| Jan Jawnuta | |
Zadora | |
| Rodzina |
Wolimuntowiczowie |
|---|---|
| Data urodzenia |
ok. 1380 |
| Data śmierci |
listopad 1432 |
| Ojciec | |
| Matka | |
Jan Jawnuta herbu Zadora, właściwie Jawnuta (ur. ok. 1380, zm. w listopadzie 1432) – bojar wielkolitewski, starosta trocki (1412), pierwszy wojewoda trocki (1413–1432), adoptowany podczas unii horodelskiej (1413).
Nosił nazwisko patronimiczne Wolimuntowicz.
Życiorys
Jawnuta był pogańskim bojarem litewskim, który po przyjęciu chrztu, przyjął chrześcijańskie imię Jan. Po raz pierwszy spotykamy go w maju 1412 roku w charakterze starosty trockiego.
W 1413 roku podczas unii horodelskiej doszło do przyjęcia przez polskie rodziny szlacheckie, bojarów litewskich wyznania katolickiego (tzw. adopcja herbowa). Jednym z ważniejszych dowodów tamtego wydarzenia jest istniejący do dziś dokument, do którego przyczepione są pieczęcie z wizerunkami herbów szlacheckich. W dokumencie tym pojawia się również Jawnuta, który został adoptowany przez przedstawicieli Zadorów.
W dokumencie tym został zapisany wraz z pełnionym przez niego urzędem wojewody trockiego, który pełnił aż do 1432 roku. Przywiesił też do aktu pieczęć z nowo nabytym już herbem polskim, która w otoku miała następujący napis:
⭒ s ⭒ iwani wolimuntowicz
W 1422 roku brał udział w podpisaniu traktatu pokojowego z zakonem krzyżackim, zwanego też pokojem mełneńskim. 15 października 1432 roku podpisał akt unii grodzieńskiej w. ks. lit. Zygmunta Kiejstutowicza z Koroną Królestwa Polskiego, ale już w początkach listopada został przez tego księcia, wraz z swymi trzema braćmi (Rumboldem, Szedyborem i Kieżgajłą) uwięziony i stracony, za spiskowanie z Świdrygiełłą. Pieczęć z aktu unii grodzieńskiej zachował się do naszych czasów, a w jego otoku widnieje napis:
† s · dni · yownis · Wolimonthowi
Życie prywatne
Był synem Wolimunta, a wnukiem Buszki. Miał sześciu braci; Kieżgajłę (protoplastę Kieżgajłów), Rumbolda, Szedybora, Sudywoja (protoplastę Stankiewiczów, za sprawą syna Stanki), Gudygerda (protoplastę Kondratowiczów, za sprawą syna Kondrada) oraz Segebuta.
O potomstwie Jawnuty nie zachowały się żadne źródła historyczne. Niektórzy przypisywali mu niejakiego Michała z Trok jako syna, jednakże były to jedynie spekulacje oparte na przydomku „z Trok”, co nie stanowi dostatecznej podstawy.
Genealogia
Genealogia rodzinna została utworzona na podstawie fragmentu Władsyława Semkowicza w Miesięczniku Heraldycznym.
| Piotr Kieżgajło | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Michał Kieżgajło | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jan Jawnuta | Jan Kieżgajło | Kieżgajłowie | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Michał Kieżgajło | Dobiesław Kieżgajło | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lambert Rumbold | Michał | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Buszko | Wolimunt | Maciej Szedybor | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sudywój | Stanko | Stankiewiczowie | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gudygerd | Konrad | Kondratowiczowie | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Segebut | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N.N. | Stanisław Dowgiało | Jerzy (Juszko) | Dowgiałłowie | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Minakowski ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Semkowicz 1914 ↓, s. 7.
- ↑ Paszkoł 2005 ↓.
- 1 2 3 Semkowicz 1914 ↓, s. 8.
- ↑ Semkowicz 1914 ↓, s. 14.
Bibliografia
- Władysław Semkowicz, Miesięcznik Heraldyczny. Organ Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, R.7, nr 1–2, Lwów–Warszawa: Towarzystwo Heraldyczne, 1914, s. 128.
- G.P. Paszkoł, WKL: encyklopedia, Mińsk 2005, s. 788, ISBN 985-11-0378-0.
Linki zewnętrzne
- Marek Minakowski: Jawnuta Kieżgajło h. Zadora. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-08-11]. (pol.).