Ro – język sztuczny aprioryczny stworzony w 1904 przez amerykańskiego pastora Edwarda Powella Fostera i jego żonę. Język jest oparty na kategoryzacji, co czyni go późnym przykładem tzw. języków filozoficznych (taksonomicznych), gatunku sztucznych języków, którymi w XVII wieku zajmowali się m.in. Francis Lodwick, Thomas Urquhart, George Dalgarno, John Wilkins oraz Gottfried Leibniz. Na przykład wszystkie słowa na bofo- oznaczają kolory: bofoc – czerwony, bofod – pomarańczowy, bofof – żółty.

Foster zdziwił się faktem, że skład słowa nie daje żadnej informacji na temat jego znaczenia. Dlatego stworzył system, w którym słowa mają podpowiadać, jakie jest ich znaczenie. Napisał też, że ro nie ma rywalizować z innymi językami ani ich zastępować i nie jest przez nie inspirowany.

Na początku ro wspierało kilku wpływowych Amerykanów, m.in. Melvil Dewey, twórcy Klasyfikacji Dziesiętnej Deweya. Mimo tego, język nigdy nie odgrywał znaczącej roli. Główną wadą języków taksonomicznych jest fakt, że słowa o podobnym znaczeniu wyglądają i brzmią bardzo podobnie, a z kontekstu też nie wynika, które znaczenie jest prawidłowe.

Alfabet

Alfabet ro używa 26 liter: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w.
Samogłoski a, i, o, u są wymawiane jak w języku włoskim czy niemieckim (lub polskim), spółgłoski w większości jak w języku angielskim (b, d, f, g, h /h/ , k, l, m, n, p, r, s, t, v, w, y /j/, z), c jak sz /ʃ/, j jak ż /ʒ/ , q jak angielskie ng /ŋ/, x jak ks, gz lub ch /x/, rzadkie th i dh jak angielskie th bezdźwięczne /θ/ i dźwięczne /ð/.

Przykład

Pierwsze wiersze z modlitwy Ojcze Nasz:

Abze radap av el in suda,
ace rokab eco sugem,
ace rajda ec kep,
ace va eco, uz in suda asi in buba.

Przypisy

  1. ↑ Dictionary of Ro: The World Language, page 3, Rev. Edward Powell Foster, ROIA, Waverly, West Virginia, 1928. Cytat:
    Ro did not begin with attempting to rival or supplant any other language whatever, either natural or artificial, nor was it suggested by any of them.
    Unexpectedly came the thought: "How strange it is that there is nothing in the appearance of a written or printed word that gives the slightest hint of its meaning. Why should a word not be a picture? A new word, never seen before would then, like a painting seen for the first time, convey at least some of the meaning to the eye."
  2. ↑ Bunt gemischte Informationen - langmaker com [online], www.langmaker.com [dostęp 2017-11-24] [zarchiwizowane z adresu 2012-04-14] (niem.).
  3. ↑ Mario Pei, One Language for the World, 1958, Biblio-Moser, ISBN 0-8196-0218-3.

Bibliografia

  • Foster, Edward Powell (1853-1937), Ro. Cincinnati: 1908 (8 str.)
  • Foster, Edward P., Ro, an international language based on the classification of ideas. Cincinnati: The Ro Company, 1910 (39 str.)
  • Foster, Edward P., Ru ro, outline of the universal language. Marietta, Ohio: World-Speech Press, 1913 (96 str.)
  • Foster, Edward P., Dictionary of Ro the world language. Marietta, Ohio: World-Speech Press, 1919 (72 str.)
  • Foster, Edward P., Roap, English key to Ro. Waverly, West Virginia: Ro Language Society, 1921 (32 str.)
  • Foster, Edward P., Alphabet of ideas, or dictionary of Ro the world language. Waverly, West Virginia: Roia, 1928 (160 str.) PM 8751.F5
  • Foster, Edward P., Ro-Latin-English vocabularium dictionary. Waverly, West Virginia: Roia, 1931 PM 8751.F31
  • Foster, Edward P., English-Ro dictionary. Waverly: Ro Language Society, 1932 (64 str.)
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.