Jan Albert Waza, SJ, także Jan Olbracht Waza (ur. 25 czerwca 1612 w Warszawie, zm. 29 grudnia 1634 w Padwie) – syn króla Polski Zygmunta III Wazy i arcyksiężniczki austriackiej Konstancji herbu Habsburg, królewicz polski, od 1621 - 1632 biskup warmiński a od roku 1632 - 1634 biskup krakowski, kardynał diakon świecki bez święceń kapłańskich.

Życiorys

Pod opieką zaradnej Królowej Polski Konstancji herbu Habsburg, królewicz Jan Albert wychowywał się, wraz z trzema królewiczami w Warszawie. Na dworze Zygmunta III Wazy, podkomorzy Andrzej Bobola herbu Leliwa miał zlecenie króla Zygmunta i królowej Konstancji, aby wychowywać i kształcić królewiczów w Warszawie. Jako nieletni 9-latek królewicz został wyznaczony przez Króla Polski na Księstwo warmińskie, w którym to miał sprawować biskupstwo. Po śmierci Szymona Rudnickiego, otrzymał zgodę papieską 21 października 1621. Wybór Króla Polski Zygmunta III Wazy, potwierdziła – po wahaniach – również Warmińska kapituła katedralna, ale liczne sprzeciwy szlachty opóźniły zatwierdzenie tej nominacji przez sejm aż do 1631 roku. Królewicz Jan Albert Waza przebywał w diecezji Fromborka, gdy z Królem udawał się do Szwecji, rządy biskupie w jego imieniu sprawował biskup pomocniczy Michał Erazm Działyński razem z archidiakonem warszawskim Jakub Wierzbięta Doruchowski z Doruchowa herbu Niesobia i kanonikiem warmińskim Pawłem Piaseckim. Katedra we Fromborku została obdarowana przez młodego biskupa szatami liturgicznymi oraz złotą figurą św. Andrzeja. Po preniesieniu do diecezji krakowskiej (na Warmii, zastąpił Jana Alberta Wazę w roku 1632, biskup Mikołaj Szyszkowski).

W dniu 20 listopada 1632 roku Jan Albert Waza został mianowany biskupem krakowskim (po śmierci Andrzeja Lipskiego); rządy w biskupstwie krakowskim objął w dniu 27 lutego 1633 roku. Po ogłoszonej nominacji kardynalskiej jego następcą w diecezji krakowskiej został biskup Jakub Zadzik.

Królewicz Jan Albert Waza został ogłoszony kardynałem w dniu 20 grudnia 1632 roku, przez papieża Urbana VIII (in pectore w 1629 r.), a po ujawnieniu nominacji przydzielił mu diakonię Santa Maria in Aquiro w Rzymie. W roku 1634 otrzymał z rąk Papieża Urbana VIII kapelusz kardynalski jako oznakę godności kardynalskiej.

Prawdopodobnie zmarł w wieku 22 lat w Padwie we Włoszech.

Przypisy

Bibliografia

• Catholic-Hierarchy
• The Cardinals of the Holy Roman Church
• Krzysztof Rafał Prokop, Polscy kardynałowie, wyd. WAM, Kraków 2001, s. 113-119

Wywód przodków