József C. Dobos
József Carl Dobos
Data i miejsce urodzenia

18 stycznia 1847
Peszt

Data i miejsce śmierci

10 października 1924
Budapeszt

Zawód, zajęcie

cukiernik, kucharz

Narodowość

węgierska

József C. Dobos (ur. 18 stycznia 1847 w Peszcie, zm. 10 października 1924 w Budapeszcie) – węgierski cukiernik, restaurator i autor książek kulinarnych.

Życiorys

Urodził się w Peszcie, w drobnomieszczańskiej, kucharskiej rodzinie. Jego ojcem był András Dobos, kucharz, a matką Rozália Gogola. Fachu uczył się u swojego ojca, a następnie u rodziny Andrássych. W 1878 r. otworzył w Budapeszcie delikatesy, w których sprzedawał również potrawy własnego wyrobu. W 1884 r. wymyślił, a w 1885 r. na wystawie zaprezentował tort, który później stał się znany na świecie jako tort Dobosa (Dobosza). Oprócz tego na tej samej wystawie prowadził ekskluzywną restaurację z bardzo wysokimi cenami. Wśród artykułów spożywczych zaprezentował również żywność konserwowaną: szparagi, groszek cukrowy, trufle, gęsią wątróbkę i balatońskiego sandacza oraz ocet tokajski i ocet do dziczyzny.

Był również znakomitym pisarzem fachowym. Jednym z najbardziej znanych dzieł jest wydana w 1881 r. Magyar-francia szakácskönyv (Węgiersko-francuska książka kucharska), będąca wiernym odzwierciedleniem swoich czasów. Zaprezentował w niej prawdziwie francuskie metody: gotowanie na parze, używanie dużej ilości warzyw, sposoby przygotowania i podawania dań. Na początku autor podał nazwy potraw w obu językach, a następnie przeszedł do praktyki, dzięki której takie pojęcia jak rolady, antrykoty, frytki, sosy i wiele innych przeszły do powszechnego użytku na Węgrzech.

Dobos miał swój pawilon na wystawie milenijnej w 1896 r. w Budapeszcie. Z działalności gospodarczej wycofał się w 1906 r. Większość swego majątku zainwestował w pożyczkę wojenną i zmarł w biedzie. Dzięki swojemu wykształceniu cieszył się powszechnym szacunkiem i miał wielu sławnych przyjaciół. Posiadał też bogatą bibliotekę.

Tort Dobosa

Słynny tort zaprezentowano na węgierskiej Wystawie Krajowej w 1885 r. wzbudzając entuzjazm budapeszteńskich smakoszy i cukierników. Zarówno czekoladowy krem jajeczny, jak i ciasto, były pomysłem Dobosa. Według tradycji, chłopiec zajmujący się zwykle wyrabianiem masła do kremu jajecznego, zamiast soli dodał do maselnicy cukier. Z tego "zepsutego" masła cukiernik stworzył swoje słynne dzieło.

Wielu cukierników próbowało go naśladować, ale bez powodzenia, dopóki 1906 roku nie przekazał oryginalnego przepisu Branżowemu Stowarzyszeniu Cukierników i Piernikarzy (Fővárosi Cukrász és Mézeskalácsos Ipartestület).

Główne dzieła

  • Magyar–franczia szakácskönyv (Budapest, 1881)
  • Die Phantasie auf der Reise (Budapest, 1904)
  • Curiosa der Küche (Budapest, 1909)
  • Geheimnis für Frauen (Budapest, 1912)
  • Die Frau als irdischer Engel (Budapest, 1914)

Przypisy

  1. ↑ Az eredeti dobostorta, The original Dobos Cake. [dostęp 2022-01-28]. (węg.).
  2. 1 2 125 ÉVES A DOBOS TORTA. [dostęp 2022-01-28]. (węg.).
  3. 1 2 Dobos C. József. [dostęp 2022-01-28]. (węg.).
  4. ↑ Dobos torta eredete. [dostęp 2022-01-28]. (węg.).
  5. ↑ Magyar–franczia szakácskönyv. [dostęp 2022-01-28]. (węg.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.