Józef Wawel-Louis właściwie Józef Tadeusz Louis (ur. 14 października 1832 w Krakowie, zm. 21 marca 1898 w Krakowie) – polski prawnik, historyk, publicysta, radca dworu cesarsko-królewskiego. Miłośnik i znawca Krakowa, zwłaszcza XVIII-XIX w., oraz okresu Wolnego Miasta Krakowa. Jeden z założycieli i pierwszy prezes Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, członek założyciel Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie.
Życiorys
Pochodził z rodziny o korzeniach polskich, niemieckich i francuskich. Jego ojciec, Józef Jan Mikołaj Louis, był kupcem. Matka, Maria Krumpholtz, wywodziła się z rodu kupieckiego o długich tradycjach.
Louis rozpoczął edukację w prywatnych szkołach, m.in. w pensji Szymona Dutkiewicza przy ul. Kanoniczej. Następnie w 1844 został przyjęty do Gimnazjum św. Anny, które ukończył w 1847. W tym samym roku zapisał się na studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, które ukończył w 1853. Po odbyciu aplikantury w Krakowie został zatrudniony w sądzie kryminalnym w Rzeszowie. Następnie pracował w sądach w Rozwadowie, Krzeszowicach, Dąbrowie Tarnowskiej, Andrychowie, Kalwarii i Mogile. W 1867 otrzymał stanowisko sędziego w Krzeszowicach, a w 1872 awansowano go na radcę przy Sądzie Krajowym w Krakowie. Później został radcą Sądu Krajowego Wyższego. W 1890 został mianowany radcą dworu przy Najwyższym Trybunale Sądowym i Kasacyjnym w Wiedniu. W 1895 przeszedł na emeryturę i powrócił do Krakowa.
Podczas pracy sądowej w Krzeszowicach został wybrany na członka Rady Powiatowej w Chrzanowie. W latach 1869-1871 należał do Towarzystwa Przyjaciół Oświaty w Krakowie. W latach 70. był członkiem Okręgowej Rady Szkolnej w Krakowie. Za publikacje historyczne nt. Krakowa otrzymał w 1877 z rąk cesarza Franciszka Józefa tytuł szlachecki "Edler" oraz przydomek von Wawel. Należał do Kasy Oszczędności Miasta Krakowa. Był członkiem Komisji Prawniczej Akademii Umiejętności. W latach 90. wybrano go członkiem honorowym Stowarzyszenia Biblioteki Polskiej. W 1892 był członkiem-założycielem krakowskiego Sokoła. W 1896 należał do grona zakładających Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa i wybrany został jego pierwszym prezesem.
Ogłosił około 3000 różnej wielkości prac z zakresu prawa, administracji i społeczeństwa. Publikacje te ukazały się głównie na łamach polskich i niemieckich czasopism fachowych. W pracach historycznych skupiał się przede wszystkim na dziejach Krakowa porozbiorowego.
Pochowany został na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w pasie 11.
Wybrane prace
Z zakresu prawa:
- Prawo spadkowe, 1865
- Dawne prawo wekslowe polskie, 1872
- Początkowe sądownictwo austriackie w Galicji 1772-1784, 1897
Z zakresu historii Krakowa:
- Kupcy krakowscy w epoce przejściowej 1773-1846, 1883
- Życie światowe i towarzyskie w Rzeczypospolitej Krakowskiej 1816-1846, 1884
- Przechadzka kronikarza po Rynku Krakowskim, 1890
- Kronika rewolucji krakowskiej w roku 1846, 1898
Przypisy
- 1 2 3 4 Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 119.
- 1 2 3 4 5 Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 128.
- ↑ Pamiętnik Sokoła Krakowskiego 1885-1896, Kraków 1896, s. 31.
- 1 2 Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 120.
- 1 2 3 Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 122.
- ↑ Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 122-123.
- 1 2 3 4 5 Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 123.
- ↑ Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 127-128.
- ↑ Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 125.
- ↑ Aleksander Krawczuk: Opowieści o zmarłych. Cmentarz Rakowicki część 3 i 4. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza w Krakowie, 1988, s. 76. ISBN 83-03-02300-4.
- ↑ Bąk-Koczarska 1997 ↓, s. 126.
- ↑ Karolina Grodziska-Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939). Wyd. II. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 123. ISBN 83-08-01428-3.
Bibliografia
- Celina Bąk-Koczarska, Józef Wawel-Louis (1832-1898), [w:] Ludzie, którzy umiłowali Kraków. Założyciele Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków 1997, s. 119-129, ISBN 83-904614-7-1.
Linki zewnętrzne
- Józef Wawel-Louis – publikacje i rękopisy w bibliotece Polona