Jednoróg (Oreophasis derbianus) – gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy (Cracidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Oreophasis. Występuje endemicznie w Ameryce Centralnej; jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Relacje pokrewieństwa wśród czubaczy nie zostały dobrze poznane. Jednoróg nie jest z nimi blisko spokrewniony i dlatego jest często umieszczany w odrębnej podrodzinie Oreophasinae. Jednoróg nie jest prawdziwą penelopą, a jedynie przypomina ptaki z tego rodzaju – kształtem i ubarwieniem, natomiast jego „róg” bardziej przypomina hełm kazuara. Ten gatunek jest jedynym ocalałym z bardzo starej linii ewolucyjnej (co najmniej 20, prawdopodobnie 40 mln lat) rodziny Cracidae, która ewoluowała niezależnie od wszystkich innych współcześnie żyjących przedstawicieli czubaczy. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wygląd

Długość ciała około 85 cm. Ma czarne upierzenie z nogami czerwonymi, białe tęczówki, żółty dziób i czerwony „róg” na czubku głowy. Piersi i górna część brzucha są białe, a długie pióra ogona czarne z białym paskiem. Obie płcie są podobne. Młode są ciemniejsze i mają mniejszy „róg” oraz brązowy ogon i skrzydła.

Występowanie

Jednoróg występuje w wilgotnych górskich lasach południowo-wschodniego Meksyku i Gwatemali, na wysokościach 1400–3500 m n.p.m.

Ekologia

Jego dieta składa się głównie z owoców, kwiatów i liści, rzadziej bezkręgowców. Samica składa zwykle do dwóch jaj. Ptak ten prowadzi nadrzewny tryb życia.

Status

W naturze żyje niewiele jednorogów, około 1000–2499 osobników. W wyniku postępującej utraty siedlisk, niewielkiej liczebności populacji, ograniczonego zasięgu, a także przeprowadzanych w niektórych regionach polowań, jednoróg od 2000 roku klasyfikowany jest na Czerwonej liście IUCN w kategorii gatunków zagrożonych wyginięciem (EN, Endangered); wcześniej miał status gatunku narażonego (VU, Vulnerable).

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Zdjęcia i materiały multimedialne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).