Jan Drabik
kapitan administracji
Data urodzenia

13 czerwca 1896

Data i miejsce śmierci

6 lipca 1940
Gruszka

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

83 Pułk Piechoty
KOP
15 Pułk Piechoty
KRU Zamość

Stanowiska

kierownik referatu

Odznaczenia

Jan Drabik (ur. 13 czerwca 1896, zm. 6 lipca 1940 na górze Gruszka) – kapitan administracji Wojska Polskiego II RP, ofiara egzekucji na górze Gruszka.

Życiorys

Urodził się 13 czerwca 1896 jako syn Szymona i Joanny Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Został awansowany na stopień porucznika w korpusie oficerów piechoty ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1920. W 1923 był przydzielony jako oficer rezerwowy do 83 pułku piechoty w Kobryniu. W 1928 był przydzielony do służby w Korpusie Ochrony Pogranicza. W czerwcu 1934 roku został przeniesiony z KOP do 15 pułku piechoty „Wilków” w Dęblinie. Później został awansowany na stopień kapitana i przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów administracji, grupa administracyjna. W ostatnich latach przed wojną pełnił służbę w garnizonie Zamość. Był odpowiedzialny za szkolenie w zakresie Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego. Według stanu z marca 1939 był kierownikiem II referatu uzupełnień w Komendzie Rejonu Uzupełnień Zamość.

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 i kampanii wrześniowej zamierzał przedostać się na Zachód i wstąpić do formowanych wojsk polskich (wraz z nim udał się jego wychowanek, uczeń liceum z Zamościa, Kazimierz Kuźma ur. 1920). Podczas próby przekroczenia „zielonej granicy” z Węgrami w pobliżu Komańczy kpt. Drabik z K. Kuźmą zostali zatrzymani przez policję ukraińską i przekazani Niemcom, po czym 9 marca 1940 o godz. 11:30 osadzeni w więzieniu w Sanoku. W dniu 5 lipca 1940 wyrokiem niemieckiego sądu specjalnego (Sondergericht) w siedzibie przy sanockim więzieniu obaj zostali skazani na karę śmierci. Nad ranem 6 lipca 1940 wraz z grupą więźniów zostali wywiezieni z Sanoka i rozstrzelani w lesie na stoku góry Gruszka nieopodal Tarnawy Dolnej. Egzekucję wykonał 45 batalion policyjny stacjonujący w Rzeszowie.

Upamiętnienie

Po wojnie w 1947 szczątki ofiar zostały ekshumowane i złożone w mogile zbiorowej na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku. W jej miejscu powstał pomnik, na którym umieszczono tablicę z inskrypcją: Męczennikom za wolność i demokrację. Mogiła zbiorowa Polaków zamordowanych bestialsko przez zbirów hitlerowskich w czasie okupacji powiatu sanockiego od września 1939 r. do czerwca 1944 r. Cześć waszej pamięci., na którego postumencie znajduje się rzeźba Sokoła autorstwa Stanisława Jana Piątkiewicza, w 2013 przy pomniku umieszczono dwie tablice z listą zamordowanych na górze Gruszka (wśród 112 wymienionych ofiar został podany Jan Drabik). U podnóża wzniesienia Gruszka znajduje się zbiorowa mogiła ofiar egzekucji w formie ziemnego kurhanu, na którym w 1961 ustanowiono upamiętniający zbrodnię obelisk.

W 1962 Jan Drabik został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na jednej z tablic Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na obecnym Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 1. Gefängnis in Sanok. Księga więźniów śledczych 1939–1940. s. 511 (pozycja).. 2. Lista zamordowanych na Gruszce 5/6 lipca 1940 roku (wykaz sporządzony przez B.R na podstawie księgi więziennej). 3. Czesław Cyran: Stanisław Zabierowski (red.): Studia nad okupacją hitlerowską południowo-wschodniej części Polski. T. I: Ludzie i dokumenty o więźniach politycznych więzienia w Sanoku w latach 1939–1944. Wykaz więźniów więzienia w Sanoku rozstrzelanych w Tarnawie Dolnej w lesie „na Gruszce” w dniu 5 VII 1940 r.. Rzeszów: Towarzystwo Naukowe w Rzeszowie i Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Rzeszowie, 1976, s. 86.
  2. 1 2 3 4 5 Edward Zając. Nocna egzekucja. „Tygodnik Sanocki”. Nr 26 (451), s. 11, 30 czerwca 2000.
  3. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 447.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 389.
  5. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 244.
  6. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 364.
  7. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 317.
  8. 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 97.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 84, 908.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 181.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1939 ↓, s. 308, 861.
  12. ↑ Nestor Kiszka: Relacja Kiszki Nestora „Neron”. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939–1944. Sanok: 2012, s. 223-224. ISBN 978-83-903080-5-0.
  13. ↑ Mieczysław Przystasz. Powiat sanocki w latach 1939–1947. „Rocznik Sanocki”. II, s. 266, 1967. Wydawnictwo Literackie.
  14. ↑ Województwo krośnieńskie. W: Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa, lata wojny 1939–1945. Warszawa: Rada Ochrony Pomników Walk i Męczeństwa / Sport i Turystyka, 1988, s. 389. ISBN 83-217-2709-3.
  15. ↑ Zbigniew Dańczyszyn: Wychowankowie sanockiego gimnazjum w Oświęcimiu. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 134, 137.
  16. ↑ Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: 1991, s. 27.
  17. ↑ Franciszek Oberc: Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka. Sanok: 1998, s. 7-8. ISBN 83-909787-1-7.
  18. ↑ Kamienny sokół na cmentarzu sanockim. sokolsanok.pl. [dostęp 2012-12-01]. (pol.).
  19. ↑ Stefan Stefański. Kamienny sokół na cmentarzu sanockim. „Tygodnik Sanocki”, s. 10, Nr 7 (90) z 19 maja 1993.
  20. ↑ Remonty na Cmentarzu Centralnym. esanok.pl, 2013-08-01. [dostęp 2013-08-01]. (pol.).
  21. ↑ Joanna Kozimor. Pamięć o poległych. „Tygodnik Sanocki”, s. 10, Nr 31 (1130) z 9 sierpnia 2013.
  22. ↑ Województwo krośnieńskie. W: Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa, lata wojny 1939–1945. Warszawa: Rada Ochrony Pomników Walk i Męczeństwa / Sport i Turystyka, 1988, s. 392. ISBN 83-217-2709-3.
  23. ↑ M.P. z 1938 r. nr 64, poz. 72.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 54.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.