Józef Kojder (ur. 9 listopada 1895 w Miżyńcu, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – major administracji (piechoty) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 9 listopada 1895 w Miżyńcu, w ówczesnym powiecie przemyskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Wincentego i Marii z Juśkiewiczów. Przed wybuchem I wojny światowej był członkiem „Strzelca”.

W czasie I wojny światowej walczył w szeregach Legionów Polskich. Był podoficerem w 3. kompanii VI batalionu I Brygady Legionów Polskich. Uczestniczył w 18 bitwach i potyczkach. 16 września 1917 został wcielony do c. k. Pułku Strzelców Nr 16. W 1918 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej w Samborze.

Po odzyskaniu niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. Od 1 stycznia 1919 służył w Baonu Strzelców Sanockich na stanowisku dowódcy plutonu. Walczył z Ukraińską Armią Halicką, z oddziałami 1 Brygady Ukraińskich Strzelców Siczowych, oraz z ochotnikami ukraińskimi, broniącymi Republiki Komańczańskiej. 6 sierpnia 1919 został przeniesiony do Batalionu Zapasowego 1 pułku piechoty Legionów. 3 września tego roku jako podoficer byłych Legionów Polskich został mianowany z dniem 1 sierpnia 1919 podporucznikiem w piechocie. 17 lipca 1920 został przeniesiony do 167 pułku piechoty, który w 1921 został przemianowany na 75 pułk piechoty.

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 170. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 75 pp. 31 marca 1924 roku został awansowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 123. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 20 października 1924 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. Pełnił służbę w 9 batalionie granicznym. W latach 1932–1933 służył w 78 pułku piechoty w Baranowiczach. W czerwcu 1933 roku został ponownie przeniesiony do KOP. Pełnił służbę w batalionie KOP „Iwieniec” na stanowisku dowódcy kompanii granicznej „Stasiewszczyzna”, a w latach 1935–1936 dowódcy kompanii granicznej „Rubieżewicze”. Na stopień majora został awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku i 23. lokatą w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna. W 1939 roku pełnił służbę w 34 pułku piechoty w Białej Podlaskiej na stanowisku komendanta 34 Obwodu Przysposobienia Wojskowego.

We wrześniu 1939 roku objął stanowisko dowódcy II batalionu 95 pułku piechoty.

W 1940 roku został zamordowany przez NKWD w Charkowie i pochowany w Piatichatkach na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje w Wykazie, poz. 1623.

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty, miał dwoje dzieci: Zbigniewa (ur. 1 stycznia 1927) i Jadwigę (ur. 28 sierpnia 1928).

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 7152 – 17 maja 1922
• Krzyż Niepodległości – 16 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”
• Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz pierwszy w 1921)
• Srebrny Krzyż Zasługi – 29 października 1926 „za zasługi położone około zabezpieczenia granic Państwa”
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
• Odznaka „Za wierną służbę”

Zobacz też

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
• zbrodnia katyńska

Przypisy

Bibliografia

• Kojder Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.72-6582 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-02-13].
• Kojder Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.104-10818 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-02-13].
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
• Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
• Stefan Pomarański: Zarys historii wojennej 1-go Pułku Piechoty Legionów. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1931, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Tadeusz Petrol: 34 Pułk Piechoty. [w:] 9 Dywizja Piechoty - 34 Pułk Piechoty, sygn. B.I.26d [on-line]. IPMS, 1988. [dostęp 2018-02-06].
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.