Józef Herzog
major
Data i miejsce urodzenia

16 marca 1901
Osiek, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

21 stycznia 1983
Kraków

Przebieg służby
Lata służby

1915–1945

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość

Jednostki

1 pułk piechoty,
4 pułk piechoty Legionów,
Korpus Ochrony Pogranicza,
20 pułk piechoty,
27 pułk piechoty,
GO „Piotrków”

Stanowiska

dowódca batalionu, oficer sztabowy

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
działania zbrojne podziemia antykomunistycznego w Polsce

Odznaczenia


Józef Herzog (ur. 16 marca 1901 w Osieku, zm. 21 stycznia 1983 w Krakowie) – major piechoty Wojska Polskiego, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej, piłsudczyk, działacz patriotyczny, więzień polityczny okresu stalinowskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Józef Herzog był piątym z sześciorga dzieci i najmłodszym z czterech synów Franciszka i Heleny z Jędrzejowskich. W młodości należał do drużyny skautowej przy C.K. Gimnazjum w Wadowicach.

Po wybuchu I wojny światowej zgłosił się wraz z bratem Stefanem (śladem starszych Franciszka i Stanisława) do Legionów Polskich, fałszując metrykę. Został wcielony w maju 1915 roku. W składzie 1 pułku piechoty wziął udział w kampanii wołyńskiej, był dwukrotnie ranny. Został wyróżniony odznaką „Za Wierną Służbę”. Po kryzysie przysięgowym został wysłany na front włoski. W listopadzie 1917 roku zgłosił przełożonym swą niepełnoletniość i został zwolniony do domu.

W porozumieniu z bratem Franciszkiem przystąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, brał udział w wyzwalaniu Andrychowa. Następnie, w składzie 4 pułku piechoty Legionów, uczestniczył w odsieczy Lwowa. Jednocześnie, w trakcie urlopów, zaliczał eksternistycznie program nauki w gimnazjum. W tym czasie nawiązał przyjaźń z Leopoldem Okulickim. Podczas wojny polsko-bolszewickiej wyróżnił się w walkach z armią Budionnego.

Razem z braćmi Franciszkiem i Stefanem (Stanisław poległ w 1914 roku w Karpatach) pozostał w czynnej służbie wojskowej i zdał maturę w Wilnie. Z dniem 10 listopada 1924 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. W 1931 przeniesiono go do 20 pułku piechoty. 27 czerwca 1935 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 69. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W sierpniu tego roku został przeniesiony do 27 pułku piechoty w Częstochowie na stanowisko dowódcy batalionu. Obowiązki służbowe łączył z pracą społeczną, między innymi w Lidze Morskiej i Kolonialnej.

W czasie kampanii wrześniowej był, w stopniu majora, oficerem sztabowym Grupy Operacyjnej „Piotrków”, dowodzonej przez generała Wiktora Thommée, w składzie Armii „Łódź”. Uczestniczył w obronie Modlina. Został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

Po kapitulacji trafił do niewoli niemieckiej i został osadzony w oflagu II C Woldenberg, gdzie działał w konspiracji obozowej i zaangażował się w pomoc jeńcom radzieckim. Uwolniony w styczniu 1945, powrócił do Krakowa.

W marcu 1945 roku zgłosił się do ludowego Wojska Polskiego, ale nie został przyjęty ze względu na legionową przeszłość. Podjął pracę w sklepie chemiczno-farbiarskim przy ulicy Długiej, będącym własnością byłego oficera Armii Krajowej, Franciszka Ponickiego. Jednocześnie zaangażował się w działalność w organizacji Wolność i Niezawisłość. 20 października 1946 roku został aresztowany i poddany brutalnemu śledztwu. Skazany na 10 lat pozbawienia wolności, przebywał w więzieniu we Wronkach. Został zwolniony w 1951 roku, na mocy amnestii. Odtąd był stale inwigilowany przez organy bezpieczeństwa. Działał na rzecz zachowania pamiątek po Józefie Piłsudskim, odnowienia krypty na Wawelu i wyremontowania kopca Piłsudskiego. Uczestniczył w organizacji Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej w 1981 roku i wszedł w skład kapituły odznaki. Na grobie rodzinnym na cmentarzu Rakowickim umieścił epitafia braci: Franciszka i Stefana, zamordowanych przez NKWD w Charkowie i Katyniu, podając miejsca ich śmierci.

Zmarł 21 stycznia 1983 roku w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera U-rząd wsch.). Jego pogrzeb przemienił się w wielką manifestację patriotyczną.

Józef Herzog był żonaty z Marią Sworzeniówną, z którą miał jedną córkę.

W 1994 roku nakładem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce ukazała się jego książka wspomnieniowa Krzyż Niepodległości. Wspomnienia ze służby w Legionach.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Przemysław Wywiał: Czwórka legionowa: Bracia Herzogowie w służbie Niepodległej. „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”. 4(111)/2010. ISSN 1641-9561.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Grażyna Falkiewicz: Józef Herzog: W stulecie urodzin. „Oleandry. Biuletyn Związku Piłsudczyków Oddział Świętokrzyski w Kielcach”. 2 (listopad)/2001.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Stanisław M. Jankowski, Józef Herzog 1901–1983, [w:] 11 dzielnych ludzi: W 90. rocznicę Odzyskania przez Polskę Niepodległości, Ryszard Bonisławski, Jarosław Warzecha (red.), Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2008, ISBN 978-83-61587-04-0, OCLC 297781518.
  4. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 21 lipca 1925 roku, s. 397.
  5. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 141, 226.
  6. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 71.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 97.
  8. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Józef Herzog. rakowice.eu. [dostęp 2021-06-06].
  9. ↑ M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 141.
  11. ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 62)
  12. ↑ M.P. z 1939 r. nr 121, poz. 282 „za zasługi w służbie wojskowej”.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.