Jazon (Iason) z Fer (Feraj) (zm. 370 p.n.e.) – tessalski polityk wywodzący się z potężnej rodziny władającej Ferami, tyran tego bogatego miasta, które stanowiło zaplecze dla jego działalności politycznej rozpoczętej w 379 p.n.e. Syn poprzedniego tyrana Fer - Lykofrona. Został wybrany tagosem Związku Tessalskiego - było to dawne stanowisko o charakterze militarnym, które Jazon przywrócił dla własnych celów. Dążył do zjednoczenia politycznego całej Tessalii, postępując przy tym ostrożnie, gdyż zdawał sobie sprawę z konieczności porozumienia z innymi poleis krainy. Zginął w wyniku zamachu w 370 p.n.e..

Według Ksenofonta dysponował ogromnymi jak na ówczesne warunki w Grecji siłami zbrojnymi - mógł liczyć na 6 tys. jazdy (Tessalia słynęła z najlepszej w Grecji ciężkiej konnicy), 10 tys. hoplitów, oraz licznych peltastów. Po objęciu stanowiska tagosa jego oddziały miały się powiększyć do 8 tys. jazdy i 20 tys. hoplitów. W armii Jazona służyli obywatele poleis (na pewno w konnicy), ale wielu było też najemników (część hoplitów i peltaści). Taka siła czyniła Jazona, a tym samym Tessalię, ważnym graczem na greckiej scenie politycznej, co wywołało wrogość Teb (kierujących Związkiem Beockim) i Aten, trudno jednak ocenić czy zagrożenie ze strony tagosa było realne. W obliczu zwycięstwa Teb nad Spartą pod Leuktrami Jazon pozostał neutralny, nie uchroniło to jednak Tessalii przed ograniczoną interwencją Beotów w jej sprawy wewnętrzne. Tyran Fer większe sukcesy odnosił na froncie północnym - udało mu się przejściowo opanować część południowej Macedonii - Perrajbię i podyktować warunki pokoju królowi Amyntasowi.

Jazon doskonalił sposoby walki z użyciem konnicy, zdaniem Eliana Taktyka (początek II w. n.e.) jako pierwszy stosował atak jazdy w formacji rombu, chociaż taktyka ta mogła być znana w Tessalii już wcześniej.

Przypisy

Bibliografia

• Ewa Wipszycka: Wiek IV. W: Benedetto Bravo, Marek Węcowski, Ewa Wipszycka, Aleksander Wolicki: Historia Starożytnych Greków. T. 2. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2009. ISBN 978-83-235-0625-6.
• Adam Ziółkowski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15810-1.
• P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World, 478-323 BC. Blackwell Publishing, 2006. ISBN 978-0-631-22564-5.