János Starker
Data i miejsce urodzenia

5 lipca 1924
Budapeszt

Data i miejsce śmierci

28 kwietnia 2013
Bloomington

Instrumenty

wiolonczela

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

wiolonczelista

János Starker (ur. 5 lipca 1924 w Budapeszcie, zm. 28 kwietnia 2013 w Bloomington w stanie Indiana) – amerykańsko-węgierski wiolonczelista.

Życiorys

Syn Polaka i Ukrainki. Rozpoczął naukę gry na wiolonczeli w wieku sześciu lat. Gdy lekcje u Fritza Tellera nie dawały rezultatów, rodzice zapisali go do Akademii Muzycznej Ferenca Liszta w Budapeszcie. Jego pierwszym nauczycielem był Adolf Schiffer. W 1938 opanował Koncert wiolonczelowy Antonína Dvořáka i zaliczył swój pierwszy publiczny występ z orkiestrą.

W czasie nazistowskiej okupacji Węgier w 1944 rodzina Starkera została wysłana do obozu koncentracyjnego (jego dwaj bracia, skrzypkowie, nie przeżyli wojny). Po zakończeniu działań wojennych wrócił do Budapesztu i został pierwszym wiolonczelistą Węgierskiej Opery Państwowej i Orkiestry miejscowej Filharmonii (1945–46). Następnie w 1946 dał koncert w Wiedniu i wziął udział w Konkursie Wiolonczelowym w Genewie, zdobywając w nim brązowy medal.

W 1948 wyjechał do USA, gdzie grał z Dallas Symphony Orchestra (1948–1949), orkiestrą nowojorskiej Metropolitan Opera (1949–53) i Chicagowską Orkiestrą Symfoniczną (1953–58). W 1958 przeniósł się do Bloomington w stanie Indiana, gdzie spędził resztę życia. Był wykładowcą na Uniwersytecie stanu Indiana.

Wykonał między innymi sonatę na wiolonczelę solo Kodálya oraz suity 1-6 Johanna Sebastiana Bacha (również solo).

Laureat nagród Grand Prix du Disque oraz Grammy za rok 1997 w kategorii Best Instrumental Soloist Performance (Without Orchestra).

W 2004 roku napisał autobiografię zatytułowaną The World of Music According to Starker.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Janos Starker [online], Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  2. ↑ Pierre-Jean Tribot, Tribute to János Starker [online] [dostęp 2020-05-09] (ang.).
  3. 1 2 János Starker, „The Telegraph”, 29 kwietnia 2013, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  4. 1 2 3 János Starker obituary [online], the Guardian, 1 maja 2013 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  5. ↑ Robert F. Arnove, Talent Abounds: Profiles of Master Teachers and Peak Performers, Routledge, 17 listopada 2015, s. 10, ISBN 978-1-317-25101-9 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  6. 1 2 The cellist János Starker has died [online], Gramophone [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  7. 1 2 Janos Starker: Cello virtuoso whose teaching had as big an impact as [online], The Independent, 30 kwietnia 2013 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  8. ↑ John von Rhein, Famed cellist Janos Starker dead at 88 [online], chicagotribune.com [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  9. ↑ 6moons.com music reviews: Camden Shaw plays Bach, Kodaly and Ligeti [online], www.6moons.com [dostęp 2020-05-02].
  10. ↑ Bach, J S: Cello Suites Nos. 1-6, BWV1007-1012 [online], Presto Classical [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  11. 1 2 Janos Starker, The World of Music According to Starker, Indiana University Press, 2004, s. 91-92, ISBN 978-0-253-34452-6 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  12. ↑ Janos Starker [online], GRAMMY.com, 19 listopada 2019 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  13. ↑ Internet Archive, The world of music according to Starker, Bloomington : Indiana University Press, 2004 [dostęp 2020-05-02].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.