Janina Błaszczak
podpułkownik
Data i miejsce urodzenia

5 października 1924
Kowel

Data i miejsce śmierci

22 grudnia 2010
Zielona Góra

Przebieg służby
Lata służby

1943–1946

Siły zbrojne

ludowe Wojsko Polskie

Jednostki

9 pułk piechoty

Stanowiska

dowódca baterii moździerzy, wykładowca

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa:

Późniejsza praca

ekonomistka

Odznaczenia

Janina Błaszczak, po mężu Wolanin (ur. 5 października 1924 w Kowlu, zm. 22 grudnia 2010 w Zielonej Górze) – podpułkownik WP, ekonomistka, uczestniczka walk na froncie wschodnim i powstania warszawskiego, dama orderów Virtuti Militari i Odrodzenia Polski, honorowy obywatel Zielonej Góry. Dowodzona przez nią bateria moździerzy była największym pierwszoliniowym pododdziałem Wojska Polskiego, jakim dowodziła kobieta w czasie II wojny światowej.

Życiorys

Urodziła się na Wołyniu, w rodzinie legionisty i osadnika wojskowego. Prawdopodobnie w 1939 jej ojciec zginął z rąk ukraińskich nacjonalistów. Ona sama wraz z całą rodziną została w lutym 1940 deportowana przez władze sowieckie na Syberię. Na wygnaniu pracowała przy wyrębie lasów.

W sierpniu 1943 zgłosiła się ochotniczo w szeregi Armii Berlinga. Początkowo służyła w szeregach batalionu kobiecego im Emilii Plater. Pod koniec 1943 roku rozpoczęła pięciomiesięczną naukę w szkole oficerskiej w Riazaniu, którą ukończyła z pierwszą, a według innych źródeł z trzecią lokatą. W stopniu podporucznika objęła dowództwo nad 3 baterią moździerzy 9 pułku piechoty 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta. Pododdział ten był największą pierwszoliniową jednostką WP, jaką dowodziła kobieta w czasie II wojny światowej.

W sierpniu 1944 brała udział w walkach na przyczółku warecko-magnuszewskim. Miesiąc później, wraz ze swoim pułkiem, uczestniczyła w walkach o Pragę, a następnie w nieudanej próbie odsieczy dla powstańczej Warszawy. Po klęsce na przyczółku czerniakowskim została uznana za poległą. W rzeczywistości, będąc dwukrotnie ranną, trafiła do niemieckiej niewoli. Przy pomocy żołnierzy Armii Krajowej zdołała uciec ze szpitala w Skierniewicach i będąc pod opieką rodziny kolejarskiej ukrywała się do lutego 1945.

W latach 1945–1946 wykładała w szkole oficerskiej w Łodzi (prowadziła zajęcia z zakresu obsługi broni). W 1946 została zdemobilizowana. Po zakończeniu służby wojskowej wybrała zawód ekonomistki. Od 1951 żyła i pracowała w Zielonej Górze. Była działaczem ZBoWiD. Zmarła w grudniu 2010. Spoczywa na cmentarzu komunalnym przy ul. Wrocławskiej w Zielonej Górze.

W 1946 poślubiła Józefa Wolanina, z którym doczekała się dwójki dzieci.

Odznaczenia i wyróżnienia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Henryk Stańczyk: Błaszczak Janina. W: Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Warszawa Walczy 1939–1945 i Bellona SA, 2014, s. 63. ISBN 978-83-1113474-4.
  2. 1 2 3 4 5 6 Szymon Nowak: Żołnierze Przyczółka Czerniakowskiego cz. 2 – Janina Błaszczak. szymonnowak.historia.org.pl, 2015-11-02. [dostęp 2016-03-02].
  3. ↑ Powstańcze biogramy – Janina Wolanin. 1944.pl. [dostęp 2016-03-02].
  4. 1 2 Ewa Duma: Zmarła Janina Wolanin. zielona-gora.pl, 2010-12-29. [dostęp 2016-03-02].
  5. 1 2 3 4 5 Elżbieta Zawacka (red.): Słownik Biograficzny Kobiet Odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari. Toruń: Archiwum i Muzeum Pomorskie AK i Wojskowej Służby Polek, 2004, s. 80. ISBN 83-88693-03-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.