Ivo Možný (ur. 31 sierpnia 1932 w Prościejowie, zm. 10 września 2016) – czeski socjolog, profesor, nauczyciel, założyciel i pierwszy dziekan Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Masaryka, popularyzator socjologii.

Życiorys

Początkowo pracował w hucie ostrawskiej. W 1957 ukończył studia filologiczne, a w 1967 doktoryzował się z socjologii. W latach 1956–1965 pracował jako redaktor Czechosłowackiego Radia w Pradze, Ostrawie oraz Brnie. Następnie był zatrudniony na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Masaryka, gdzie zajmował się przede wszystkim socjologią rodziny. W 1969 zabroniono mu przejściowo wykładać na uniwersytetach. Trudnił się m.in. poradnictwem rodzinnym. Tytuł profesora otrzymał w 1992, dopiero po aksamitnej rewolucji. W 1998 został pierwszym dziekanem stworzonego Wydziału Studiów Społecznych Uniwersytetu Masaryka i pozostawał na tym stanowisku do 2004. Był także założycielem studiów medialnych i dziennikarstwa na tej samej uczelni. W 2005 został dyrektorem Instytutu Dziennikarstwa Regionalnego. W 2011 mianowano go profesorem-emerytem Uniwersytetu Masaryka.

Zainteresowania i poglądy

Był jedną z wiodących postaci czeskiej socjologii i głównym inicjatorem jej odnowy po latach dewastacji w czasach komunizmu. Wywarł głęboki wpływ na swoją dziedzinę nie tylko na poziomie ogólnym, ale przede wszystkim w pracy nad rozwojem nowoczesnej rodziny europejskiej. To poprzez badania na ten temat wyraźnie wskazał związek między stanem tej instytucji a rozwojem społeczeństwa jako takiego. Do jego najważniejszych wkładów w wiedzę na temat rozwoju i przemian transformujących się społeczeństw należy w szczególności analiza i interpretacja aksamitnej rewolucji z 1989 oraz upadku komunizmu. Był przeciwnikiem przenikania relatywizmu i innych ideologii współczesnych do nauk społecznych. Uważał przyjmowanie imigrantów muzułmańskich do Europy za błąd.

Był członkiem Learned Society of Czech Republic oraz European Society of Sciences and Arts.

Nagrody

Otrzymał nagrodę Neuron za wkład w światowe dziedzictwo nauk społecznych.

Wybrane publikacje

• Rodina a společnost,
• Česká společnost – Nejdůležitější fakta o kvalitě našeho života,
• Proč tak snadno... (socjologiczna analiza aksamitnej rewolucji).

Upamiętnienie

W jednym z budynków praskiego Uniwersytetu Masaryka znajduje się jego rzeźba.

Przypisy