bratliemu, który zaczął odgrywać coraz większą rolę wśród członków Stortingu, głównie wśród konserwatystów. W latach 90. XIX wieku Norweską Partię Konserwatywną Høyre podzielił pogląd na temat unii personalnej ze Szwecją. Podczas gdy premier Emil Stang i jego zwolennicy byli powściągliwi, przyjaciel króla Oskara II, Yngvar Nielsen, podkreślał pozytywne aspekty takiej unii. Podobnie uważał Jens Bratlie, który utrzymywał bliskie kontakty z księciem Gustawem za pośrednictwem ich wspólnego przyjaciela Thomasa Fearnleya. Fearnley i Bratlie uważali unię za ważną dla Norwegii, zwłaszcza z uwagi na kwestie obronności. Tego poglądu nie podzielał konkurent polityczny Bratliego pułkownik Georg Stang – liberalny minister obrony w latach 1900–1903. Podczas gdy Bratlie i członkowie Partii Konserwatywnej chcieli mobilnej armii polowej, która mogłaby bronić Półwyspu Skandynawskiego wraz z siłami szwedzkimi, Stang i Partia Liberalna chciały, aby siły wojskowe mogły bronić Norwegii przed możliwym szwedzkim atakiem wojskowym. Po śmierci Stanga w 1907 roku Bratlie wzmocnił swoją pozycję w Stortingu, zajmując się przede wszystkim obronnością kraju. W latach 1910–1912 pełnił funkcję prezydenta Stortingu.

Wybór na premiera

Bratlie przejął władzę, gdy premier Wollert Konow musiał zrezygnować ze swojej funkcji w lutym 1912 roku. Powodem rezygnacji Konowa były jego pozytywne uwagi na temat „nynorsk” – standardu językowego opartego na dialektach wiejskich – w przemówieniu do Stowarzyszenia Młodych Rolników. Sam Bratlie nie podzielał twardej „miejskiej linii” Partii Konserwatywnej a jego konserwatyzm był zakotwiczony na wsi. Na stanowisko ministra kościoła i edukacji wybrał Edvarda A. Liljedahla, polityka posługującego się nynorskiem. Bratlie połączył urząd premiera z tekami ministra obrony oraz ministra finansów.

Bratlie był w stanie lepiej niż inni w Partii Konserwatywnej współpracować z innymi partiami. Mimo tego, jego wysiłki zmierzające do utworzenia szerokiej koalicji niesocjalistycznej poniosły porażkę w wyborach w 1912 roku, w których Partia Liberalna zyskała większość. Kiedy Storting zebrał się na początku 1913 roku, rząd Bratliego złożył rezygnację przyjętą 31 stycznia, a nowy rząd powstał pod kierownictwem Gunnara Knudsena.

Dalsze życie

Podczas I wojny światowej Bratlie działał na rzecz zabezpieczenia importu zbóż. W latach 1916–1918 był posłem do Stortingu. Pozostał przewodniczącym Partii Konserwatywnej do 1919 roku, ale nie został nominowany do ponownego wyboru. W 1925 roku, wraz z Christianem Michelsenem i Fridjofem Nansenem brał udział w założeniu Fedrelandslaget (Stowarzyszenia Patriotycznego).

Bratlie zmarł 15 września 1939 roku w Oslo. Został pochowany 21 września na Cmentarzu Chrystusa Zbawiciela w Oslo. Nigdy się nie ożenił i nie miał potomstwa. Tym samym jest w historii Norwegii jedynym premierem stanu wolnego.

Przypisy

  1. 1 2 Øyvind Haugen, Jørgen Meinich [online], Norsk biografisk leksikon, 29 września 2014 [dostęp 2019-12-16] (norw.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Jens Bratlie [online], Government.no, 30 maja 2011 [dostęp 2019-12-20] (ang.).
  3. Gudleiv Forr, Per Egil Hegge, Olav Njølstad, Mellom plikt og lyst. Norske statsministre 1873–2010., 2010.
  4. Jan Sjåvik, The A to Z of Norway, Scarecrow Press, 11 maja 2010, ISBN 978-0-8108-7213-4 [dostęp 2019-12-18] (ang.).
  5. Stortingspresidenter [online], Stortinget, 16 marca 2018 [dostęp 2019-12-18] (norw.).
  6. Jan Sjåvik, Historical Dictionary of Norway, Scarecrow Press, 11 marca 2008, ISBN 978-0-8108-6408-5 [dostęp 2019-12-18] (ang.).
  7. 1 2 Jens Bratlie's Government [online], Government.no, 3 grudnia 2007 [dostęp 2019-12-18] (ang.).
  8. Engelsk – Historisk regjeringspolitiker [online], Government.no, 23 marca 2018 [dostęp 2019-12-18] (ang.).
  9. Norwegian Ministry of Defence [online], Government.no, 17 października 2013 [dostęp 2019-12-16] (ang.).
  10. Daniel Sjulseth, Francis Sejersted, Fedrelandslaget [online], Store norske leksikon, 4 lipca 2018 [dostęp 2019-12-18] (norw.).
  11. Burial of Jens Bratlie [online], www.geni.com [dostęp 2019-12-16].
  12. Jens Bratlie [online], prabook.com [dostęp 2019-12-16] (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.