Tolai
Obszar

Nowa Brytania, Nowa Irlandia (Papua-Nowa Gwinea)

Liczba mówiących

81 tys.

Pismo/alfabet

łacińskie

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 3 środek szerszej komunikacji
Kody języka
ISO 639-3 ksd
IETF ksd
Glottolog kuan1248
Ethnologue ksd
WALS tla
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język tolai, także: kuanua, gunantuna, tunajęzyk austronezyjski używany na półwyspie Gazelle w Papui-Nowej Gwinei, a także na pobliskich terenach Nowej Brytanii i Nowej Irlandii. Według danych z II poł. XX w. posługuje się nim 81 tys. osób.

Był wykorzystywany jako lingua franca w działalności misjonarskiej. Pod wpływem zachodnim powstało piśmiennictwo w tym języku. Dawniej bywał określany jako „język nowobrytyjski”.

Leksykalnie jest stosunkowo odrębny od pozostałych języków Nowej Brytanii. Część zasobu leksykalnego łączy go z językiem nakanai, co może wynikać z historii handlu między regionami.

Spotykane są różne nazwy na określenie tego języka, przy czym określenie „tolai” (nazwa grupy etnicznej) jest preferowane w nowszej literaturze. Sam lud Tolai posługuje się wyrażeniem a tinata tuna („prawdziwy” lub „rdzenny język”). Nazwa „kuanua”, spopularyzowana przez misjonarzy, również jest w użyciu.

Jest zapisywany alfabetem łacińskim (historycznie wypracowano kilka wersji ortografii). Niemniej wzrosło znaczenie tok pisin w roli języka pisanego.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Kuanua, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 22, Dallas: SIL International, 2019 [dostęp 2021-08-19] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06] (ang.).
  2. 1 2 3 4 Mühlhäusler 2014 ↓, s. 196.
  3. Chowning 1969 ↓, s. 24, 37.
  4. 1 2 3 4 Chowning 1969 ↓, s. 24.
  5. Holger Jebens: After the Cult: Perceptions of Other and Self in West New Britain (Papua New Guinea). New York: Berghahn Books, 2013, s. 49 (przyp. 12). ISBN 978-0-85745-798-1. OCLC 426817300. [dostęp 2022-08-24]. (ang.).
  6. Craig Volker. What are “church lingua franca” in PNG?. The National”, 2018-11-02. [dostęp 2022-08-14]. [zarchiwizowane z adresu 2022-08-14]. (ang.).
  7. 1 2 3 Terry Crowley, John Lynch, Malcolm Ross: The Oceanic Languages. Abingdon–New York: Routledge, 2002, s. 22. DOI: 10.4324/9780203820384. ISBN 978-0-203-82038-4. ISBN 978-0-415-68155-1. OCLC 847627595. (ang.).
  8. John Lynch, Pacific Languages: An Introduction, Honolulu: University of Hawaiʻi Press, 1998, s. 40, DOI: 10.2307/j.ctv893h2b, ISBN 978-0-8248-1898-2, ISBN 978-0-8248-4258-1, ISBN 978-0-8248-8183-2, OCLC 605554571, JSTOR: j.ctv893h2b (ang.).
  9. Mühlhäusler 2014 ↓, s. 197.

Bibliografia

  • Ann Chowning: The Austronesian languages of New Britain. W: A. Capell, Ann Chowning, S.A. Wurm: Papers in Linguistics of Melanesia No. 2. Canberra: Department of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University, 1969, s. 17–45, seria: Pacific Linguistics A-21. DOI: 10.15144/PL-A21. ISBN 0-85883-002-7. OCLC 871658881. [dostęp 2023-09-23]. (ang.).
  • Peter Mühlhäusler: ‘Reducing’ Pacific languages to writings. W: John E. Joseph, Talbot J. Taylor (red.): Routledge Library Editions: Linguistics. T. 4: Ideologies of Language. Abingdon–New York: Routledge, 2014, s. 189–205. DOI: 10.4324/9781315880341. ISBN 978-0-415-71578-2. ISBN 978-1-315-88034-1. OCLC 1268179820. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.