Józef Klotz (ur. 2 stycznia 1900 w Krakowie, zm. 1941 w Warszawie) – polski piłkarz żydowskiego pochodzenia występujący na pozycji napastnika, strzelec pierwszej bramki w historii reprezentacji Polski, żołnierz Armii Austro-Węgier oraz Wojska Polskiego, ofiara Holocaustu.

Kariera klubowa

Klotz był wychowankiem Jutrzenki Kraków, której barwy przywdziewał od momentu założenia klubu w 1910 aż do 1925. W latach 20. XX wieku brał z nią udział w rozgrywkach krakowskiej klasy A. Po swoim ślubie w 1925 na krótko związał się z grającym w klasie B Makabi Warszawa, kończąc wkrótce potem karierę piłkarską.

Kariera reprezentacyjna

Wystąpił w dwóch spotkaniach reprezentacji Polski (chronologicznie drugiej i trzeciej grze międzypaństwowej Polaków), w obu na pozycji środkowego obrońcy (w ustawieniu z dwoma defensorami). Zadebiutował 14 maja 1922 w rozegranym w Krakowie meczu przeciwko Węgrom (0:3), notując słaby występ z widoczną tremą. Dwa tygodnie później znalazł się w składzie na spotkanie ze Szwecją w Sztokholmie. W 27. minucie tego meczu po zagraniu ręką jednego ze Szwedów sędzia podyktował rzut karny, którego skutecznie wyegzekwował Klotz, pokonując Frithiofa Rudéna i zdobywając pierwszego gola w historii polskiej reprezentacji.

W 55. minucie wyrównał Helmer Svedberg, ale Polaków na prowadzenie w 74. minucie wyprowadził ponownie Józef Garbień i ostatecznie zwyciężyli oni 2:1. Klotz zebrał w prasie bardzo dobre recenzje za grę w defensywie, ale w drużynie narodowej więcej już nie zagrał.

Życie prywatne

Józef Klotz urodził się w wielodzietnej rodzinie krawca Judy Markusa Klotza (zginał w Zagładzie) i Salomei (Szajndli) z domu Glasner. Miał czterech braci: Janka (Jakuba, Szaje), Izaaka), Stanisława (Salomona, Szlomo, Semka), Mańka (Moszego), a także siostrę Ganię (Jetti). Klotz nosił pseudonim Zizi. Jego młodsi bracia Jan (Szaje), Samuel (Salomon) i Maurycy również uprawiali sport w Jutrzence; Jan specjalizował się w sprincie. Józef ukończył gimnazjum i w wieku 15 lat wstąpił na ochotnika na rok do armii austro-węgierskiej jako elew (1915–1916). Przez pewien czas studiował medycynę, w listopadzie 1918 przerwał jednak naukę i wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego. W jego szeregach brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Ze służby zwolniony został w listopadzie 1920.

W 1925 zawarł we Włocławku związek małżeński z katoliczką. Mieli córkę. Na początku lat 30. XX wieku zamieszkał na stałe w Warszawie.

Śmierć i upamiętnienie

Po wybuchu II wojny światowej został w 1940 uwięziony przez niemieckich okupantów w getcie warszawskim. Zginął prawdopodobnie rok później w wieku 41 lat w masowej ulicznej egzekucji ludzi zatrzymanych w łapance.

W czerwcu 2019, przed meczem reprezentacji Polski i Izraela w ramach eliminacji Mistrzostw Europy 2020, bratanek Klotza Yoav Dekel otworzył w Warszawie zorganizowaną przez Polski Związek Piłki Nożnej wystawę poświęconą jego stryjowi i innym żydowskim piłkarzom grającym dawniej w polskiej reprezentacji. Dekel otrzymał też biało-czerwoną koszulkę z podpisami współczesnych reprezentantów. W wydarzeniu wziął ponadto udział izraelski trener z polskim obywatelstwem Awram Grant.

Przypisy

Bibliografia

• Andrzej Gowarzewski: Mistrzostwa Polski. Ludzie 1918-1939. 100 lat prawdziwej historii, Wydawnictwo GiA, Katowice 2017, ISBN 83-88-23261-4, s. 87

Linki zewnętrzne

• Józef Klotz w bazie National Football Teams (ang.)
• Józef Klotz w bazie Worldfootball.net (ang.)
• Józef Klotz w bazie EU-Football.info (ang.)
• Józef Klotz w bazie Footballdatabase.eu (ang.)