Iwan Iwanowicz (ros. Иван Иванович – rosyjski odpowiednik amerykańskiego nazwiska John Doe) – radziecki kosmonauta manekin, który w 1961 odbył dwa testowe loty kosmiczne w ramach programu Wostok. Aby nie dopuścić do zamętu wśród chłopów, którzy mogliby sądzić, że jest martwym kosmonautą lub kosmitą, pod osłoną jego hełmu umieszczono napis „МАКЕТ” (makieta).
Historia
Statki kosmiczne Wostok nie miały miękkiego systemu lądowania. Po otwarciu głównego spadochronu i opadaniu kapsuły powrotnej ku ziemi, kosmonauta musiał użyć fotela wyrzucanego, aby opuścić kapsułę, a następnie wylądować na ziemi na własnym spadochronie. Aby przetestować system, manekin, nazwany „Iwanem Iwanowiczem”, odbył dwa testowe loty kosmiczne we w pełni funkcjonalnym skafandrze kosmicznym:
- 9 marca 1961 na statku kosmicznym Korabl-Sputnik 4 manekin został wyrzucony z kapsuły i opadł na spadochronie. Jego towarzysz, pies Czarnuszka został z powodzeniem wydobyty z kapsuły.
- 25 marca 1961 na statku kosmicznym Korabl-Sputnik 5 manekin ponownie został wyrzucony z kapsuły i opadł na spadochronie. Pies Gwiazdeczka został również z powodzeniem wydobyty z kapsuły.
Te udane loty testowe utorowały drogę do pierwszego lotu człowieka w przestrzeń kosmiczną – 12 kwietnia 1961 dokonał tego Jurij Gagarin na statku kosmicznym Wostok 1. W 1993 „Iwana Iwanowicza” za 189,5 tysiąca dolarów kupiła fundacja Rossa Perota na aukcji zorganizowanej przez Sotheby’s. Od 1997 jest eksponowany w National Air and Space Museum w Waszyngtonie.