Iwan Pasternak
Data i miejsce urodzenia

28 czerwca 1876
Nowy Pawłów pow. Konstantynów, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

25 maja 1943
Biała Podlaska, Polska pod okupacją III Rzeszy

Senator I kadencji (II RP)
Okres

od 28 listopada 1922
do 13 lipca 1927

Iwan Pasternak, Jan Pasternak (ur. 28 czerwca 1876 w Nowym Pawłowie pow. Konstantynów, zm. 25 maja 1943 w Białej Podlaskiej) – działacz ukraińskiego ruchu narodowego na Podlasiu. Senator II Rzeczypospolitej.

Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Białej Podlaskiej, kurs ukrainoznawstwa w Kijowie (1917) i kursy dokształcające na Uniwersytecie Warszawskim. Członek Ukraińskiej Partii Socjalistów-Federalistów, zwolennik Symona Petlury. Od 1920 rolnik i nauczyciel w Choroszczynce (pow. Biała Podlaska). Pierwszym przewodniczący zarejestrowanego w 1922 Towarzystwa Ridna Chata - nieoficjalnej filii Proswity. W latach 1922-1927 senator z listy nr 16 (Blok Mniejszości Narodowych) z województwa poleskiego. Członek Klubu Ukraińskiego. W czasie II wojny światowej był pierwszym przewodniczącym Ukraińskiego Komitetu Pomocy (UDK) w Białej Podlaskiej oraz przewodniczącym rady nadzorczej Podlaskiego Związku Ukraińskich Spółdzielców w Białej Podlaskiej.

Zmarł w szpitalu w dwa dni po skrytobójczym zamachu dokonanym przez dwóch nieznanych sprawców w jego domu we wsi Choroszczynka. Andrzej Bożyk twierdzi, że zamachu dokonała AK wykonując wyrok za zabicie przez podziemie ukraińskie dwóch Polaków. Jacek Wysocki podaje ogólnie, iż Pasternak został zamordowany przez polskie podziemie. Według Ryszarda Torzeckiego nie zginął z wyroku sądu Armii Krajowej ani Delegatury Rządu. Według Jana Kukawskiego do senatora I. Pasternaka w maju 1943 r.wczesnym rankiem strzały oddał członek AK i AL "Lotny", ponieważ kilka dni wcześniej senator ostrzegł mieszkańców Choroszczynki o planowanym napadzie na wieś.

Pochowany na cmentarzu prawosławnym w Białej Podlaskiej.

Przypisy

  1. ↑ - "Konflikt polsko-ukraiński na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie podczas okupacji niemieckiej", w: Biuletyn Ukrainoznawczy nr 13, Przemyśl 2007, s. 168
  2. ↑ J. Wysocki, Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944-1989, Instytut Pamięci Narodowej, Lublin 2011, ISBN 978-83-7629-260-1, s.18
  3. ↑ "Iwan Pasternak nie zginął z wyroku sądu AK czy delegatury. Jeśłi zrobili to Polacy, to był to skrytobójczy mord w wyniku miejscowych samosądów." Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993 Wyd. PWN, ISBN 83-01-11126-7 s.290. Szerzej s. 270, 289-290.
  4. ↑ Jan Kukawski, Zaścianek szlachecki Tuczna XVI -XX w., 2019, s. 301, ISBN 978-83-8159-095-2.
  5. ↑ Cmentarz prawosławny w Białej Podlaskiej

Bibliografia, literatura, linki

  • Biogram: Pasternak Iwan w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M.Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, ISBN 83-7066-569-1 s. 538;
  • Ryszard Torzecki, Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923-1929, Kraków 1989, Wydawnictwo Literackie, ISBN 83-08-01977-3
  • Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993 Wyd. PWN, ISBN 83-01-11126-7
  • Iwan Pasternak (Jan Pasternak) w bazie danych Sejmu RP
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.