Kiriwina
Obszar

Papua-Nowa Gwinea (Wyspy Trobrianda)

Liczba mówiących

ok. 20 tys.

Pismo/alfabet

łacińskie

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 5 rozwojowy↗
Kody języka
ISO 639-3 kij
IETF kij
Glottolog kili1267
Ethnologue kij
WALS klv
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język kiriwina, także kilivila, boyowa, pol. również język kiriwiński lub trobriandzki – język używany przez 20 tys. osób na Wyspach Trobrianda. Należy do grupy języków oceanicznych w ramach rodziny austronezyjskiej.

Ethnologue (wyd. 22) wyróżnia trzy dialekty: kitava, vakuta, sinaketa. R. Lawton (1995) wyróżnia pięć głównych dialektów z wyspy Kiriwina: kilivila (od którego bierze się nazwa języka), kuboma, luba, kavataria i kaibwagina.

Został udokumentowany w literaturze. Istnieją różne publikacje poświęcone językowi kiriwina i lokalnej kulturze. W języku polskim wydano opracowanie pt. Kiriwina: język Wysp Trobrianda. Jest zapisywany alfabetem łacińskim.

System fonetyczny

Samogłoski
Przednie Centralne Tylne
Wysokie i u
Środkowe e o
Niskie a

Oprócz powyższych samogłosek istnieje sześć dyftongów: /ai/, /au/, /ei/, /eu/, /oi/ i /ou/.

Spółgłoski

Wyróżnienia między /l/ a /r/ i /l/ a /n/ są niejasne i wymienne.

Akcent

W języku kiriwina akcent pada z reguły na przedostatnią sylabę. Reguła ta sprawdza się w 95%.

Gramatyka

Rzeczowniki

Kilka rzeczowników, zwłaszcza dotyczących krewnych lub części ciała, wymaga użycia afiksów osobowych.

  • Przykładowe struktury: kada-la – (wuj – jego / jej)
Czasowniki

Rdzeń czasownika występuje zwykle z przedrostkiem i czasami z przyrostkiem.

Liczba

W języku kiriwina występują bardzo rzadkie liczby gramatyczne – potrójna i poczwórna.

Związki frazeologiczne

  • Kusisu, bala. – Pożegnaj się. (dosł. jesteś, będę odchodzić.)

Przypisy

  1. 1 2 3 David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Kilivila, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 22, Dallas: SIL International, 2019 [dostęp 2020-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06] (ang.).
  2. ↑ Lawton 1995 ↓.
  3. 1 2 Senft 1986 ↓, s. 6.
  4. 1 2 Alfred F. Majewicz, Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 92, ISBN 83-01-08163-5, OCLC 749247655 (pol.).
  5. 1 2 3 Szczerbowski 2002 ↓.
  6. ↑ Lawton 1995 ↓, s. 747.
  7. ↑ Harald Hammarström, Robert Forkel, Martin Haspelmath, Sebastian Bank: Kiriwina. Glottolog 4.6. [dostęp 2022-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-09-10)]. (ang.).
  8. ↑ Szczerbowski 2002 ↓, s. 37.

Bibliografia

  • Gunter Senft: Kilivila: the Language of the Trobriand Islanders. Berlin–New York–Amsterdam: Mouton de Gruyter, 1986, seria: Mouton Grammar Library 3. DOI: 10.1515/9783110861846. ISBN 3-11-010781-3. ISBN 978-3-11-086184-6. OCLC 563598799. (ang.).
  • Ralph Lawton: Kilivila. W: Darrell T. Tryon (red.): Comparative Austronesian Dictionary: An Introduction to Austronesian Studies. Berlin–New York: Mouton de Gruyter, 1995, s. 747–756, seria: Trends in Linguistics. Documentation 10. DOI: 10.1515/9783110884012. ISBN 3-11-012729-6. ISBN 978-3-11-088401-2. OCLC 868970232. (ang.).
  • Tadeusz Szczerbowski: Słownictwo Kiriwiny z dzieła Bronisława Malinowskiego ułożone jako leksykon kiriwińsko-polsko i polsko-kiriwiński według pomysłu Krystyny Pisarkowej. W: Krystyna Pisarkowa (red.): Językoznawstwo Bronisława Malinowskiego. T. II. Kraków: Universitas, 2000, s. 113–417. ISBN 83-7052-679-9. OCLC 47222080.
  • Tadeusz Szczerbowski: Kiriwina: Język Wysp Trobrianda. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2002, seria: Prace Monograficzne 336. ISBN 83-7271-165-8. OCLC 54702484. [dostęp 2024-04-24].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.