Iwo Gall
Data i miejsce urodzenia

1 kwietnia 1890
Kraków

Data i miejsce śmierci

12 lutego 1959
Kraków

Miejsce spoczynku

cmentarz Rakowicki w Krakowie

Zawód, zajęcie

scenograf, reżyser teatralny, dyrektor teatru

Małżeństwo

Halina Gallowa

Odznaczenia

Iwo Wiktor Gall (ur. 1 kwietnia 1890 w Krakowie, zm. 12 lutego 1959 tamże) – polski reżyser teatralny, scenograf, pedagog, dyrektor teatrów.

Życiorys

Urodził się w rodzinie kompozytora Jana Karola Galla i śpiewaczki Marii z Wójcikiewiczów. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie, potem studiował w Berlinie i Wiedniu, gdzie w okresie I wojny światowej współpracował z Teatrem Polskim. Po wojnie pracował w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, a następnie współpracował z teatrem „Reduta” Juliusza Osterwy (głównie jako scenograf). Był m.in. dyrektorem Sceny Kameralnej teatru w Częstochowie (1932–1935), a następnie w latach 1936–1938 dyrektorem odbudowanego po zburzeniu miasta Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu. Podczas okupacji hitlerowskiej prowadził tajne studio dramatyczne, które funkcjonowało do wybuchu powstania warszawskiego, zaś od kwietnia 1945 wznowiło działalność w Krakowie. W 1946 roku studio to zostało połączone z dwoma studiami należącymi do krakowskich teatrów (Starego Teatru oraz Teatru im. Juliusza Słowackiego), dzięki czemu w Krakowie powstała uczelnia kształcąca aktorów. W 1946 założył, i do 1949 był dyrektorem artystycznym Teatru Wybrzeże w Gdańsku.

Za zasługi artystyczne oraz za inscenizację Sędziów Stanisława Wyspiańskiego otrzymał nagrodę Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Spoczął w alei zasłużonych cmentarza Rakowickiego w Krakowie (kwatera LXVII-płn. 2-2).

Życie prywatne

Był mężem aktorek Róży z Łuszczkiewiczów (1892–1919), później Haliny z Kacickich.

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

O Iwonie Gallu powstał w 1998 film dokumentalny z cyklu Wielcy reformatorzy teatru: Iwo Gall 1890–1959.

Imię Iwona Galla nosi scena kameralna Teatru im. A. Mickiewicza w Częstochowie.

Publikacje

  • Iwo Gall: Budowniczy tła scenicznego. Warszawa: Drukarnia Państwowa, 1937, s. 93.
  • Iwo Gall: Mój teatr. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1963, s. 246.
  • Iwo Gall: Pisma o teatrze. Wrocław: Wiedza o Kulturze, 1993, s. 272.

Przypisy

  1. 1 2 3 Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe: na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 190.
  2. ↑ Marek Makowski: Pamięci Iwo (sic!) Galla. www.ajd.czest.pl. [dostęp 2013-03-03]. (pol.).
  3. ↑ AST: Uczelnia. Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. [dostęp 2017-10-28]. (pol.).
  4. ↑ Mieczysław Abramowicz: Na początku był Gall. Jak powstawał Teatr Wybrzeże. Urząd Miejski w Gdańsku. [dostęp 2018-12-24]. (pol.).
  5. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Iwo Gall. rakowice.eu. [dostęp 2021-06-06].
  6. ↑ M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58 „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie kultury i sztuki”.
  7. ↑ Iwo Gall, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2012-02-20].
  8. ↑ M.P. z 1927 r. nr 143, poz. 369 „za ofiarne szerzenie kultury polskiej w województwach wschodnich”.
  9. ↑ M.P. z 1946 r. nr 114, poz. 212 „za wybitne zasługi w dziedzinie. Teatru i Sztuki na terenie całego kraju”.
  10. ↑ Iwo Gall 1890–1959. filmpolski. [dostęp 2012-02-20].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.