Jan Jakub Lardelli
Giovanni Giacomo Lardelli
Data i miejsce urodzenia

1870
Chur

Data i miejsce śmierci

17 września 1941
Warszawa

Miejsce spoczynku

Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie

Zawód, zajęcie

mistrz cukierniczy

Jan Jakub Lardelli, właśc. Giovanni (Gioan) Giacomo Lardelli (ur. 1870 w Chur, zm. 17 września 1941 w Warszawie) – pochodzący ze Szwajcarii mistrz cukierniczy, właściciel cukierni i kawiarni warszawskich.

Życiorys

Rodzina Lardellich od XVII wieku zamieszkiwała w Poschiavo we włoskojęzycznej części szwajcarskiego kantonu Graubünden. Giovanni Giacomo Lardelli przyjechał do Królestwa Polskiego w 1884 na zaproszenie wuja Andrzeja Semadeniego, po którego śmierci w 1886 został przez rodzinę Semadenich skierowany na praktykę początkowo w Lublinie, a następnie w Berlinie, Paryżu i Mediolanie.

Po powrocie do Warszawy w 1902 lub 1903 otworzył przy ulicy Kruczej 49 lokal „Pasticeria di Milano”, który jako pierwszy w Warszawie prowadził sprzedaż wyrobów cukierniczych wyłącznie na wynos. Ciasta chronione w szklanych gablotach były serwowane przy pomocy specjalnych szczypiec, a zarówno wnętrze lokalu jak i opakowania były oznaczone znakiem firmowym przedstawiającym mediolańską katedrę. Nowościami wprowadzonymi przez Lardellego do galanterii cukierniczej były typowe dla kuchni francuskiej briosze, eklery wypełniane kremami smakowymi oraz tarteletki z owocami o różnych rozmiarach, a także babeczki z mąki kukurydzianej i szeroki wybór herbatników.

W 1905 roku otworzył cukiernię-kawiarnię pod firmą G.G. Lardelli, której wystrój był tak odmienny od dotychczas przyjętego, że zaczęto używać określenia „styl lardellowski”, który cechowała czystość, przestronność i prostota. Ściany były wyłożone glazurą, podłoga terakotą, ścienne lustra nie miały ram, witryny sięgały podłogi, a blaty stolików były sporządzone z białego marblitu. Przez krótki czas działały dwie cukiernie: przy ulicy Marszałkowskiej 80 i na Nowym Świecie 23, zaś w 1907 powstała pracownia i wytwórnia czekolady przy ulicy Polnej 28/30.

W 1910 lokal przy ul. Kruczej już nie działał, a nowa kawiarnia przy ulicy Boduena została przebudowana zgodnie z projektem Jerzego Stanisława Węgierkiewicza. Lokal składał się z dwóch sal; w jednej z nich jesionowe meble były pokryte czerwoną tapicerką, a malowidła ścienne oraz inkrustowane wyposażenie ozdobiono motywem czerwonej jarzębiny na tle pożółkłych liści. Drugą salę zwano „Egipskim Salonem” – jej główną ozdobą był fryz przedstawiający sceny nawiązujące do mitologii, zaś motywem przewodnim kwiat lotosu. Cukiernia była przeznaczona głównie dla kobiet, a do obsługi zatrudniano jedynie młode kelnerki. W tym czasie powstała też filia przy ulicy Flory, która mimo lokalizacji w ogrodach Bagateli działała przez cały rok.

Podczas I wojny światowej Jan Jakub Lardelli zawiesił działalność swego przedsiębiorstwa, a lokale przekazał współpracownikom, aby prowadzili je jako własne. W wolnej Polsce na krótko otworzył cukiernię w kamienicy ulicy Nowy Świat 23, a następnie skupił się na budowie zaprojektowanego przez Juliusza Nagórskiego budynku w kształcie rotundy u zbiegu ulic Polnej i Mokotowskiej. Działający od 1925 lokal, poza tradycyjnym dla Lardellego wystrojem miał również estradę koncertową i taras letni. Występowała tam często Lucyna Szczepańska, ale wnętrze częstokroć krytykowano jako zbyt przestronne i mało przytulne. Lardelli wkrótce otworzył też punkty przy ulicy Wierzbowej oraz w Alejach Jerozolimskich, gdzie również połączono funkcję cukierni i kawiarni.

Po wybuchu II wojny światowej lokale Lardellego upodobali sobie Niemcy, a dyrygentem w rotundzie przy ulicy Polnej został kolaborujący z nimi Adam Dołżycki. Podczas jednego z występów obraził on patriotyczne uczucia klientów, którzy odtąd zaczęli omijać cukiernię. Załamany upadającym przedsiębiorstwem Jan Jakub Lardelli zmarł nagle we wrześniu 1941 i pochowany został na cmentarzu ewangelicko-reformowanym (kw. W-2-4). Jego przedsiębiorstwo przejął syn, który opuścił Warszawę przed wybuchem powstania warszawskiego, podczas którego rotunda uległa zniszczeniu.

Przypisy

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.