Józef Lewicki
podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

1 stycznia 1882
Utoropy

Data i miejsce śmierci

1 maja 1964
Łódź

Przebieg służby
Lata służby

1914–1930

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

PKU Złoczów

Stanowiska

komendant PKU

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Odznaczenia

Józef Maciej Lewicki (ur. 1 stycznia 1882 w Utoropach, zm. 1 maja 1964 w Łodzi) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, rzeźbiarz, burmistrz Kosowa Huculskiego w II Rzeczypospolitej.

Życiorys

Urodził się w Utoropach, w ówczesnym powiecie kosowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Józefata, oficera wojsk powstańczych 1863, i Emilii z Filipowiczów. W latach 1895–1899 uczył się rzeźbiarstwa w Szkole Przemysłu Drzewnego w Kołomyi. W 1901 ukończył c. k. Gimnazjum w Stanisławowie. Do 1904 studiował rzeźbę w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie był uczniem Konstantego Laszczki. Następnie do 1905 uczył się w Akademii Wiedeńskiej, Monachium, Florencji i w Paryżu. W 1905 zamieszkał w Żabiem (obecnie Werchowyna) na oraz pomieszkiwał w zakładzie zdrojowo-kąpielowym w Burkucie. Odbywał liczne wędrówki po regionie Huculszczyzny, w celu poznania zwyczajów Hucułów, zyskując przydomek „rzeźbiarza Hucułów”, ze względu na utrwalanie w rzeźbie mieszkańców regionu. W 1910 podjął pracę jako nauczyciel modelowania rzeźbiarskiego w Bursie Grunwaldzkiej we Lwowie.

Latem 1906 wystawiał swoje prace we Lwowie – eksponował około 20 gipsowych rzeźb, polichromowanych na zielono i brunatno, m.in. autoportrety, portrety dziewcząt huculskich i figuralne kompozycje Chłopiec na skale, Pastuszek z fujarką, Pochód, Zaduszki, Taniec Hucułów, W karczmie. Kolejne wystawy jego prac miały miejsce we Lwowie w latach 1910–1914.

W latach 1912–1914 należał do Polskich Drużyn Strzeleckich we Lwowie. Podjął studia na Politechnice Lwowskiej i został asystentem na tej uczelni.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich 4 września 1914. Służył w 2 pułku piechoty w składzie II Brygady. Został mianowany chorążym piechoty 4 listopada 1914. W tym czasie został instruktorem w legionowej Szkole Podchorążych. Od maja 1915 służył w 4 pułku piechoty w składzie III Brygady, gdzie był dowódcą plutonu w 8 kompanii II batalionu. Został awansowany do stopnia podporucznika piechoty 20 sierpnia 1915, następnie do stopnia porucznika piechoty 1 lipca 1916. Po kryzysie przysięgowym w 1917 został wcielony do c. i k. armii.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 2. lokatą w korpusie oficerów administracji, dział naukowo-oświatowy. W listopadzie 1924 został przeniesiony do 78 pułku piechoty w Baranowiczach na stanowisko dowódcy III batalionu. 1 grudnia tego roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 19. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W czerwcu 1925 został przeniesiony do 54 pułku piechoty w Tarnopolu na stanowisko dowódcy III batalionu. W marcu 1926 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie na stanowisko kierownika Referatu Przysposobienia Wojskowego. W maju 1928 został przeniesiony do 52 pułku piechoty w Złoczowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W styczniu 1929 został odkomenderowany na kurs dowódców pułków w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, a w kwietniu tego roku przeniesiony na stanowisko pełniącego obowiązki komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień Złoczów. Z dniem 28 lutego 1930 został przeniesiony w stan spoczynku.

Od 1934 do końca lat 30. sprawował urząd burmistrza miasta Kosów Huculski. W 1937 objął funkcję prezesa obwodu Obozu Zjednoczenia Narodowego. Pełnił funkcję prezesa oddziału Związku Legionistów Polskich w Kosowie. Od 17 września 1939 do 3 lipca 1945 przebywał na terytorium Królestwa Rumunii jako uchodźca.

Zmarł 1 maja 1964 w Łodzi. Został pochowany w części rzymskokatolickiej Starego Cmentarza w Łodzi.

W 1915 ożenił się z Marią z domu Voise, z którą miał dwie córki: Hankę Wiktorię (ur. 23 marca 1927) i Jadwigę (ur. 15 września 1928).

Twórczość

Lewicki tworzył grafiką użytkową, rzeźby oraz reliefy. Jego rzeźby trójwymiarowe były utrzymane w nurcie naturalizmu, impresjonizmu i symbolizmu. Należą do nich m.in.:

  • Autoportret przy stole (1906),
  • Autoportret (1911),
  • Pożegnanie (1912, gips, LGS),
  • Modlący się chłopiec (1913).

Tworzył również bliskie secesji płaskorzeźby, plakiety i ceramiki, w których posługiwał się kompozycyjnymi skrótami, asymetrią, płynnością linii i symboliką. Dla przedstawianych na reliefach postaci tłem zazwyczaj był krajobraz karpacki. Do jego realizacji należą m.in.:

  • Prządka (1906),
  • Hucułka pędząca owce (1906),
  • Autoportret z kijem podróżnym (1906),
  • Maria Bartusówna (1910, gips, LGS, wariant – na pomniku poetki na Cmentarzu Łyczakowskim),
  • Rybak (1912).

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Józef I Lewicki”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko, a mianowicie Józefa II Lewickiego (ur. 26 kwietnia 1893), kapitana rezerwy 51 pułku piechoty.
  2. ↑ Józef Lewicki w wypełnionym przez siebie 24 lipca 1945 arkuszu ewidencji personalnej podał, że urodził się w roku 1880. Podana przez niego data została poprawiona na rok 1889. Rok urodzenia 1889 widnieje na stronie internetowej billiongraves.com, natomiast rok 1880 w pracy Ûrija Birûl'ova.

Przypisy

  1. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 270, 519, 1411.
  2. 1 2 3 Józef Lewicki 1 January 1889 - 1 May 1964 w BillionGraves GPS Headstones | BillionGraves [online], billiongraves.com [dostęp 2023-11-09].
  3. ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
  4. 1 2 3 4 5 Łoza 1939 ↓, s. 173.
  5. 1 2 3 Lewicki Józef Maciej. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2023-11-10].
  6. 1 2 Kolekcja 2 ↓, s. 2.
  7. 1 2 3 4 Birûl'ov 2007 ↓, s. 214.
  8. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 367.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1411.
  10. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 4.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 305, 344.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924, s. 732.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925, s. 264.
  14. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 2.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928, s. 140.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 66, 164.
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 100.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 31 grudnia 1929 roku, s. 441.
  19. ↑ Związek Legionistów Polskich 1936-1938. Sprawozdanie Komendy Naczelnej Związku Legionistów Polskich. Warszawa: 1938, s. 76.
  20. ↑ Kolekcja 2 ↓, s. 5.
  21. 1 2 Birûl'ov 2007 ↓, s. 215.
  22. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, s. 3.
  23. ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
  24. ↑ M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.