Jan Bolechowski

Jan Bolechowski w mundurze Związku Strzeleckiego
kapitan rezerwy artylerii
Data i miejsce urodzenia

13 lipca 1891
Dolina

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Katyń

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Jednostki

Pułk Artylerii Fortecznej Nr 1
1 Pułk Artylerii Górskiej
20 Pułk Artylerii Polowej
3 Pułk Artylerii Polowej

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Późniejsza praca

nauczyciel

Odznaczenia

Jan Bolechowski (ur. 13 lipca 1891 w Dolinie, zm. wiosna 1940 w Katyniu) – polski nauczyciel, kapitan rezerwy artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Urodził się 13 lipca 1891 w Dolinie jako syn Jana i Wiktorii z domu Romanczukiewicz. Ukończył studia filozoficzne i prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie.

Należał do Związku Strzeleckiego. Podczas I wojny światowej został powołany do C. K. Armii i w rezerwie artylerii fortecznej został mianowany chorążym (kadetem) artylerii fortecznej z dniem 1 maja 1915, a następnie awansowany na stopień podporucznika z dniem 1 stycznia 1916. Był przydzielony do pułku artylerii fortecznej Nr 1.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 walczył w wojnie polsko-ukraińskiej w szeregach 1 pułku artylerii górskiej, w tym uczestniczył w odsieczy Lwowa. Brał także udział w walkach na Śląsku. Został mianowany do stopnia kapitana rezerwy artylerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 20 pułku artylerii polowej garnizonie Prużana. W latach 1929–1939 był przydzielony do 3 pułku artylerii lekkiej Legionów. W 1934 jako kapitan rezerwy był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr IV jako oficer po ukończeniu 40 roku życia i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Łódź Miasto II.

W okresie II Rzeczypospolitej pracował jako nauczyciel gimnazjalny. W 1924 był profesorem w Inowrocławiu, ucząc języka polskiego w Państwowym Gimnazjum Męskim oraz w Gimnazjum Żeńskim im. Marii Konopnickiej. W 1926 był polonistą w Gimnazjum Humanistycznym im. Macieja Stryjkowskiego w Brzezinach. W tej szkole był opiekunem kołka literackiego, Bratniej Pomocy uczniowskiej oraz był członkiem zarządu Koła Polskiej Macierzy Szkolnej w Brzezinach (1925/1926). Pracował też jako nauczyciel gimnazjalny w Łodzi. W 1935 został wybrany członkiem komisji rewizyjnej Towarzystwa Przyjaciół Akademika w Pabianicach (prezesem był dr Henryk Broniatowski). We wrześniu 1936 został wicemistrzem Towarzystwa Sportowego Krusche Ender w Pabianichach (w finale uległ Henrykowi Broniatowskiemu). W 1939 był profesorem Liceum im. A. Zimowskiego.

Jego żoną była Maria, z domu Orłowska, z którą miał dwie córki: Barbarę i Ewę.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę w dniu 17 września, został aresztowany przez Sowietów, po czym był przetrzymywany w obozie w Kozielsku. W ocalałych pamiętnikach, które w obozie pisał inny jeniec, Zbigniew Przystasz, znalazły się wpisy wspominające Jana Bolechowskiego: m.in. autor zanotował dane adresowe Bolechowskiego (Łódź, Ulica Wólczańska 222 m. 20, lub Gimnazjum Zimowskiego), a ponadto zanotował pod datą 31 stycznia 1940, że tego dnia Bolechowski miał wygłosić dla współosadzonych oficerów wykład pt. „Idea Polski – Żeromskiego”. Na wiosnę został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane pod numerem 2723 w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców (przy zwłokach zostały znalezione legitymacja oficerska kapitana WP, wizytówki, oraz list), gdzie został pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu.

Upamiętnienie

Jan Bolechowski został wymieniony na Pomniku Katyńskim w Łodzi.

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie na stopień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

16 maja 2010, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” w Falejówce został zasadzony Dąb Pamięci upamiętniający Jana Bolechowskiego.

Odznaczenia

austro-węgierskie

Przypisy

  1. ↑ W ewidencji wojskowych c. k. armii był określany w języku niemieckim jako „Johann Bolechowski”.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej. Jan Bolechowski. Muzeum Katyńskie. [dostęp 2019-04-18].
  3. ↑ Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 808.
  4. ↑ Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917, s. 1089.
  5. ↑ Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 811.
  6. ↑ Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917, s. 1100.
  7. 1 2 3 Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 1364.
  8. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 842.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 768.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 753.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 674.
  12. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 135, 901.
  13. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Lwów/Warszawa: Książnica Polska, 1924, s. 263, 264.
  14. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 174.
  15. ↑ Sprawozdanie Dyrekcji Gimnazjum Koła Pol. Macierzy Szkolnej w Brzezinach Łódzkich za okres 1916-1926. Brzeziny Łódzkie: 1926, s. 46.
  16. ↑ Tow. Przyjaciół Akademika. „Gazeta Pabjanicka”. Nr 46 (3), 3 listopada 1935.
  17. ↑ Mistrzostwa tenisowe T. S. Kruschender zakończone. „Gazeta Pabjanicka”. Nr 36 (4), 6 września 1936.
  18. ↑ Zdjęcie. „Łódź w Ilustracji. Dodatek niedzielny do Kurjera Łódzkiego”. Nr 23 (właśc. 24), s. 9, 11 czerwca 1939.
  19. ↑ Zbigniew Przystasz. Spuścizna z Katynia. Odpis notatek. „Rocznik Sanocki”. VIII, s. 17, 2001. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096.
  20. ↑ Zbigniew Przystasz. Spuścizna z Katynia. Odpis notatek. „Rocznik Sanocki”. VIII, s. 29, 2001. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096.
  21. ↑ Maria Magdalena Blombergowa. Uczeni polscy rozstrzelani w Katyniu, Charkowie i Twerze. „Analecta”, s. 16, R. 9 Z. 2 (18) / 2000.
  22. ↑ Andrzej Brygidyn: Sanocka Lista Katyńska. Jeńcy Kozielska, Ostaszkowa, Starobielska oraz innych obozów i więzień Polski kresowej pomordowani w Rosji Sowieckiej. Sanok: 2000, s. 74, 76.
  23. ↑ Katyń według źródeł niemieckich - 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2014-02-27].
  24. ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 30. ISBN 83-7001-294-9.
  25. ↑ Łódź – pomnik katyński. miejscapamiecinarodowej.pl. [dostęp 2020-05-06].
  26. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  27. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2014-08-05].
  28. ↑ Uroczystość sadzenia Dębów Katyńskich. spfalejowka.szkolnastrona.pl. [dostęp 2014-02-27].
  29. ↑ Franciszek Latinik: Walka o Śląsk Cieszyński w r. 1919. Cieszyn: 1934, s. 141.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.