Jan Röder
major geograf
Data i miejsce urodzenia

30 listopada 1890
Wenecja

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Lotnictwo Wojska Polskiego

Jednostki

40 pułk piechoty
4 eskadra wywiadowcza
Wojskowy Instytut Geograficzny
Komenda Placu Chełmno

Stanowiska

oficer placu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Jan Röder (ur. 30 listopada 1890 w Wenecji) – major geograf Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Ambrożego i Magdaleny z d. Garimberti. Ukończył Korpus Kadetów w Wiedniu. 18 sierpnia 1911 roku mianowany na stopień chorążego ze starszeństwem z 1 września 1911 w korpusie oficerów piechoty i wcielony do Galicyjskiego Pułku Piechoty Nr 40 w Rzeszowie. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1913. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1915 w korpusie oficerów piechoty. Jego oddziałem macierzystym do 1918 pozostał Pułk Piechoty Nr 40. We wrześniu 1916 roku ukończył szkołę topograficzną w Serbii i służył jako topograf w 10. wojennym oddziale pomiarowym.

23 listopada 1919 roku wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego, otrzymał przydział do Wojskowego Instytutu Geograficznego. 1 marca 1920 roku został skierowany (na własny wniosek) na kurs do Oficerskiej Szkoły Obserwatorów Lotniczych w Toruniu. Trudna sytuacja na froncie spowodowała skrócenie szkolenia, kadra i słuchacze Szkoły zostali przydzieleni do 4 eskadry wywiadowczej (nazwanej „Toruńską”) i od 23 lipca 1920 roku wzięli udział w działaniach wojennych na froncie polsko-bolszewickim. 13 i 14 sierpnia, w załodze z pil. Januszem Meissnerem, bombardował środki przeprawowe Armii Czerwonej przygotowane w rejonie Góry Kalwarii.

W trakcie bitwie warszawskiej, 15 sierpnia 1920 rok, atakował z niskiej wysokości oddziały Armii Czerwonej pomimo tego, że jego samolot został uszkodzony ogniem przeciwlotniczym. 16 sierpnia 1920 roku, w załodze z pil. Stanisławem Żarskim, przeprowadził rozpoznanie wzdłuż Wisły w rejonie miejscowości Korytnica—Garwolin—Dęby. W trakcie tego lotu zebrał cenne informacje o rozlokowaniu i liczebności oddziałów nieprzyjaciela oraz atakował rozpoznane wrogie oddziały. 7 października 1920 roku, w załodze z pil. Władysławem Dittmerem, przeprowadził rozpoznanie wzdłuż rzeki Uszy. Wykrył oddziały nieprzyjaciela, które skutecznie zaatakował i rozproszył. 9 października, w trudnych warunkach atmosferycznych, nawiązał kontakt z grupą gen. Krajeńskiego i doręczył rozkazy oraz odebrał meldunki sytuacyjne. 14 października 1920 roku, podczas lotu z pil. Józefem Szyfterem, został ranny podczas katastrofy samolotu LVG C.V pod Baranowiczami.

26 marca 1921 został mianowany z dniem 1 grudnia 1919 kapitanem Wojsk Lotniczych. Pełnił wówczas służbę w Oficerskiej Szkole Obserwatorów Lotniczych w Toruniu. 17 sierpnia 1921 roku został przydzielony do oddziału, którego celem było wytyczenie w terenie granicy pomiędzy II Rzeczpospolitą a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 12. lokatą w korpusie oficerów geografów. Pełnił służbę w Wojskowym Instytucie Geograficznym w Warszawie. 1 grudnia 1924 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów geografów. W kwietniu 1928 został przeniesiony z WIG na stanowisku oficera placu Chełmno. Z dniem 28 lutego 1929 został przeniesiony w stan spoczynku.

W październiku 1929 r. był zatrudniony w Biurze Projektu Melioracji Polesia. W tym czasie wywiadowcy Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego zaobserwowali, że spotykał się z sowieckim posłem Dmitrijem Bogomołowem w Poznaniu przez co był podejrzewany o współpracę z Radzieckim Wywiadem Zagranicznym.

W 1934 roku, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Dalsze jego losy nie są znane.

Ordery i odznaczenia

Za swą służbę Jan Röder został odznaczony:

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja VM ↓, s. 1.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja VM ↓, s. 4.
  3. ↑ Schematismus 1912 ↓, s. 366, 546.
  4. ↑ Schematismus 1914 ↓, s. 276, 459.
  5. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 145, 578.
  6. 1 2 3 4 Zieliński, Wójcik 2005 ↓, s. 164.
  7. ↑ Romeyko 1933 ↓, s. 149.
  8. ↑ Pawlak 1989 ↓, s. 42.
  9. ↑ Niestrawski t. II 2017 ↓, s. 238.
  10. ↑ Mordawski 2009 ↓, s. 296.
  11. ↑ Tarkowski 1991 ↓, s. 113.
  12. 1 2 Röder Jan mjr obs.. bequickorbedead.com. [dostęp 2020-03-09]. (pol.).
  13. ↑ Kolekcja VM ↓, s. 2.
  14. ↑ Mordawski 2009 ↓, s. 351.
  15. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 kwietnia 1921 roku, s. 655.
  16. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 352.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1371, 1373.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1251, 1253.
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 738.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 166.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 817.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 34.
  23. ↑ Poleskie mokradła. Miała być „druga Holandia”, wybuchł wielki skandal z Sowietami w tle [online], www.polityka.pl, 2023 [dostęp 2023-05-25] (pol.).
  24. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 385.
  25. ↑ Niestrawski t. I 2017 ↓, s. 245.
  26. 1 2 3 4 Ranglisten 1918 ↓, s. 578.
  27. ↑ Schematismus 1914 ↓, s. 459.

Bibliografia

  • Roeder Jan. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.18-1166 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-11-05].
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1912. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1911. (niem.).
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.).
  • Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918. (niem.).
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
  • Hubert Mordawski: Polskie lotnictwo wojskowe 1918-1920 : narodziny i walka. Poznań ; Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie Oddział Publicat, 2009. ISBN 978-83-245-8844-2. OCLC 750811729.
  • Mariusz Niestrawski: Polskie wojska lotnicze w okresie walk o granice państwa polskiego (1918–1921). Początki, organizacja, personel i sprzęt. T. I. Oświęcim: Napoleon V, 2017. ISBN 978-83-65746-74-0. OCLC 995372299.
  • Mariusz Niestrawski: Polskie wojska lotnicze w okresie walk o granice państwa polskiego (1918–1921). Walka i demobilizacja. T. II. Oświęcim: Napoleon V, 2017. ISBN 978-83-65746-74-0. OCLC 995372299.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4. OCLC 69601095.
  • Marian Romeyko: Ku czci poległych lotników: księga pamiątkowa. Marian Romeyko (red.). Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika ku czci Poległych Lotników, 1933. OCLC 830230270.
  • Krzysztof A. Tarkowski: Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką: 1919–1920. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1991. ISBN 83-206-0985-2. OCLC 69498511.
  • Józef Zieliński, Waldemar Wójcik: Lotnicy Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari : 1919-1920. T. 1, [Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920]. Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005. ISBN 83-7441-243-7. OCLC 749442378.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.