Janina Ludwika Bauer-Gellert
Inka, Córka, Zosia
Imię i nazwisko urodzenia

Janina Ludwika Bauer

Data i miejsce urodzenia

23 kwietnia 1922
Brasław

Data i miejsce śmierci

15 lipca 2021
Warszawa

Zawód, zajęcie

lekarka

Krewni i powinowaci

Maria Bauerowa (matka),
Jan Aleksander Bauer (ojciec),
Ryszard Gellert (syn)

Odznaczenia

Janina Ludwika Bauer-Gellert, pseud. „Zosia” (ur. 23 kwietnia 1922 w Brasławiu, zm. 15 lipca 2021 w Warszawie) – polska lekarka, działaczka konspiracyjna.

Życiorys

Była córką Jana Aleksandra Bauera oraz Marii z domu Ostyk-Narbutt. Jej ojciec został powołany 16 sierpnia 1939 do wojska jako lekarz, w randze majora, na stanowisko szefa szpitala wojskowego w Chełmie. Ewakuowany wraz ze szpitalem dostał się do niewoli sowieckiej. Internowany w obozie jenieckim w Kozielsku, został zamordowany przez NKWD w Katyniu między 5 a 11 kwietnia 1940.

W momencie wybuchu II wojny światowej Janina była w klasie maturalnej. Brała udział w obronie Warszawy, działała w Harcerskim Pogotowiu Wojennym, była telefonistką w Urzędzie Pocztowym przy ul. Nowogrodzkiej, a następnie łączniczką-gońcem. Pod koniec walk pełniła służbę sanitariuszki.

W maju 1940 na tajnych kompletach zdała maturę. Równolegle uczęszczała do konserwatorium muzycznego do klasy fortepianowej, dzięki czemu uzyskała ausweis (zaświadczenie o zatrudnieniu). Następnie w 1941 została studentką Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doc. Jana Zaorskiego przy ul. Koszykowej 78. W tej działającej oficjalnie szkole funkcjonował też Tajny Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego. Zajęcia praktyczne Bauerówna odbywała w Szpitalu Wolskim przy ul. Płockiej 26. Tam otrzymała angaż laborantki, uzyskując w ten sposób ausweis.

W konspiracji działała od listopada 1939, wprowadzona przez swoją matkę Marię, pseud. „Renata”. W mieszkaniu Bauerów przy ul. Marszałkowskiej 4 m. 2 odbywały się pierwsze spotkania organizacyjne Komendy Głównej Służby Zwycięstwu Polski utworzonej przez gen. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza. Mieszkanie to było również lokalem „dziennego pobytu” gen. Tokarzewskiego i gen. „Grota” Roweckiego, popularnie zwanym „Kawiarenka” lub „Jak u mamy”.

Została zaprzysiężona w listopadzie 1939 przez „Basię” (Jadwigę Piekarską) i wcielona do służby wojskowej w Oddziale V Komendy Głównej (łączność) kolejno SZP, ZWZ i AK.

W latach 1939–1944 Bauerówna i jej matka były łączniczkami Komendy Głównej ZWZ, a następnie Komendy Głównej AK. Po aresztowaniu gen. „Grota” Roweckiego w ich mieszkaniu odbywały się odprawy płk. „Nila” (August Emil Fieldorf).

W lipcu 1944, przed wybuchem powstania warszawskiego, dostała przydział organizacyjny do Oddziału Vk (łączność konspiracyjna), Centrali Pocztowej Oddziału V (Poczta Główna) „Kundle”, gdzie podlegała „Bercie” (Janinie Sippko). Od wyjścia KG AK z Woli na Stare Miasto była w dyspozycji komendanta Okręgu Warszawskiego AK gen. „Montera” Antoniego Chruściela jako jego łączniczka z Komendą Główną AK. Pod koniec września, w czasie przenoszenia meldunku, odniosła obrażenia podczas eksplozji bomby u zbiegu ulic Koszykowej, Pięknej i Kruczej. Opatrzona w szpitalu polowym przy ul. Wilczej 27, powróciła do służby.

Po kapitulacji powstania otrzymała rozkaz wyjścia z ludnością cywilną i stawienia się do dalszej pracy konspiracyjnej w Częstochowie. Trafiła do obozu przejściowego w Pruszkowie, a następnie uciekła z transportu, wynosząc niewidomą matkę na plecach z wagonu, i przedostała się do Kielc, skąd dotarła do Częstochowy, gdzie rozpoczęła dalszą działalność konspiracyjną w odtwarzanej Komendzie Głównej AK, jako jedna z łączniczek gen. „Niedźwiadka” Leopolda Okulickiego. Od grudnia 1944 do stycznia 1945 pracowała w szpitalu polowym w Częstochowie. Po zajęciu Częstochowy przez Armię Czerwoną powróciła z matką do Warszawy.

Od marca 1945 kontynuowała studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskując absolutorium w 1946. W latach 1947–1950 pracowała w oświacie sanitarnej jako prelegent. W 1947 prowadziła szczepienia ochronne przeciw durowi brzusznemu. W latach 1947–1948 odrabiała staż podyplomowy w Szpitalu Wolskim. Dyplom lekarza medycyny uzyskała w 1950 W latach 1950–1952 pracowała w Warszawie jako lekarz – kierownik Ośrodka Zdrowia PKP Warszawa Odolany oraz w Instytucie Hematologii w Warszawie przy ul. Chocimskiej 5 jako kierownik działu Dawców i Pobierania Krwi. Po aresztowaniu jej matki otrzymała nakaz pracy w Szczecinie, pracowała przez wiele lat w Słupsku. Na początku lat 70. powróciła do Warszawy.

W latach 1973–1996 pracowała w Warszawskim Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (oddziały I, II i IV) w różnym wymiarze godzin, na stanowiskach wojewódzkiego lekarza inspektora i lekarza inspektora do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia. W 1996 przeszła na emeryturę.

Była czło­nkiem Komi­sji Zdro­wia przy Zarzą­dzie Głów­nym Inwa­li­dów Wojen­nych RP, sekre­tarzem Koła Leka­rzy i Medy­ków Powsta­nia War­szaw­skiego 1944 r. przy Towa­rzy­stwie Lekar­skim Warszawskim.

Pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Odznaczenia

Została odzna­czona m.in.:

Przypisy

  1. ↑ Nekrolog śp. mjr Janina Ludwika Gellert z d. Bauer ps. „Inka”, „Zosia”. kombatanci.gov.pl. [dostęp 2021-07-27]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Janina Ludwika Bauer. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2021-03-26].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Janina Ludwika Bauer-Gellert. Encyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego. [dostęp 2021-03-26].
  4. 1 2 3 4 Wiesław Misztal, Mirosław Sulej: Janina GELERT z d. BAUER. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2021-03-27].
  5. ↑ Rafał Kazimierczak: „Kazali trzymać buzię na kłódkę, że mieszka tu ten elegancki pan”. Duch generała w domu, który miał zniknąć. tvn24.pl. [dostęp 2021-04-05].
  6. ↑ Nie żyje Janina Gellert, wieloletnia dyrektor Wojewódzkiej Stacji Krwiodawstwa w Słupsku, Radio Gdańsk 26 lipca 2021
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.