Języczek strefowany
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

wodnichowate

Rodzaj

języczek

Gatunek

języczek strefowany

Nazwa systematyczna
Arrhenia spathulata (Fr.) Redhead
Can. J. Bot. 62(5): 876 (1984)

Języczek strefowany (Arrhenia spathulata (Fr.) Redhead) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Arrhenia, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy gatunek ten opisał w 1828 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Cantharellus spathulatus. Później gatunek ten zaliczany był do różnych innych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu Scott Alan Redhead w 1984 r.

Ma 20 synonimów. Niektóre z nich:

  • Arrhenia muscigena (Bull.) Honrubia & Folgado 1984
  • Arrhenia retiruga var. spathulata (Fr.) Gminder 200
  • Leptoglossum spathulatum (Fr.) Velen. 1925
  • Leptotus muscigenus (Bull.) Maire 1933.

W 1896 r. Franciszek Błoński nadał mu polską nazwę języczek mszarowy. Władysław Wojewoda w 1999 r. zmienił ją na języczek strefowany.

Morfologia

Owocnik

Kapelusz łopatkowaty lub muszlowaty o szerokości 0,8–2 cm. Powierzchnia kapelusza koncentrycznie strefowana i delikatnie omszona. Trzon o wysokości 1–3 mm, tej samej barwy co kapelusz, nagi lub delikatnie omszony. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym szary do szarobrązowego, w stanie suchym jasnobrązowy. Hymenofor żyłkowaty, tej samej barwy co kapelusz. Żyłki dichonomicznie rozgałęziają się dochodząc do samego brzegu kapelusza.

Cechy mikroskopowe

Cystyd brak. Podstawki 28–37 × 4–8 μm, cylindryczne do maczugowatych, 4-zarodnikowe. Sterygmy zgięte o długości 4–7 μm. Zarodniki elipsoidalne lub łezkowate, szkliste, nieamyloidapne, 7–10 × 4–5,5–6 μm. Na strzępkach brak sprzążek.

Występowanie i siedlisko

Podano stanowiska języczka strefowanego w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Europie występuje na całym obszarze od Morza Śródziemnego po północne krańce Półwyspu Skandynawskiego i od Islandii po Ural. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył 13 stanowisk. W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status E – gatunek wymierający, którego przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia. Aktualne i dość liczne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów.

Występuje w lasach i na łąkach, w zbiorowiskach Peucedano-Pinetum i Spergulo vernalis-Corynephoreum. Jest obligatoryjnym pasożytem mchów z gatunku pędzliczek wiejski (Syntrichia ruralis), bardzo rzadko innych z rodzaju sierpowiec (Drepanocladus). W Polsce tworzy owocniki od marca do listopada.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2022-12-04] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2022-12-04] (ang.).
  3. 1 2 3 4 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 Marcin Stanisław Wilga, Mirosław Wantoch-Rekowski, Nowe stanowisko języczka strefowanego Arrhenia spathulata (Fr.: Fr.) Redhead w rejonie Gdańska-Brzezna [online] [dostęp 2022-12-04] (pol.).
  5. 1 2 J.M. Barrasa, V.J. Rico, The Non-Omphalinoid Species of Arrhenia in the Iberian Peninsula, „Mycologia”, 95 (4), 2003, s. 700–713 [dostęp 2022-12-04] (ang.).
  6. ↑ Występowanie Arrhenia spathulata na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2022-12-04] (ang.).
  7. ↑ Zbigniew Mirek i inni, Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, ISBN 83-89648-38-5.
  8. ↑ Aktualne stanowiska języczka strefowanego w Polsce [online], Internetowy atlas grzybów [dostęp 2022-12-04] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.